Lesbók Morgunblaðsins - 15.06.1985, Side 3

Lesbók Morgunblaðsins - 15.06.1985, Side 3
sisiniöiiöitiiHbiiÁinnimiais Útgefandi: Hf. Árvakur, Reykjavík. Framkvstj.: Haraldur Sveinsson. Ritstjórar: Matthías Jo- hannessen, Styrmir Gunnarsson. Ritstjórnar- fulltr.: Gisli Sigurósson. Auglýsingar: Baidvin Jónsson. Ritstjórn: Aðalstræti 6. Sími 10100. Draumar halda áfram að vera óþrjótandi rannsóknarefni. Ásgeir R. Helgason sálfræðingur rekur ýmsar kenn- ingar, allt frá Freud og Jung til nútíma vísinda- manna, en niðurstöðurnar virðast ekki á einn veg. Hvað sem því líður halda íslendingar áfram að taka mark á draumum og 71% þjóðarinnar trúir á for- boðagildi drauma. Karlmenn eiga yfirleitt beztu vini sína í röðum karla og þykir víst betra að svo sé eftir að þeir eru kvæntir. Hér er fjallað um það fyrirbæri, sem stundum veldur óróleika hjá eiginkonunni, þegar bezti vinur mannsins er önnur kona. Forsíðan er málverk eftir Miriam Bat Yosef, sem raunar heitir María Jósefsdóttir á íslenzku. Hún er íslenzk- ur ríkisborgari, en býr í París og heldur nú sýningu á Kjarvalsstöðum, en þar er meðal annars myndin á forsíðunni. Stórfætla er nafnið á leyndardómsfullri veru, sem menn þykjast hafa séð á fáförnum slóðum í Ameríku og jafnvel náð myndum af. Þessi vera er líkust risavöxnum apa og spor hennar hafa víða sést. ÓLAFUR JÓHANN SIGURÐSSON Brekkusniglar Mig bar eitt síðkvöld á samkundu heldri manna: Svartklæddir ráðherrar, þingmenn og oddvitar lýðsins á ýmsum sviðum, helzt til feitlagnir flestir, fund þennan prýddu og höfðu til hans stofnað í heiðursskyni við listir í löndum sínum, lifandi menningu granna, frænda og vina. Þýðum og mjúkum rómi hver ræða var flutt og rakinn í stórum dráttum sá bræðralagsandi sem oss hefði tengt og orðið hvati til dáða. Ýmsum varð jafnframt litið til hliðarsalar, að opnum dyrum, því innan þeirra í bjarma örfárra Ijósa, sem brátt yrðu fleiri og stærri, Ijúffengar sneiðar á borðum og blikandi glös biðu þess ásamt þjónum að ræðunum lyki. En ég var drengur austanfjalls sem oftar, utan við mig og hættur að fylgjast með vizku menningarfrömuða, staddur í bröttum brekkum hjá Borgarhólslæknum ogfarinn að skoða snigla. Svartir oggljáandi, alsettir örsmáum rákum um endilangt bakið, en gráir og Ijósir á kviðnum, feitir, linir ogmjúkir mjökuðust þeir um mosann oggrasið í rekju að áliðnu sumri, teygðust ísundur og voru að maula og muðla ímiðjum brekkunum, ellegar hvíldust við blað, lágu á meltunni makráðir, ef til vill sljóir af miklu áti, fengu sér kannski blund, eða hlustuðu á tónlist, á lækjarins lágværa nið, í Ijóðrænni vímu, rétt eins og bókmenntamenn. Við hvin af Ijá éða vængjum hvekktustþeir skjótt, hnipruðust saman og bærðu ekki vitund á sér, slíðruðu ískyndi útstæða augnstilka sína andspænis nálægum háska af risaveldi, hurfu inn ígljúpa ogrökkvaða silakeppssæld sjálfra sín — og biðu þar kyrrðar og næðis: Hvað skyldu jötnar eiga sökótt við oss, auðmjúka friðsemdarsnigla á grösugum hnjótum! Og hvað ætli hvinur og blístur boði að vér verðum brytjaðir sundur ellegar gleyptir og meltir! Svo kipptist ég snögglega burt frá Borgarhólslæknum og brekkusniglunum mínum digru og svörtu, því síðustu ræðunni um ljóðrænan arf var lokið ogljósum fjölgaði á svipstund í hinum salnum: Menn stóðu á fætur, en fóru að öllu með gát, og færðust þó hægt og hægt nær sama marki, þokuðust áfram með mildum menningarsvip til matar og drykkjar, inn í sæld og rekju. Meira en allt Þetta er ótrúlegt. Þið hafið meira en allt!, sagði Júgóslavi sem hafði viku viðdvöl hér á landi ásamt konu sinni í vor. Þau dvöldu hjá íslensku fólki sem þau kynntust í heimalandi sínu þar sem þau reka lítið fyrirtæki. Þessi júgóslavnesku hjón eru vel stæð og hafa aðstæður til að ferðast til út- landa í sumarleyfum sínum. Þau hafa gert víðreist og meðal annars farið í frí til Bandaríkjanna. Hjónin ferðuðust nokkuð um þessa daga og spurðu margs. Þeim þótti frelsi á öllum sviðum, velmegun, vöruúrval, tískustraumar, menntun og menningarlíf hérlendis nánast handan við það sem hægt væri að láta sér detta í hug hjá svo lítilli þjóð. Þar við bættist að hér væri enginn her og því engir, herskylda, en samt öryggi og friður. Ótrúlegt! Júgóslövunum þótti skrýtið að heyra fólk kvarta yfir að erfitt væri að búa í landi þar sem veðurfar væri svo óstöðugt og leiðinlegt. „Þó að þið hafið nú ekki veður- blíðu allt árið um kring ofan á allt annað, skárra væri það!“ Konan, sem kom með ávexti í poka til landsins handa vinkonu sinni, því hún hafði veitt því athygli að hún borðaði mikið af ávöxtum í Júgóslavíu og dró af því þá ályktun að þeir væru fáséðir hér, varð agndofa af undr- un þegar hún skoðaði matvöruverslanir í Reykjavík. Hún kvaðst oft gera sér ferð yfir landamærin til að kaupa matvörur í Trieste, stærstu hafnarborg Ítalíu, því þar væri svo mikið úrval, en það væri ekkert í líkingu við það sem hér gerðist. Það var nú það. Flest erum við þeirrar gerðar að við vanmetum það sem við höfum og ofmetum það sem við sækjumst eftir. Þetta á bæði við um stóra hluti og smáa. Það er því ekkert óhollt að staldra við þegar manni gefst kostur á að sjá umhverfi sitt og lifnaðarhætti með augum þeirra sem búa við ólík skilyrði. Séra Árelíus Níelsson sagði eitt sinn frá ungum manni sem gaf sig á tal við hann á kaffihúsi í ísrael, þegar hann heyrði að hann væri frá íslandi. Ungi mað- urinn sagðist hafa heyrt um ísland í herskólanum, land þar sem ríkti friður, lýðræði, velmegun og menntun og heilbrigðisþjónusta stæði öllum til boða. Hann bað séra Árelíus að gefa sér einhvern hlut sem hann hefði gengið með eða borið á sér því hann taldi gæfu fylgja hlut frá svo ótrúlegu landi. Við erum líka býsna hamingjusöm með að vera ís- lendingar, ef marka má skoðanakannanir. Þessi ham- ingja kemur þó stundum sérkennilega fyrir. Ef við höf- um fylgst með fréttum alveg nýverið vitum við að: — Ofskynjunarlyfið LSD er hér í umferð, þótt allir viti að það getur haft í för með sér geðveiki, jafnvel varanlega. Það sem einu sinni var kallað eiturlyf er nú kallað fíknilýf og eiturlyfjaneytendur eru fíknaefna- neytendur. Allar tegundir fíkniefna eru fáanlegar á ís- landi í dag, samkvæmt viðtölum í dagblöðum við kunn- uga, og þess er mikið neytt, bæði af ungu fólki og því sem eldra er og telst virðulegra. Sá tími mun liðinn að óhætt sé fyrir þann sem lendir í höndum lögreglunnar að segja til þeirra sem hann skipti við, ef hann ætlar að halda heilsu. Ótrúlegar sögur eru í umferð um það sem gerist og viðgengst í þessum málum. Á sama tíma verja stjórnendur þjóðarinnar og ýmsir merkir menn ómæld- um tíma í að þrefa um hvort Ieyfa eigi innflutning á áfengum bjór, sem þegar er borinn inn í landið af ákveðnum starfsstéttum og ferðafólki, auk þess sem hér eru bjórkrár á hverju horni, þótt þar sé „aðeins" selt bjórlíki. — Samkvæmt skoðanakönnun myndu 40 þúsund ís- lendingar vilja flytjast til útlanda til frambúðar og um 70 þúsund í minnst fimm ár. Tæplega þriðjungur alls fólks á aldrinum 18—22 ára vill flytjast burt til fram- búðar ef marka má niðurstöður þessarar könnunar. — Hjá hamingjusömustu þjóð í heimi, sem hefur meira en allt, að áliti sumra útlendinga, eru fram- kvæmdar tvær fóstureyðingar á dag að meðaltali allt árið. Þannig voru framkvæmdar 700 fóstureyðingar ár- ið 1983. Verulegur hluti þessara fóstureyðinga er ef- laust vegna nauðgana, heilsubrests viðkomandi konu eða óbærilegra aðstæðna. Samt sem áður er þetta und- arlega há tala hjá upplýstri og menntaðri smáþjóð, þar sem allir hafa aðgang að getnaðarvörnum. Á sama tíma eru börn sótt til fjarlægra heimshluta handa íslendingum sem ekki geta eignast börn. Skelegg ung kona sagði við mig þegar þetta bar á góma, að það væri siðlaust að nefna þetta tvennt í samhengi. Þetta væru óskyld mál. Auk þess gæti enginn ætlast til þess í nútíma þjóðfélagi að kona gengi með barn til að gefa það frá sér. Það er mikið til í því. Engu að síður er hér einhver skekkja í kompásnum. Hér er aðeins drepið á fáein atriði úr fréttum sem koma upp í hugann þegar maður staldrar við vegna orða útlendings til að skoða hvernig þjóð sem hefur meira en allt bregst við slíku meðlæti. Á sama tíma er auðvitað ótal margt skemmtilegt, merkilegt og fréttnæmt að gerast. Fólk sem er að yrkja, mála eða syngja lætur vita af sér. Alls staðar spretta upp leikhópar og kórar. Kaffihús og bjórkrár setja orðið svip á bæjarlífið. Við eigum óperu, góð leikhús, erum að byggja tónlistarhöll, höldum kvikmyndahátíð og Dag ljóðsins og erum kát. Blaða- og tímaritaútgáfa er áreið- anlega einsdæmi miðað við margumtalaðan fólksfjölda og tímaritin bera nöfn eins og Mannlíf, Nýtt líf og Lúxus. Unga fólkið menntar sig, stundar líkamsrækt, tekur þátt í alls kyns samkeppnum sem varða hæfni og útlit og er á margan hátt heilbrigðara og frjálsara af sér en nokkru sinni fyrr. Og kannski erum við ham- ingjusamasta þjóð í heimi eftir allt saman. Hinsvegar þætti mér gaman að hitta þann íslending sem í daglegu lífi sínu er þeirrar skoðunar að hanna hafi allt, — hvað þá meira en allt. JÓNÍNA MICHAELSDÓTTIR LESBOK MORGUNBLAÐSINS 15. JÚNl 1985 3

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.