Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1920, Síða 63

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1920, Síða 63
ÞÝÐING ISLENZKRAR TUNGU. 61 það fullkomin lífssvik að bregðast svo sjálfum sér, eigi á öllum tímum á- va'lt að duga sem bezt. Þessir yfirstandandi tímar eru ör- lagaþrungin tímamót fyrir enskumæl- andi tónskáld, er stund vilja leggja á ný yrkisefm, því að hinn engil-sax- neski þjóðflokkur, hvort sem hann dvelur í hinum ýmsu hlutum brezka ríkisins eða í Bandaríkjunum, er nú í söngfræðilegum efnum að vaxa upp úr oddborgara-hugsunarhættinum og hreppa-kreppunni, og hinir fremstu hljómfræðingar vorir, farnir að reyna listfengi sína og gáfu við höfuð tón- skáld allra alda og allra þjóða; — eigi með þeim tilgangi að keppa við þá, heldur með þeirri tilfinningu, er þrýst hefir sér inn í sálu þeirra, að hljómlist- in út af fyrir sig, sé alveldis-heimur einn og óskiftur, er þá' langar til að nema og auðga að sínum hlut. Þess- konar tímamót eru ávalt hin öfunds- verðustu í listas,ögu hverrar þjóðar, og hefir mér veizt sá fögnuður, ógnþrung- inn, óttakendur, að finna til hátíðleika þessara tímamóta frá því eg var dreng- ur. En jafnt og stöðugt við hverja tilraun sem eg geri (er virða má sem vill) að hjálpa til þess að hljómlistin meðal Engil-Saxa skuli hafa þokast áfram um reit, um það að æfinm lýkur, við það sem hún var við æfibyrjunina, hefi eg spurt sjálfan mig þessara spurn- inga: Keppi eg að þessu takmarki með óþreytandi íslenzkri fasthéldni? Eru verk mín á sviði hljómlistarinnar sam- boðin þeim manni er kynst hefir orð- fágun íslenzkra bókmenta? Er hin opinbera framkoma mín gagnvart stéttarbræðrum mínum sú sem vænta má af manni er orðið hefir fyrir áhrif- unum af hinum fornu norrænu höfð- ingjasiðum? Því (og eg endurtek það) hinn forn-íslenzki framkomu máti, hinn forn-íslenzki drengskapar mælikvarði, íslenzk listfágun í ljóði og sögu, eru hinar voldugustu, hreinustu, áhrifa- mestu og æðstu fyrirmyndir sem eg þekki. Þá hefi eg lýst tilfinningum mínum og læt hér staðar nema. En þá eru hinar almennu ástæður, fyrir þeirri skoðun að þekking á íslenzkri tungu sé þýð- ingameiri fyrir engil-saxneska þjóð, en þekking sú, sem dregin verður út úr flestum námsgreinum öðrum, og eru þær rökstuddar með ýmsum rannsókn- um sem gerðar hafa verið (svo sem á sviði þjóðerniseinkunnanna, stjórnmál- anna, málfræðinnar og fagurfræðinn- ar) og skal eg leitast við að benda á sumar þeirra, í því sem hér fer á eftir. Eigi fæ eg talið mig í flokki þeirra manna, sem álíta að gildi ákveðinna þjóðerniseinkunna fari sí-minkandi og verði æ minna og minna eftirsóknar- verð. Eg get virt þá trú að mannkyn- inu kunni að vera ákvarðað að verða að lokum eitt allsherjar-borgarafélag, en svo virðist mér að þeir eiginleikar er mest þurfi á að halda, meðan á því ferðalagi stendur, séu hinir ákveðnu þjóðernislegu eiginleikar. Menningar- kröfurnar í heiminum, nákvæmar og sundurgreindar á svo undur fjölbreyti- legan hátt, krefja jafn fullkominna og fjölbreytilegra þjóðernislegra hæfileg- leika, smekks og listfengis, er breyti- legir lifnaðarhættir og lífsútvegir um órofa aldur hafa skapað með tilhjálp lofts og lands. Mér finst því börfin mik'lu frernur vera sú, að í stað þess að má út öll hin þjóðernislegu sér- kenni, að gera þau enn ákveðnari en þau hafa verið nokkru sinni áður. Án
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.