Fjölnir


Fjölnir - 04.07.1997, Síða 76

Fjölnir - 04.07.1997, Síða 76
Gunnar Smári Egilsson Syndug kirkja „Nú kann þetta að hljóma eins og guðlast að andmeela Jóhannesar- guðspjalli sem var bœði uppáhalds- guðspjall Lúthers og herra Sigurbjöms Einarssonar — biskupsins sem þjóðin elskaði. Og eins og það er uppáhaldsguðspjall fóðurins þannig virðist það líka vera í uppáhaldi hjá syninum — séra Karli. “ Engin af þeim tilraunum til að endurlífga þjóðkirkjuna sem ég hef orðið vitni að kemst í hálfkvisti við glæsileik messu Kvennakirkjunnar. Hún var mér endanleg sönnun þess að við getum dregið poppara inn í kirkjurnar, djassgeggjara eða heilu pólýfón-kórana, fengið dægurhetjur til að flytja hugvekjur, fiskað upp úr sögunni gamlar trúarjátningar, boðið upp á heilagt sakramenti kvölds og morgna, haldið hjónanámskeið og Biblíuleshringi, skipulagt mömmumorgna í kirkj- unni og síðdegisstund fyrir aldraða — allt mun þetta einungis draga fram að boðskapur kirkj- unnar finnur sér ekki lengur hljómgrunn ef þessu fylgir ekki endurskoðun guðshugmyndarinnar. Við getum ekki laðað fólk til fylgis við kirkjuna og haldið að því sömu guðshugmyndinni og feldi það frá henni. Og líklega er það þannig að ef við byrjum á Guði kemur hitt allt af sjálfú sér; messuformið endurnýjast, boðskapurinn verður tærari og fólk tekur við honum. Ef okkur tekst að halda Guði á lífi þurfum við ekki að hafa áhyggj- ur af kirkjunni. Það var út af þessu sem ég spurði í upphafi hvort Kvennakirkjan væri ekki siðbótarkirkja. Og ég ætla að leyfa mér að svara því játandi um leið og ég óska þess að sú siðbót megi vaxa og dafna. Þrátt fyrir að séra Auður Eir Vilhjálmsdóttir væri í hálfgerðu aukahlutverki í þessari leik- mannakirkju sinni þá var nærvera hennar sterk og eftirminnileg. Eg vona að ég sé ekki að þvæla mér í einhverja kosningabaráttu fyrir biskupskjör þótt ég segi að það hafi verið glæsilegt að sjá prest þjóðkirkjunnar varpa frá sér helgisiðabókinni og mæla fram innblásin blessunarorð og bænir frá eigin brjósti. Hversu áhrifaríkara er ekki að verða vitni að lifandi trú manneskju en að hlýða á þurran bókstaf, margsíaðan í gegnum sigti ótal kirkjuþinga og málamiðlunar innan þjóðkirkj- unnar? Fyrir viku fór ég í Messías—Fríkirkju og fletti á eftir upp á síðara Korintubréfi Páls postula og geri það nú aftur: „Ekki svo, að vér af sjálfum oss séum, hæfir til að kveða upp nokkurn úrskurð eins og af sjálfum oss, heldur er hæfileiki vor frá Guði, honum sem og hefir gjört oss hæfa til að vera þjóna nýs sáttmála, ekki bókstafs, heldur anda. Því að bókstafurinn deyðir, en andinn lífg- ar.“ Það er í þessum anda sem siðbótarmenn allra tíma hafa starfað. Þeir hafa borið sína eigin trú saman við kennisetningar kirkjunnar og viljað breyta kennisetningunum ef þær þjóna ekki trúnni — því kirkjan á að vera fyrir trúna en trú- in ekki fyrir kirkjuna. Þegar ég fylgdist með séra Auði Eir í kvöld fannst mér hún vera siðbótarmaður í þessum skilningi. Það er sjálfsagt í krafti lifandi trúar sem hún vill að þeir kvengeri Guð sem það kjósa. Og það er spurning sem við eigum að leggja fyrir okkar eigin lifandi trú, hvort við látum það byrgja okkur sýn á þá siðbót sem Kvennakirkjan stendur fyrir. Auglýsíng Mokka óskar þjóðinni til hamingju meö endurreisn Fjölnis! Næstu þrjár sýningar SigurdísArnardóttir • 7. júní - ll.júlí Hlín Gylfadóttir • 8. júlí - 6. ágúst Amnesty International • 7. ágúst - 6. sept. /V^OKKA^- - j>ar sem andinn svífur Stoínað 1958 Skólavörðustíg 3A Sími 552 11>4 Fasi552 2305 Opið kl. 9.30 - 23.30 §un. kl. 14.00 - 23.30 20. apríl Hcillgrimslcirlcia__________________________ ÞRIÐJI SUNNUDAGUR EFTIR PÁSKA Séra Karl Sigurbjörnsson valdi sér ekki auðvelt umfjöllunarefni í predikun sinni í morgun í Hallgrímskirkju. Inntak hennar var spurningin: Komast kristnir menn einir til himna? Á þessum síðustu og verstu tímum almennrar og óráðinnar góðsemi þarf kjark til að bera þessa spurningu fram. Ef þú svarar henni játandi svipt- irðu meirihluta mannkyns samvistum við Guð og dæmir þá frá eilífú lífi. Og það er ekki lítið. Það er allt. Hinir kristnu verða einir hólpnir en hinir munu tortímast. Við vitum ekki hvar þeir munu lenda en samkvæmt orðum Jesú Krists mun þar verða grátur og gnístran tanna. Ef þú svarar spurningunni hins vegar neitandi erm ekki í minni vanda. Þá skiptir ekki lengur máli hvort þú tignar Guð Jesú Krists eða Múhameðs, hvort þú finnur Guð í orðum Krists eða í stokkum og steinum. Jesús verður þá aðeins ein margra leiða; hann er aðeins ein tegundin í margbreyttu vöru- úrvali Guðs. Ef þú velur hann er það gott. Ef þú velur eitthvað annað er það líka gott; svipað og það skiptir ekki máli hvort þú kaupir Tropicana eða Floridana — það er allt sami appelsínusafinn. Séra Karl vitnaði í Jóhannesarguðspjall: „Ég er vegurinn og sannleikurinn og lífið; enginn kemur til föðurins nema fyrir mig.“ Og með þessa tilvitnun sem vegvísi var ljóst hvert séra Karl stefndi. Hann sagði að það væri ekki sitt eða okkar að dæma hverjir kæmust til himna og hverjir ekki; hins vegar leitaði hann raka fyrir því að þeir einir kæmust til Guðs sem þekktu og viðurkenndu Jesú. Hann sagði aðeins einn veg liggja til Guðs en ótal vegi frá Kristi. Og sérstaða leiðar Krists felist í því að hún væri persónu- bundin afstaða, opin mannúðarstefna. önnur trúarbrögð væru hins vegar lokuð og lögmáls- bundin. Hann minnti á að brátt myndi hér rísa búddahof og islömsk moska, að kyrjandi búdd- istar og krjúpandi múhameðstrúarmenn yrðu brátt hluti af lífi okkar. Og séra Karl sagði að gagnvart þessu gætum við ekki staðið hlutlaus; trú væri ekki hlutlaust viðhorf. Við yrðum að þekkja betur grundvöll trúar okkar og vitna um Jesú —- ekki bara með orðum heldur í verkum. Þjóðkirkjan hefur löngum verið gagnrýnd fýrir að vilja þóknast öllum og styggja engan, hún hafi leitað sannleikans í moðinu á miðjunni. Slíkt sé ekki í anda hins óvægna Jesú sem hamr- aði á því að við yrðum að taka afstöðu í lífinu og standa við hana. Jesús var ekki Messías málamiðl- unarinnar. Það er því ekki annað hægt en hrósa séra Karli fyrir að velja sér jafn viðkvæmt málefni og hann fjallaði um í morgun og taka til þess nokkuð skýra afstöðu. Hins vegar get ég ekki setið á mér að andmæla honum — enda býst ég við að predikuninni hafi verið ætlað að hrista upp í okkur sem á hlýddum. I fýrsta lagi vil ég halda því fram að vistarver- ur Allah eða Búdda séu ekki síður margar en vist- arverur Guðs kristinna manna. A sama hátt og við þekkjum lögmálsbundin trúarbrögð meðal Múhameðstrúarmanna þekkjum við einnig kristna bókstafstrúarmenn. Og eins og við getum verið stolt af mannúð kristinna manna getum við jafnframt fýllst stolti yfir mannúð hindúa. Ef Guð er kærleikurinn þá birtist hann jafnt í Ghandi og móðir Theresu; það er ekki okkar að meta hann eftir því hvernig þau tilbiðja Guð. Góðverk Samverjans getur verið jafn innblásið af Guði og góðverk hinna rétttrúuðu. í öðru lagi vil ég efast um að Jesús hafi sagt að enginn kæmist til föðurins nema í gegnum sig. Það stangast einfaldlega á við flest það sem hann segir í fýrstu þremur guðspjöllunum — eins og reyndar ótal margt annað í Jóhannesar- guðspjalli. Þessi setning kristallar nefnilega þá hugmynd guðspjallamannsins Jóhannesar að Jesús sé guð og hafi verið guð frá upphafi vega, að hann sé orðið og orðið sé hjá Guði og orðið sé Guð. I öðrum ritum Nýja testamentisins er Jesús maður, stunduvn innblásinn af Guði, stundum upphafinn til guðlegrar dýrðar, stundum spá- maður í æðstu merkingu. En hvergi nema í Jóhannesarguðspjalli er hann Guð með fortilveru sem nær út fýrir sköpun heimsins. Hvergi nema í Jóhannesarguðspjalli er það jafn kristallstært að sá sem ekki þekkir Jesú getur ekki þekkt Föðurinn. Nú kann þetta að hljóma eins og guðlast að andmæla Jóhannesarguðspjalli sem var bæði uppáhaldsguðspjall Lúthers og herra Sigurbjörns Einarssonar, biskupsins sem þjóðin elskaði. Og eins og það er uppáhaldsguðspjall föðurins þannig virðist það líka vera í uppáhaldi hjá syn- inum. En það hafa margir meiri menn en ég bent á þessa sérstöðu Jóhannesarguðspjalls og rakið til þess margar af þeim kennisetningum kirkjunnar sem hafa dregið athyglina frá guðsríki innra með hverjum manni og að flóknum leikreglum Guðs um náðina og friðþæginguna, að ógleymdum sérstæðum kenningum hennar um þrískipringu guðdómsins. Og til þessa sama guðspjalls hafa kristnir menn sótt rökin til að fordæma menn annarrar trúar og fullvissuna um að þeirra biði eilíf útskúfún. Og í krafti þeirrar vissu hafa þeir getað beitt nánast hvaða meðulum sem er til að snúa þeim til réttrar trúar; því hvað er meira virði en eilíf sálarheill mannanna? Ef ég nyði því að það myndi bjarga þér frá eilífri vist í helvíti væri ég vís með að hella bráðnu blýi í stígvélið þitt. Því miður fannst mér ég heyra óm af þessari vissu í predikun séra Karls í morgun. Og sú af- staða sem lýsti af orðum hans virðist mér fremur kirkjuleg en kristin — grundvöllurinn að baki hennar er réttlæting kirkjunnar frekar en hins kristna manns. Vil ég þá halda því fram að við komumst allt eins til himna með því að krjúpa í átt að Mekka eða kyrja í anda Búdda? Nei. Ég trúi að Guð hafi ekki opinberast jafn skýrt í nokkrum manni og Jesú. En ég hafna því ekki að hann geti starfað í mönnum annarrar trúar en kristinnar. Eftir sem áður getur mér fúndist það hjákálegt þegar Is- lendingar eru að teygja sig til Indlands, Japans eða Tíbet eftir Guði. Það getur einfaldlega ekki verið að Guð sé svo hrekkjóttur að hann sé að fela sig fýrir okkur hinum megin á hnettinum þegar hann boðar að ríki hans sé innra með hverju og einu okkar. 27. apríl MadgjBg___________________________________ FJÓRÐI SUNNUDAGUR EFTIR PÁSKA „Hið hreina líf er að trúa á Guð, hafa samfélag við Guð og hafa tóninn að ofan.“ Með þessum orðum Einars I Betel auglýsti Hvítasunnusöfnuðurinn samkomur sínar í sjón- varpinu þegar ég var barn eða unglingur. Síðar hefúr engin auglýsing slegið út þessa að frumleika eða stíl. A þessum árum hafði Fíladelfía orð á sér fýrir að vera ofsatrúarflokkur. Ég man að eigin- kona fýllirafts, sem hætti að drekka og fór að stunda samkomur hjá Fíladelfíu, sagði þegar hún var spurð hvort þetta hefði ekki haft blessunarrík áhrif á líf þeirra: „Nei, biddu fýrir þér. Aður lét hann sig hverfa þegar hann datt í það en nú stendur hann uppi á eldhúskolli og messar yfir okkur á meðan við borðum. Ég bið þess kvölds og morgna að maðurinn detti í það sem allra allra fýrst.“ En auðvitað hefúr Fíladelfía aldrei verið ofsa- trúarsöfnuður þótt þar hafi orðið verið boðað með öðrum hætti en í þjóðkirkjunni. Þar er sungið af meiri gleði, vitnað af meiri ákefð, predikað af innblásnari þrótti og þegar menn eru skírðir dugar ekki að sletta vatni á höfúðið heldur er allur skrokkurinn færður á kaf. Þeim í Fíla- delfíu finnst að menn eigi ekki að halda aftur af sér þegar þeir koma saman til að vegsama Guð. Það er þeim alvörumál og þeim þykir því sjálfsagt að leggja sig fram, gefa duglega í. Ef Fíladelfía er ofsatrúarsöfnuður í samanburði við þjóðkirkjuna mætti allt eins kalla þjóðkirkjuna ládeyðutrúar- flokk í samanburði í Fíladelfíu. Frá æskuárum mínum hefúr líka annað gerst. Mikill fjöldi vakningartrúarsafnaða hefúr sprottið upp og margir þeirva út frá Hvítasunnusöfnuðin- um. Flestir starfa þeir í dag í ágætu bræðralagi með Fíladelfi'u: Ungt fólk með hlutverk, Kross- inn, Vegurinn, Kletturinn, Messías, Orð lífsins og fleiri byggja allir á svipaðri guðfræði og Hvíta-
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100

x

Fjölnir

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fjölnir
https://timarit.is/publication/985

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.