Skírnir

Árgangur

Skírnir - 01.01.1971, Blaðsíða 82

Skírnir - 01.01.1971, Blaðsíða 82
80 HALLFREÐUR ÖRN EIRÍKSSON SKÍRNIR kerlingu í koti sínu (garðshorni).“® Reyndar má geta þess, að í rit- dómi sínum í Nýjum félagsritum árið 1860 um bók Konrads Maur- ers, Islándische Volkssagen der Gegenwart, sem kom út í Leipzig sama ár, hvatti Jón Sigurðsson forseti mjög til söfnunar ævintýra,7 og er ekki ólíklegt, að það hafi orkað hvetjandi á Jón Arnason. Allar þessar sögur sem nú hefur verið getið vildi Jón Árnason fá skráðar eftir manna minnum.8 Landið var fullt af handritum gömlum og nýjum, en þá eins og nú voru margir, sem þótti hvað mest til þess koma, sem þegar hefur verið skráð, en fannst miklu minna um munnmælin. Þess vegna gat margt flotið með af bóksög- um á kostnað munnmælanna. Þetta vildi Jón forðast eftir mætti, enda biður hann menn í hugvekjunni frá 1858 um sögur um „afrek, aðfarir og spakmæli fornmanna sem ekki er í sögur fært.“9 Eins og sjá má af þjóðsögum og ævintýrum Jóns Árnasonar, var það ein meginregla hans, að sögur skyldu hafa gengið í munn- mælum. Það er heldur sjaldan, að hann hefur látið fljóta með frá- sagnir, sem ekki eru orðnar að arfsögnum, en eru endurminningar. Nokkuð ber á þessu í sambandi við drauma, má t. d. minna á draum Einars Helgasonar á Laugabóli,10 sem ber það glögglega með sér, að hann er skráður eftir Einari sjálfum, og drauma Hallgríms Schevings.11 Ekki má heldur sleppa því að minnast á frásögnina Þorraþrælsbylur í Odda,12 sem er endurminning, þó að hún sé reyndar ekki skráð fyrr en sögumaður var kominn á fullorðins- aldur,13 og hefur því vafalítið slípazt við endurtekna frásögn. í safni Jóns eru þrjár draugasögur, sem ekki hafa gengið í munn- mælum. Eru það sögurnar af hinum magnaða Hjaltastaðafjanda, illa Garpsdalsdraugi og Geitdalsdraugnum,14 sem ekki var nú minnstur fyrir sér. Frásögnina af Hjaltastaðafjandanum skráði einn af heyrnarvottunum, Hans Wíum sýslumaður, haustið 1750, aðeins nokkrum mánuðum eftir fyrirhurðina.15 I sögunni af Geitdals- draugnum hefur Jón Árnason líklegast steypt saman tveimur heim- ildum, og er þar farið beint eftir frásögnum sjónarvotta.16 Sagan um Garpsdalsdrauginn er einnig eftir frásögn sjónarvotta.17 Hér er eins og áður hefur verið getið ekki um munnmælasagnir að ræða, en þó má á það benda, að allar þessar sögur eru þjóðtrúar- sagnir, grundvöllur þeirra allra er þjóðtrúin. Þess vegna hefur Jón látið prenta þær, og einnig kom hér annað til: „Það mælir mest með
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212
Blaðsíða 213
Blaðsíða 214
Blaðsíða 215
Blaðsíða 216
Blaðsíða 217
Blaðsíða 218
Blaðsíða 219
Blaðsíða 220
Blaðsíða 221
Blaðsíða 222
Blaðsíða 223
Blaðsíða 224
Blaðsíða 225
Blaðsíða 226
Blaðsíða 227
Blaðsíða 228

x

Skírnir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.