Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						
¦liliil
Þrjú sýnishorn aí misiminandi vegghleðslu.
Glaumbær   í   Skagaíirði,   stór-
Manfreð Vilhjálrasson, arkitekt, á klömbruhnausveggnum á stétt-     býli og prestssetur. Útlitsteikn-
inni við Háskólabíó.                                                        ing og' grunnplan.
íslenzki torfbærinn á listahátíð
urðu einnig að borga aðgangs-
eyri fyrir þau. Aftur á móti
var ekki seldur aðgangur að
sýningu arkitektafélagsins í Há
skólabíói, en hún mun líka hafa
verið eina atriðið á listahátíð-
inni, ásamt skúlptúrsýningunni
á Skólavörðuholti, sem var
ókeypis.
Það" mun að vísu vera al-
mennt skiliff og viðurkennt, að
islenzki torfiiærinn var af-
sprengi fátæktar. Hann hlýtur
í langflestum tilvikum að telj-
ast lélegt húsnæði, fremur
dimmur, oft lekur, saggafullur
og kaldur eins og við er að bú-
ast, þegar upphitun er ekki til.
Það var algengt, aff lasburða
fólk og gamalt fór ekki úr rúmi
dögum saman að vetrarlagi; það
var eini möguleikinn til að
halda á sér hita. Gamla konu
talaöi ég viS nýlega og hún
sagði: „Ég var alltaf fegin, þeg-
ar fraus í liænum. Þá vissi ég,
að ekki mundi leka á meðan."
Sýningu arkitektafélagsins er
hcldur ekki á neinn hátt ætlað
að bregða neins konar róman-
tískum bjarma á torfbæinn og
koma inn þeirri hugmynd, að
hann hafi verið betri húsa-
kynni en hann var. En skylt er
að viðurkenna það sem vel er
gert, og það' lýtur einkum að
útlitinu. f rauninni er torfbær
inn háþróaður arkitektúr við
þau ákveðnu skilyrði, sem hér
voru fyrir hendi. Val bæjar-
stæða var oftast mcð þeim
hætti, að ómögulegt hefur
reynzt að bæta þar um. Bæirn-
ir stóðu fallega í landinu; vegg-
irnir, þekjan og þilin, allt stóð
þetta í ágætu samræmi við
áferð og linur landsins. Sjálf
framkvæmdin var langþróuð
gegnum aldirnar þar réð
reynslan mestu. Byggingarefnið
var hið sama um allt land, torf
og gr.jót saman, eða sitt i hvoru
lagi. Sperrur og jafnvel grind
úr timbri, árefti úr hrísi eða
timbri og tyrft yfir. Þó er mis-
munurinn   smávægilegur   eftir
landshlutum: Sunnlenzkir bæir
höfðu að jafnaði hærri og bratt
ari þekju, sem betur ver fyrir
ágangi vatns og er rökrétt af-
leiðing af þeirri staðreynd, að
um sunnanvert landið er úr-
komusamara en annars staðar.
Þar sem hraungrýti gafst í
hlcðslur, var það notað eitt sam
an án millilaga úr torfi. Þess-
konar veggir stóðu lengur en
aðrir.  Á  Norðurlandi  tiðkaðist
hins vegar að veggir væru
hlaðnir úr mýrarkökk einum
saman, svonefndum klömbru
hnaus. Var kökkurinn látinn
hallast sitt á hvað í hleðslulög-
unum og myndaði við það fal-
legt mynstur. Þó er talið', að
klömbruhnaus hafi ekki komið
til skjalanna fyrr en á siðari
öldum. f Skagafirði má enn sjá
tóftir útihúsa og einstaka bæj-
arhús hlaðin úr klömbruhnaus!
En svo forgengilegt byggingar
efni sem hnaus úr mýrarjarð-
vegi er, má búast við því, að
brátt sjáist engin merki eftir
um þessa fallegu vegghleðslu-
aðferð.
Það vakti athygli sýningar-
gesta í Háskólabíói, að á stétt-
inni utan dyra, hafi verið hlað
inn fallegur garður, vallgróinn
og stóð hann þarna sem tákn
fyrir islenzka torfbæinn. Þegar
betur var að gáð, sást, að garð-
urinn var einmitt hlaðinn úr
klömbruhnaus. Sýningin innan
dyra byggðist á sérstaklega
stækkuðum ljósmyndum, enda
varla hægt að koma öðru við.
Manfreð Vilhjálmsson á heiður
inn af sýningunni og fyrirkomu
lagi hennar. Þar var öllu
smekklega fyrir komið, þó æski
legt hefði verið að losna við lit
skrúðugar bílaauglýsingar úr
næsta nágrenni.               — G.S.
'«,>..,;
&*:
Hús  úr torfi og grjóti  í  injög
frumstæðri gerð.
Timburþil eins og tíðkaðist að
haf a    á    meiriháttar    bæjum,
gluggi í hleðslu og endi a vind-
skeiði.
loJ^MHWeSM
Uppmæling af miðlungsstórum bæ, Jaðri í Skagafirði.
2     LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
10. júlí 1970
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16