Hugur - 01.01.1991, Blaðsíða 114

Hugur - 01.01.1991, Blaðsíða 114
RITDOMAR Stephen W. Hawking Saga tímans íslensk þýðing eftir Guðmund Amlaugsson með inngangi eftir Lárus Thorlacius Hið íslenska bókmenntafélag, Reykjavík 1990 Þýski eðlisfræðingurinn Arnold Sommerfeld var einn af helstu brautryðjendum kennilegrar eðlisfræði. Hann lét þau orð falla árið 1921 í almennum fyrirlestri um almennu afstæðiskenninguna að gagnstætt skoðunum almennings hefði kenningin haft mjög lítil áhrif á raunverulegar vísindarannsóknir. Það væri hins vegar skammtafræðin — hitt meginframlag Þjóðverja til vísinda á 20. öld — sem hefði haft ómæld áhrif á flest svið eðlisfræði og efnafræði. Orsökin var sú að þyngdarkrafturinn var svo veikur að það var ekki hægt að prófa almennu afstæðiskenninguna í jarðbundnum tilraunastofum heldur varð að leita út í geiminn á vit sólar og stjama. Það var hins vegar miklum vandkvæðum bundið á þessum árum að greina merkin frá þessum „geimrannsóknarstofum" á jörðu niðri. Á þeim tíma gafst aftur á móti ríkulegt færi á að stunda umfangsmiklar tilraunir í skammtafræði og kjarnvísindum á venjulegum rannsóknarstofum. Því fór svo að eðlisfræðingar sinntu almennu afstæðiskenningunni lítið fyrr en eftir seinna stríð. Almenningur vildi hins vegar frekar fræðast um almennu afstæðiskenninguna og heimsfræði. Sommerfeld lét þau orð falla að svo virtist sem að hann væri að svala „óseðjandi eftirspum". Hann þurfti að halda fyrirlesturinn tvisvar og 1200 áheyrendur komu í hvort skipti. Þessi áhugi kom í kjölfar eftirminnilegrar „prófunar“ á almennu afstæðiskenningunni í sólmyrkva árið 1919. Höfundur kenningarinnar Albert Einstein varð upp frá því stöðugt fréttaefni. Hann varð vísindastjarna. Eftir ómáeldar hörmungar fyrri heimsstyrjaldarinnar hefur það án efa verið hughreystandi að hverfa um stund í huganum frá þessari erfiðu jarðvist og halda út í himingeiminn undir leiðsögn Einsteins. Ef marka má þær viðtökur sem Saga tírnans hefur hlotið virðist heims- fræði enn sem fyrr höfða mjög sterkt til fólks. Bókin kom út í fyrsta sinn árið 1988 og nefndist á frummálinu A Brief History ofTime: From the Big Bang to Black Holes. í bókinni er fjallað vítt og breitt um nútíma eðlisfræði og heimsfræði. Auk þess er almennu afstæðiskenningunni fléttað saman við skammtafræði, en þessar hlutakenningar lýsa annars vegar grófgerð alheims- ins og hins vegar smágerum fyrirbærum á sviði öreinda og væntanlegum
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.