Tíminn - 30.10.1941, Page 4

438
TtMIM, iimmtudagiim 30» okt. 1941
110. blað
tTR BÆNPM
Framsóknarskerruntun.
Næsta Framsóknarvist verður á
þriðjudaginn kemur í Oddfellowhús-
inu, og hefst kl. 8,45. Vissara er að
tryggja sér aðgöngumiða í tíma vegna
þess hve húsrúm er lítið og þvi ekki
hægt að hleypa nema takmörkuðum
fjölda inn á skemmtunina. Aðgöngú-
miðar verða seldir á mánudag og
þriðjudag á afgreiðslu Tímans Lindar-
götu 9 A, sími 2323. Nánar auglýst í
næstu blöðum.
Aðalfundur.
Framsóknarfélags Reykjavíkur verð-
ur í Kaupþingssalnum 1 kvöld og hefst
kl. 8,30 stundvíslega. Að loknum aðal-
fundi verður sameiginlegur fundur
með F. U. F. Þar sem ráðherrar flokks-
ins gera grein fyrir lausnarbeiðni rík-
isstjórnarinnar og dýrtíðarmálunum.
Ingólfur.
Ingólfur, blað ungra Framsóknar-
manna kemur út í dag. Að þessu sinni
flytur blaðið m. a. ýtarlega grein um
dýrtíðarmálið, fregnir af kosningum í
stúdentaráð Háskólans, viðtal við Jón
Þorsteinsson íþróttakennara og auk
þess kvæði og nokkrar smærri greinar.
Afgreiðsla blaðsins er á Lindarg. 9 A.
Aðalfundur
Félag Skagfirðinga í Reykjavik
heldur aðalfund sinn í Oddfellowhús-
inu kl. 8,30 í kvöld. Á eftir aðalfundar-
störfum skemmtu menn sér við söng
og dans.
Rafmagnsveita Reykjavíkur
hefir skrifað rafmagnsnotendum í
bænum og farið þess á leit við þá, að
nota ekki rafmagnsofna á morgnana
kl. 10—12 f. h., en þá er rafmagniö
mest notað til suðu, og því mest hætta
á rafmagnsskorti.
Hjónaband.
S. 1. laugardag voru gefin saman i
hjónaband af sr. Eiríki Brynjólfssyni,
Útskálum, ungfrú Inga Jónasdóttir og
Valdemar Þórðarson. Heimili ungu
hjónanna verður á Óðinsgötu 24 A.
S.l. laugardag voru gefin saman í
hjónaband ungfrú Sigríður Árnadóttir
frá Oddgeirshólum i Flóa, og Guð-
mundur Kristjánsson, bóndi, að Amar-
bæli í Grímsnesi.
S.l. laugardag voru gefin saman í
hjónaband ungfrú Þórunn Magnús-
dóttir skáldkona og Jón Þórðarson
kennari.
Nýlega voru gefin saman í hjónaband
ungfrú Margrét Sigurðardóttir og Karl
Strand cand. med.
Hjónaefni.
Þann 25. þ. m. opinberuðu trúlofun
sína ungfrú Ólöf Ámadóttir, Oddgeirs-
hólum í Flóa, og Jón Ólafsson frá
Fagradal í Mýrdal.
Nýlega hafa opinberað trúlofun sína
ungfrú Bergþóra Eiríksdóttir (Hjartar-
sonar raffræðings) og Niels Kristján
Svane, Hringbraut 32.
Á krossgötum
(Framh. af 1. síðu)
grelðan aðgang að verzlunarstað,
þar sem þeir gætu meðal annars feng-
ið fé sínu slátrað.
t t i
í sumar hefir verið unnið að bygg-
ingu rafstöðvar í Ólafsfirði. Er þegar
lokið við byggingu stíflugarðsins og
langt komið að reisa stöðvarhúsið.
Þess er vænzt, að rafstöðin verði
fullbúin um áramót. Stöðin á að hafa
250 hestafla orku og er gert ráð fyrir
að það rafmagn nægi til allra hluta,
miðað við núverandi rafmagnsþörf
þorpsbúa. En möguleiki er á því að
stækka stöðina, ef þorpið vex það
mikið, að þessi stöð verði ónóg. Sem
stendur fá þorpsbúar rafmagn frá
ljósamótor í frystihúsi K. E. A.
„Sameíginleg lausn . .
(Framh. a) 1. síðu)
hljótast, og hafði við orð að
biðjast lausnar. Samstarfs-
mennirnir skelltu skollaeyrum
við aðvörunum hans.
3. Viðskiptamálaráðherra
gekkst fyrir því í fyrravetur, að
þessi mál voru rædd í ríkis-
stjórninni og hafði þar náðst
samkomulag um víðtækar ráð-
stafanir. En þegar á þing kom
snerust samstarfsmennirnir
gegn þýðingarmesta atriði til-
lagnanna, launaskattinum.
4. Framsóknarmenn vildu þó
enn þrautreyna samkomulags-
leiöina. Þeir sættu sig við þau
dýrtíðarlög, sem samþykkt voru,
í trausti þess að þau yrðu fram-
kvæmd. En þegar til kom, neit-
uðu ráðherrar Sjálfstæðisflokks-
ins að framkvæma lögin.
5. Enn vildu Framsóknar-
menn þrautreyna samkomu-
lagsleiðina. Ráðherrar Sjálf-
stæðisflokksins höfðu fundið
dýrtíðarlögunum aðallega til
foráttu, að þau stöðvuðu ekki
kapphlaupið milli verðlags og
kaupgjalds. Framsóknarmenn
komu með tillögu, er bætti úr
þessu. Hún hlaut samþykki ráð-
herra Sjálfstæðisflokksins.Málið
virtist leyst. En þá snúast Sjálf-
stæðismenn enn í málinu, og
bjóða upp á hina „frjálsu leið“,
sem við nánari athugun virtist
fálm eitt.
6. Framsóknarmenn gáfust
samt ekki upp og buðu fram til
samkomulags, að kaupfestingin
skyldi falla niður um áramót,
ef þá lægi fyrir ,að sami árang-
ur hefði náðst með „frjálsu
leiðinni“. Þessu tilboði var
hafnað.
Hver er sá, sem skyggnist yf-
ir þessa sögu, er telur það ekki
hafa verið þrautreynt, að þjóð-
stjórnin gat ekki leyst dýrtíð-
armálið?
Átti þjóðstjómm að
hanga áfram, þótt hún
gæti ekki leyst málið?
Hvað á sú stjórn að gera,
samkvæmt viðurkenndum þing-
ræðislegum reglum, er ekki
getur leyst mál, sem hún hefir
ætlað sér að leysa, — mál, sem
hagsmunir þjóðarinnar krefj-
ast líka að sé leyst?
Á hún að hanga áfram við
völd, vitandi það, að á meðan
verður málið ekki leyst og þing-
ið fær ekki tækifæri til að
mynda nýja stjórn, sem kynni
að geta leyst málið?
Nei, hún á ekki að hanga,
hún á að leggja umboð sitt nið-
ur og gefa þinginu kost á að
mynda nýja stjórn. Það er hin
viðurkennda þingræðisregla um
allan heim.
Ásakanlr í garð for-
sætisráðherra.
Það er því næsta sorglegt, að
blöð Sjálfstæðisflokksins skuli
vera að ásaka forsætisráðherra
fyrir að vera ekki áfram við
völd, andstætt viðurkenndum
þingræðislegum reglum. Það
sýnir að virðingin fyrir þing-
ræðinu er ekki nógu mikil í
herbúðunum þeim.
Blöðunum finnst það jafnvel
mjög skrítið og einkennilegt, að
ráðherrann skuli hafa farið að
biðjast launar, án þess að vera
beinlínis rekinn. Hann hljóti að
hafa verið orðinn þreyttur.
Blöðin gleyma því í þessu til-
felli, að Hermann Jónasson er
ekki einn þeirra stjórnmála-
manna, sem þau hafa nánustu
kynningu af. Hermann Jónas-
son er ekki einn þeirra manna,
sem hafa það markmið eitt, að
hanga við völd, en skeyta því
engu, þó mestu nauðsynjamál-
in séu vanrækt og viðurkennd-
ustu þingræðisreglur brotnar.
En slíkir menn eiga vitanlega
erfitt með að skilja það, að
Hermann Jónasson skyldi ekki
sitja meðan sætt var.
En þjóðin mun skilja það
fyrr en lýkur, að það eru ekki
mennirnir, sem hugsa um það
eitt að fá að hanga við völd, er
hún þarfnast á þessum tímum
Hún þarfnast manna, sem berj-
ast vegna málefna en ekki ráð-
herraembætta, — manna, sem
þessvegna hafa siðferðisþroska
til að leggja niður völd, ef þeir
fá því ekki framgengt, er þeir
álíta rétt.
Sennilega eru íhaldsblöðin
farin að finna þetta, því að þau
hafa sjaldan lagt meira kapp á
að rógbera Hermann Jónasson
en einmitt nú.
Framtíðin.
Menn spyrja nú mjög um
það, hvað við muni taka. Senni-
lega bíður ríkisstjórinn þangað
til séð er fyrir endalokin á frv.
viðskiptamálaráðherra. Sá þing-
meirihluti, sem samþykkir eða
fellir frumvarpið, er siðferði-
lega skyldur til að mynda stjórn
og vinna að þeirri lausn dýrtíð-
armálanna, er hann telur æski-
legasta. Vafalaust mun minni-
hluti þingsins verða þeirri stjórn
vingjarnlegur a. m. k. fram á
næsta þing, sökum þeirrar að-
stöðu, sem þjóðin er nú í. Má t.
d. telja víst, að full samvinna
verði höfð um utanríkismálin í
utanríkisnefnd.
Mæðraskóll
(Framh. af 3. síðu)
um reynzt sá aðilinn, sem far-
sællegast hefir innrætt börnum
þjóðarinnar guðstrú og góða
siðu. Nú liggur oss lífið á, að
veita hinum verðandi mæðrum
þjóðarinnar það veganesti, að
þær séu færar og fúsar til að
skila þeim arfi með ávöxtum á-
fram til arfa sinna. í upplausn
þessara tima er það sú
höfuð-nauðsyn, sem ekki má
bregðast. Það er margt, sem til
greina kemur, en eitt er nauð-
synlegt.
Þegar Marta var önnum
kafin við mikla þjónustu, sat
María að fótum Jesú og drakk
í sig himneska speki orða hans.
í önn hins líðandi dags vill oss
stundum gleymast, að það er
eitt, sem er hið nauðsynlega: að
238 Victor Hugo:
— Hvað varðar yður eiginlega um
þetta?
Hinn föli erkidjákni roðnaði eins og
ung stúlka. Hann þagði stundarkorn
og sagði síðan hálf vandræðalega:
— Heyrðu, Pétur minn. Mér skilst,
að þú sért ekki útskúfaður um alla ei-
lífð. Ég vil þér vel, og vil gjarna vita
um hagi þína. En minnstu samskipti
við þetta flagð myndu gera þig að
aumasta þræli djöfulsins. Þú veizt, að
það er ávallt líkaminn, sem spillir sál-
inni. Vei þér, ef þú lætur nokkurn-
tíma ginnast til fylgilags við þessa Tat-
arastelpu. Nú hefi ég varað þig við
hættunni.
— Ég reyndi það nú einu sinni, sagði
skáldið og klóraði sér bak við eyrað.
Það var fyrsta daginn, en ég slapp vel
frá því.
— Hefirðu gerzt svo djarfur, Pétur
Gringoire? hrópaði presturinn ægi-
reiður. Hann var orðinn dumbrauður í
framan.
— í annað skipti, sagði skáldið og
brosti drýgindalega, gægðist ég gegn
um skráargatið, áður en ég fór að hátta.
Það var sá fallegasti kroppur, sem ég
hefi nokkuru sinni-----------
— Farðu til andskotans, hrópaði
presturinn og hrinti vesalings Gringo-
ire frá sér. Augnaráðið var ægilegt.
Esmeralda 239
Síðan hvarf hann inn í myrkasta kima
kirkjunnar.
V. KAFLI.
Klukkurnar.
Þeir, sem bjuggu í grennd við Frúar-
kirkjuna, töldu, að gleði Kvasimodo
yfir klukkunum heföi mjög dofnað,
eftir að honum var hegnt á torginu.
Áður var samfelld klukknahringing
allan' daginn: Það var hringt til há-
messu, hringt vegna barnsskímar,
hringt vegna hjónavígslu. Gamla kirkj-
an hljómaði sífellt af fagnaðarríkum
hringingum. Þaðan barst fólki sífellt
ómur frá einhverjum keipóttum anda,
sem söng með ótal koparmunnum. En
nú var eins og þessi andi væri farinn
brott. Dómkirkjan var myrk og þögul.
Jafnvel við hin hátíðlegustu tækifæri
var eigi hringt* meira heldur en boðið
var í kirkjusiðabókinni.
Kvasimodo dvaldist að vísu í turn-
inum enn sem fyrr. En hann var
breyttur maður. Var það vegna blygð-
unar eða hryggðar yfir því, hvernig
með hann hafði verið farið? Eða var
María mey ekki lengur einráð í hjarta
hringjarans, svo að hann vanrækti nú
stóru klukkuna og systurbjöllur henn-
Leikfél. Reykjavíknr
Á FLÓTTA
eftir Robert Ardrey
Sýning í kvöld kl. 8.
Aðgöngumiðar seldir eftir kl 2
í dag.
B Ú R N
eða
UNGLINGA
vantar okkur til að bera út
blaðið til kaupenda í Vest-
urbænum og Miðbænum.
AFGREIÐSLA TÍMANS
varðveita samband vort við
uppsprettu lífsins og teyga af
henni næringu voru innra lífi.
En jafnvel í önnunum getum
vér hlustað á rödd Guðs. Jafn-
vel í umstangi þjónustunnar
getum vér setið til fóta meist-
arans og drukkið í oss kraft
hans, speki hans, elsku hans.
Gléymum aldrei að leita til
þeirrar uppsprettu, þegar lind-
irnar þorna í sjálfum oss og
líf vort verður dauft og visið.
Gleymum ekki hinu eina nauð-
synlega.
Ræða Roosevelts
(Framh. af 1. siðu)
deildarmaður, sænskur að ætt.
Hann var mjög andvígur þátt-
töku Bandaríkjanna í seinustu
styrjöld og hefir Lindbergh erft
þær skoðanir frá honum. Lind-
bergh lærði flug, og í maí 1927
flaug hann einsamall frá New
York til Parísar og var 33 klst.
á leiðinni. Þykir þetta mesta
flugafrek, sem unnið hefir ver-
ið, og síðan hefir Lindbergh ver-
ið þjóðhetja Bandaríkjanna.
Nokkru síðar giftist hann ame-
rískri sendiherradóttur. Barni
þeirra var rænt og það myrt.
Vakti það mál einstæða at-
hygli og hlaut Lindbergh þjóð-
arsamúð. Hafa þessir tveir at-
burðir gert hann mjög hug-
stæðan Ameríkumönnum.
Seinasta áratuginn hefir
Lindbergh verið- trúnaðarmaður
margra flugfélaga, ráðunautur
stjórnarinnar og skrifað í blöð
og tímarit um flugmál. Árið
1936 fór hann í boði Görings til
Þýzkalands. Hann kynntist hin-
um mikla flugvélaiðnaði Þjóð-
verja og aðvaraði Baldwin
kröftuglega, en því var engu
skeytt. Hann aðvaraði brezku
stjórnina aftur 1938, en Cham-
berlainsinnar töldu hann þá
friðarspilli. Kólnaði hugur
Lindbergh því til Breta. Vetur-
inn 1938—39 dvaldi hann í Ber-
lín. Nokkru eftir að styrjöldin
hófst flutti hann útvarpserindi
vestra, er mikla athygli vakti.
Evrópa er að eyðileggja sig,
sagði hann. Menningu hennar
verður ekki bjargað. En við höf-
um flutt hana hingað vestur
og getum látið hana dafna hér
og þroskast, ef við verðum hlut-
lausir og komum okkur upp
nógu sterkum vörnum. Ef við
ætlum hins vegar að ráða úr-
slitum í Evrópustyrjöldum,
verðum við að fórna milljónum
manslífa.
Eftir þetta var Lindbergh
kjörinn æðsti prestur einangr-
unarsinna. Hann er góður og
rökfastur ræðumaður og fram-
koman aðlaðandi. Hann lifir
heilbrigðu og hófsömu íþrótta-
mannslífi. í ræðum hans ber
stöðugt á vaxandi andúð gegn
Bretum og Roosevelt. En hann
gætir þess þó jafnan að skjóta
ekki yfir markið. Enginn maður
er líklegri til þesá en Lindbergh
að geta safnað stjórnarand-
stæðingum í eina samstæða
heild. En hingað til hefir hann
neitað að gerast stjórnmálafor-
ingi.
Á víðavangl.
(Framh. af 1. síðu)
ætlar að hagnast á dóm-
greindarleysi kaupstaðafóks,
sem hefir verið blekkt og æst
upp með rangfærslum, vilji
hafa kosningar á sem óhag-
stæðustum tíma fyrir sveitirn-
ar, þar sem menn hafa betri
aðstöðu til að íhuga málin og
rangfærslurnar hafa því minna
að segja.
r riAMT.A RtG -1 TOV.T A RtG
Abraham Lincoln MANNAPINBÍ
(Abe Lincoln in Illinois). (The Gorilla).
Amerísk stórmynd. Aðal- Spennandi og dularfull
hlutverkið leikur: skemmtimynd.
RAYMOND MASSEY.
Sýnd kl. 7 og 9. Aðalhlutverkin leika:
Framhaldssýning ANITA LOUISE,
kl. 3i/2—6 %: EDWARD NORRIS Og
Bulldog Dr ummond THE RITZ BROTHERS.
Amer. leynilögreglumynd. með JOHN HOWARD Börn fá ekki aðgang.
Sýnd klukkan 5, 7 og 9.
og HEATHER ANGEL. Lækkað verð kl. 5. - 4
Aðalfundur
Framsóknariélags Reykjavíkur
verður haldinn í Kaupþingsalnum í dag, 3*0. okt. 1941 kl. 8,30.
DAGSKRÁ:
Aðalfundarstörf.
Að loknum aðalfundi verður haldinn
Samciginlegur fundur með F. U. F.
þar sem ráðherrar flokksins gera grpin fyrir lausnarbeiðni ríkis-
stjórnarinnar og dýrtíðarmálunum.
STJÓRNIN.
Auglýsing
um ökuhraða á Suðurlandsbraut.
Á Suðurlandsbraut við Elliðaárnar
hefir verið sett merki með áletruninni
40 km. öðru megin gegnt umferð í bæ-
inn. og 60 km. liinum inegin (gegnt um-
ferð úr bænum). Við Tungu cr merki
með áletruninni 25 km. öðrum inegin
gegnt umferð í bæinn, og 40 km. hinum
megin (gegnt umferð úr bænum). Þýð-
ing þessara merkja er sú, að á nefndum
veg gilda reglur lögreglusamþykktar-
innar um hámarksbraða innan merkis-
ins við Tungu (nær bænum), utan merk-
isius við EUiðaár (fjær bænum) gilda
reglur bifreiðalaganna um hámarks-
hraða, en milli merkjanna er 40 km.
hámarkshraði.
Hefir þetta verið ákveðið með hlið-
sjón af 94. gr. lögreglusamþykktar
Rcykjavíkur og 6. mgr. 26. gr. bifreiða-
laganna, og gildir regla þessi fyrst um
sinn, unz öðruvísi verður ákveðið.
Lögreglustjórinn í Reykjavík, 29. okt. 1941.
Agfnar Kofoed-Hansen.
ITKOtK
Þeir klæðskerameistarar, sem gera
vilja tilboð í að sauma einkennisföt
fyrir lögregluna í Reykjavík, vitji upp-
lýsinga og útboðsskilmála til undirrit-
aðs sem fyrst.
Lögreglustjórinn í Reykjavík, 29. okt. 1941.
Agnar Kofoed-Hansen.
Nendiivein
vantar oss nú þegar
Samband í sl. samvinnufélaga