Tíminn - 04.03.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 04.03.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTQEPANDI: PRAMSÓKNARFLOKKURINN \ Símar 23S3 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA h.f. RITST JÓRASKRIPSTOPUR: EDDUHÚ3I. Lindargfltu 9 A Símar 2353 og 4373 APGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIF8TOFA: EDDUHÚSI, Llndargötu 9Á~ Slml 2323 31. árg. Reykjavík, þriðjudaginn 4. marz 1947 43. hlað ERLENT YFIRLIT: * Hvaö veröur um Ruhrhéruöin? Miklum erfiðleikum veldur það nú á meginlandi álfunnar, hversu hægt gengur að reisa við námurekstur og iðnað í Ruhr- héruðunum þýzku. En þó að öllum þjóðum álfunnar sé mikil þörf á viðreisn héraðsins að öörum þræði hafa þær jafnframt þungar áhyggjur af framtíð þess ög auðæfum. Fjórir ættliðir : Ruhrhéruðin eru nú mjög umtöluð og valda stjórnmála- mönnuhi álfunnar margvísleg- um áhyggjum. Sennilega er enginn blettur Evrópu jafn verðmætur og Rúhr héraðið. Það eru 16 stórborgir, sem heita mega samvaxnar. 8 þeirra hafa samtáls 4 miljónir íbúa. Á 4.500 ferkílómetra svæði búa 5 milj. manna. Þar eru 2 þúsund manns á ferkílómetra. Það er hin mik'la auðlegð jarð efnanna, sem veldur þessu þétt- býli. Af þessu litla svæði hefir 90% af kolaíramleiðslu Þýzka- lands komið. Auðæfi landsins eru svo mikil, að talið er að þar megi vinna 100 miljónir smá- lesta af kolum árlega í þúsund ár. Auk kolanna eru einhverj- ar auðugustu járnnámur heims í Ruhrhéruðunum. En kolin hafa ekki öll verið flutt óunnin úr þessu auðuga héraðl. Þar var unnið með tækni •og kunnáttu nútlmans úr hinu „svarta gulli". Margs konar iðn- aður hafði þar aðsetur sitt. Nú er alls staðar skortur á kolum. Kuldi þjakar þjóðifnar og iðnaðinn vantar kol. .— Það er því mikil þörf fyrir auðæfi Ruhrhéraðsins. Þó er kolaframleiðslan þar ekki nema 180 þús smálestir á dag til jafnaðar á móti 400 þús. ¦ smál. fyrir striðið. Margt veldur þesum sam- drætti. Námurnar eru skemmdar eftir sprengjuárásir, svo að í sumum þeirra hefir alls ekki verið unnið. Samgöngukerfið var og stórspillt. En fyrst og fremst er þó skýringin talin minni af- köst námumanna. Verkamenriirnir i Ruhrhéruð- unum eru vanfóðraðir. Þeir skila ekki fullri 'vinnu þess vegna og auk þess ganga fleiri veikinda- dagar úr en ella myndi Eri auk þess, sem matur er af skornum skammti, er annað þar eftir, fatnaður fátæklegur og húsnæði hrörlegt. Það er algent í iðnað- arborgunum við Ruhr, að 7 manns hafist við í einu kjall- ara herbergi í húsarústum. Úr vaníóðrun verkamannanna verður ekki bætt, þó að þeim sé útbýtt aukabita á vinnustað, því að þeir leyna honum oft og hafa heim með sér, þar sem svbng börn bíða þeirra. En hér kemur þó fleira til greina. Verkamennirnir ýmsir eru taldir áhugalausir og tregir mikii þörf er fyrir framleiðslu við vinnuna. Þeir finna það, að Afli Norðmanna Samkvæmt simskeyti frá flskimálastjóranum í Bergen var síld- og þorskveiði Norð- manna s.l. laugardag, 22. febr., sem hér segir: Síldveiðin var alls 3834 þús. hektólítrar, en var á sama tlma I fyrra 1555 þús. hektól. Af sild- araflanum var flutt'út ísað 703 þús. hektól., saltað 854 þús. hektól., i niðursuðu fóru 177 þús. hekjtól. og í bræðslu 2040 þús. Þorskaflínn var 61874 miðað við slægðan fisk, en var 36837 smál. á sama tíma í fyrra. Af aflanum var hert 7343 smál., saltað 31841 smál., en fryst og útflutt isað 18686 smál. Meðala- lýsLsframleiðslan var 34829 hektól. og salthrogn 17014 hektól. þeirra innan héraðsins, og þeir vita, að það er svo, hvarvetna u'm Þýskalands. Sá orðrórriu'r hefir gengið í Ruhrhéraðinu, að kolin séu mest öll flutt úr landi í stríðs- skaðabætur. Það er raunar ekki satt, þvi að það er ekki nema fjórði hluti þeirra, sem fer til útlanda og mikið af því magni er greiðsla f'yrir lífsnauðsynjar, sem inn eru fluttar í staðinn.' En orðrómur, sem upp er kom- inn, er jafn áhrifamikill þótt hann sé ósannur, ef honum er trúað. Enn kemur hér fleira til greina. Hver á að verða fram- tíð þessa héraðs? Það er nú óleyst vandamál. Öll stórveldin hafa fullan hug á að fyrirbyggja að Ruhrhéruðin verði framvegis vopnasmiðja, sem beitt er gegn þeim. Þess vegna eru einstakir stjórnmálamenn tregir og hik- andi til allra þeirra aðgjörða, sem reisa við iðnað héraðsins. Og þó getur Evrópa ekki verið án þess að nota auðlindir þessa héraðs. Það hafa ekki komið fram af hálfu stórveldanna neinar á- ákveðnar tillögur um framtíð Ruhrhéraðsins, nema Frakkar hafa mælt með því, að það skyldi framvegis standa undir alþjóð- legrí stjórn. Þahnig ætla þeir að fyrirbyggja það, að valdhaf- ar Þýzkalands geti í framtíð- inni notað námurnar við Ruhr, til þess að efla sig til hinna óg- urlegustu styrjalda og hryðju- verka. Hins vegar munu þjóðir Engil saxa og Rússa telja óhjákvæmi- legt, að láta þetta land, sem er alþýzkt og hefir verið það frá þvi • að sögur hófust, fylgja þýzku ríkisheildinni framvegis. Enda eru engar líkur til þess, að það sár, sem metnaði og sjálfstæðiskennd Þjóðverja væri veitt með því, að svipta þá þessu auðuga héraði, gréri fljótlega. Það er enginn efi á því, að Ruhrhéraðið, framtið þess, stjórn og iðnaðarrekstur, er eitt af því, sem hlýtur að valda erf- iðleikum á Moskvafundinum. Hvernig á að fara með þetta hérað, þar sem sigurvegararnir óttast, að námuvinnsla og iðn- rekstur standi með blóma,. en geta þó ekki án þess verið? Bandamönnum er nauðsyn áð reisa Ruhrhéruðin við, og þó ótt- ast þeir að uppfylla þá nauðsyn sina. Hér á myndinni sjást íjórir ættliðir sænsku konungsættarinnar. Yzt til vinstri er Gustav Adolf prins, sá er fórst í flugslysinu á Kastrupflugvelii í vetur, næst honum er Gustav Adolf krónprins, en yzt til hægri er Gustav konungur með sonarsonarbarn sitt á hnjánum, Gustav prins hinn unga. Afbragðs afli á Vestfjörðum og Hornafirði Horiiafjarðarbátarnir hafa orðið að flytja talsvert af afla síiium til Neskaupstaðar til söltunar þar. Fiskifélag íslands hefir látið Tímanum í té greinargerð um aflaþrögð á Austurlandi og Vesturlandi það sem af er vertíð. Hefir verið hinn ágætasti afli á Vestfjörðum og Horna- firði, svo sem áður hefir verið skýrt frá hér í blaðinu, en stop- ulli í öðrum Austfjarðaverstöðvum, enda lítil sjósókn þaðan. Fiskiðjuver ríkisins á Granda- garðinum tekur f Ijótlega til starf a Mjög fullkomin fiskiðnaðarstöð ineð hagan- legu fyrirkomulagi Fiskiðjuver ríkisins, sem reist hefir verið við Grandagarðinn í Reykjavík og er ein stærsta verksmiðjubygging á landinu, er nú i þann veginn að taka til starfa. Þegar vétið er fullbúið, verður það eitt fullkomnasta fiskiðjuver á Norðurlöndum. Ókomið er til landsins nokkuð af vélunum, sem nota á í verksmiðjuna, eru meðal þeirra vinnusparnaðartæki, sem auka munu mjög afköstin við fiskvinnuna. Þannig fullbúin mun verksmiðjan kosta nokkuð á sjöttu miljón króna. A Hornafirði hafa verið góð- ar gæftir í febrúar. 12 bátar hafa stundað þaðan veiðar og farið 14 sjóferðir fram til 24. febrúar. Afli hefir verið ágæt- •ur, frá 190 til 302 skippund á bát. Meiri hluti aflans er stór þoskur, mjög ' lifrarmikill, allt að 40 ltr. úr skpd. Allur fiskur, sem á land kem- ur í Hornafirði, er saltaður, en á þvi eru þó miklir erfiðleikar sakir skorts á húsnæði. Hefir því orðið að grípa til þess, að flytja allmikið af fiski til sölt- unar i Neskaupstað. Ekki heí'ir orðið loðnuvart á Hornafirði enn, en síld hefir veiðst þar" í 'loðpunætur. Á Djúpavogi hefir ekkert afl- azt -frá því um miðjan febr., enda verið óhagstætt veður, e"n þaðan eru aðallega stundaðar handfæraveiðar- um þetta leyti. umferðum lokið á Yanoísky-mótirtu Fimmta umferð á Yanofsky-mótinu var tefld á sunnudaginn í samkomusal Nýju Mjólkurstöðvarinnar. Leikar fóru þannig: Árni Snævarr og D. A. Yanofsky, R. G. Wade og Baldur Möller gerðu jafntefli, en biðskákir urðu á milli þeirra Ásmuridar Ás- geirssonar og Guðm. Águstssonar (ótefld), Eggerts Gilfer og Guðm. S. Guðmundssonar. Vnningar standa nú þannig: D. A. Yanofsky 4 vinninga: Ásm. Ásgeirsson 2y2 vinning og 2 biðskákir. Guðm'. S. Guðmundsson 2 vinninga og 2 biðskákir. Guðm. Ágústsson iy2 vinning og 2 biðákáklr. Baldur Möller li/2 vinning og 1 biðskák. Eggert Gilfer y2 vinning og 3 biðskákir. y2 vinning og Árni Snævarr 2 biðskákir. , R. G. Wade iy2 vinning. Sjötta umferð hefst í kvöld kl. 8 á sama stað og verið hefir. Skák sú, er þeir Yanofsky og Guðm. Ágústsson telfdu i 4 um- ferð mótsins^birtist á 4 siðu. Síldin virðist nú vera horfin úr Berufirði. Á Fáskrúðsfirði vor.u góöar gæftir fram til 20. febr., ög voru farnar 16 sjóferðir. Aflahæsti báturinri er búinn að fá 312 skpd., og hefir allur aflinn verið saltaður, með því að geymslu- rúm frystihússins mun vera fullt. . / Neskaupstað hefir ekki ver- ið stundaður sjór ennþá, en all- mikið af fiski flutt þangað frá Hornafirði til söltunar. Frá Seyðisfirði hefir aðeins einn bátur stundað veiðar og aflað sæmilega. Hefir aflinn allur farið til neyzlu þar á staðnum. / Á Vestfjórðum h^afa gæftir yfirleitt verið ágætar, og afli mjög góður á öllum Vestfjörð- um., Frá Hólmavík hafa róið 2 þil- farsbátar og aflað 6—9 smál. í róðri, og afli smábáta í Stein- grímsfirði hefir verið ágætur. Frá Súðavík hafa bátar farið 14 sjóferðkr og aflað frá 6 og upp í 14 smál. í ferð. Frá ísafirði hafa bátar farjð 17 sjóferðir og aflað allt upp í 155 skpd. Voru 15 bátar á veið- um frá ísafirði og stunduðu fléstir landróðra. Frá Hnífsdal er svip'aða sögu að segja -ura aflabrögðin, og hafa verið farnar þaðan 16 sjó- ferðir flest. Frá Bolungavík hafa bátar farið 17 sjóferðir, og má segja, að verið hafi hlaðafli, oftast upp 1 11 smál. í sjóferð. Frá Suðureyrí, Flateyri, Þing- eyri, Bíldudal og Patreksfirði hafa bátar aflað með ágætum eða frá 7—16 smál. í sjóferð, en tala sjóferða hefir verið allt upp í 14. ' Mikið af aflanum á Vest- fjörðum hefir verið saltað nú í seinni tíð, með því að geymslu- rúm margra frystihúsa eru full. Fiskiðjuverið er 18000 rúm- metrar að stærð, og því eitt af stærstu húsum landsins. Er verksmiðjubyggingin mjög full- komin og búin öllum nýtízku tækjum til fiskvinnslunn^r, sem, þekkjast meðal annarra þjóða. Þegar fram líða stundir og verksmiðjan er fariri að vinna af fullum krafti, mun hún geta fryst um 60 smálestir af fiski á 15 klukkustundum, og er þá gert ráð fyrir, að við hana vinni um 100 manns. Til að byrja með verða afköstin þó helmingi minni. Frystigeymsla verksmiðj- unnar er fyrir 1500 smál. af fiski og ísframleiðslan verður 45 smálestir- á s01arhring, en ís- geymslur í>rir um 200 smálestir af fiski. Þegar allar vélar til niðursuðu Húsmæðurnar bíða hundruðum saman eftir góðumeldavélum Undanfarin ár hefir verið miklum örðugleikum bundið að afla ýmsra heimilisvéla, sem ís- lenzkum húsmæðrum leikur hugur á að eignast. Meðál þess, sem húsmæður úti á landi, þar sem ekki er rafmagn tii heimil- isnota eða þá aðeins til ljósa, vanhagar mjög um, eru eldavél- ar. Mest mun eftirspurnin hafa verið eftir Agha-elda- vélum. Samkvæmt því, sem verzlunarstjórinn hjá Helga Magnússyni & Co. hefir tjáð Timanum, liggja nú fyrir hjá því fyrirtæki, en það fer með umboð fyrir þessa eldavélateg- und, um 300 pantanir. Hefir mjög lítið af þessum vélum komið til landsins undanfarin ár, en það lítið sem komið hefir, hefir verið látið til þeirra, er fyrst pöntuðu og erfiðasta að- stöðu eiga. Þannig munu Norð- ur-Þingeyingar hafa fengið eitt- hvað af þessum eldavélum: — Nú mun hins vegar von á véla- sendingunni fyrri partinn *í sumar. Flokkaglínian: GuðmundurÁgústsson sigraði í f yrsta f lokki Flokkaglima Reykjavikur fór fram í íþróttahöllinni við Há- logaland siðastl. föstudagskvöld, að viðstöddu miklu fjölmenni. Úrslit urðu þau, að i fyrsta flokki bar sigur úr býtum Guð- mundur Ágústsson, hinn snjalli glímukappi, sem mörg undan- farin ár hefir verið glímukóngur og skjaldarhafi Ármanns, þar til nú fyrir skömmu, að hann missti skjöldinn. í 2. flokki varð hlutskarpastur Rögnvaldur Gunnlaugsson og í 3. flokki Ólafur Jónsson. í drengja flokki sigraði Ár- mann J. Lárusson, sonur Lárus- ar Salómonssonar. Hlaut hann ennfremur fyrstu fegurðarverð- laun í drengjaflokki. koma, verður hægt að sjóða nið- ur 23 þús. dósir á dag, og verður í verksmiðjunni dósalokunarvél, sem lokar 60 dósum á mínútu. Á næstunni er" ráðgert, að byggð verði fyrir fiskinn sérstök móttökustöð, sem bátarnir leggjast upp að, og verður fisk- urinn fluttur þaðan beint inn I húsið, þar sem hann verður þveginn og fluttur á lyftum upp á aðra hæð, þar sem hann verður flakaður, en síðan fluttur á böndum inn í frystitækin. Þaðan fer fiskurinn einnig á flutningaböndum inn í annan sal, þar sem hann er endanlega pakkaður. En þaðan fara fisk- pakkarnir á rennibraut inn í sjálfan geymslusalinn, sem er stór og rúmgóður. Við þessa verksmiðjubyggingu er einnig í smíðum mikill salur, sem ætlaður er fyrir niðursuðu, og verður hann einnig búinn nyjustu og fullkomnustu tækj- um, svo sem áður er sagt. í stjórn' fiskiðjuversiris eru þeir Þorleifur Jónsson í Hafn- arfirði, Pálmi Loftsson og Lúð- vík Jósefsson, en framkvæmda- stjóri fyrirtækisins er dr. Jakob Sigurðsson. Hefir hann að mestu séð um teikningar að verksmiðjunni og ráðið mestu um alla tilhögun. Má vænta þess, að þetta nýja' fiskiðjuver verði upphaf að ný- tízku fiskiðnaði í stórum s|íl, sem rekin er með þeim tækjum og aðferðum, sem fullkomnast er hjá öðrum þjóðum. Dýrt að vera of heimaríkur l\íu mánaða fangelsi og tólf þús. kr. sekt fyrir að berja mann með flösku. Nýlega var kveðinn upp í hæstarétti dómur vegna lík- ams^rásar, sem framin var vorið 1945. Var árásarmaðurinn dæmdur til þess að greiða yfir tólf þúsund 'króna skaðabætur, auk níu mánaða fangelsisvistar. Það yar ástin, sem knúði ár&s- armanninn, Sæmund Gislason að nafni, til þessara hermdar- verka, er hann hlýtur nú svo þungas dóm fyrir. 12. maí 1945 kom hann heim í bragga 64 á Skólavörðuholti, þar sem hann bjó, ásamt Láru nokkurri Jóns- dóttur, er hafði verið fyrir framan hjá honum undanfarin ár. Höfðu þau slitið samvistum, er hér var koihið. Þegar Sæ- mundur kom heim, var þar fyrir Ragnar Magnússon, Karlagötu 15. Stóð hahn á tali við Láru. Veittist Sæmundur þegar aö þessum grunsamlega náunga og kastaði að honum grjóti og kassa. Lét Ragnar þá undan siga í bili, nokkuð sár. „En betra er að passa hundrað flær á hörðu skinni en píkur tvær á palli inni." Um kvöldið fór Lára heim til Ragnars. En. brátt kom þó óboðinn gestur. Var hurðin brotin upp, og inn (Framhald a 4. siOu)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.