Tíminn - 19.09.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 19.09.1947, Blaðsíða 1
RlTfcJTJÓRI: ÞÖRARZNN ÞÓRARIN88ON ÚTGEFANDI: PRAMSÓKNARPLOKKURINN Slmar 3363 og 4S7S PRENTSMEÐJAN KDDA nX -n'STJÓRASKRIFOTOPÐR: - \ EÐJDTJHU3I. Líndargðta 53 A < • wmar 3383 og 4S72 AFOREIÐSLiA, INNHEIMTA > OO AUOLÝSINQASKKIPSTOPA: KDOtTHÖSI, Undargöta BA Síml tSSS > 31. árg. Reykjavík, f&studaginn 19. sent. 1947 170. blað Er/ení yfirlit Stefna Bandaríkja- stjórnar í alþjóða- málum Marshall ræoir heims- málin á þingi S. Þ. Á þriðjudaginn var, kom ann- að aðalþing Sameinuðu þjóð- anna saman í húsakynnum stofnunarinnar í New York. Beð- ið hefir verið með talsverðri eftirvæntingu eftir þessu þingi sameinuðu þjóðanna* því að það mun taka til meðferðar öll hin helztu vandamál, ér verið hafa á döfinni varðandi al- þjóðí>stjórnmál um margra mánaða skeið. Það sem af er þingtímanum hefir verið fjallað um málin á víð og dreif en .ekki farið út_ í að ræða sérstök atriði fyrir sig. Fyrsta stórpólitíska ræðan sem flutt hefir verið á þinginu, var ræða Marshalls utanrikisráð- herra Bandaríkjanna, er hann flutti á þinginu s.l. miðvikudags- kvöld. í þessari ræðu drap ráðherr- ann á flest þau vandamál, er verið hafa á döfinni í sambandi við friðarsamningana og sam- búð þjóðanna undanfarna mán- uði. Jafnframt lýsti ráðherrann ákveðið yfir stefnuskrá Banda- ríkjastjórnar varðandi þessi við- fangsefni öll. Ráðherrann hóf mál sitt með því að bjóða þingheim velkom- inn til starfa. Hann sagði, að viðhorfinu í alþjóðamálum eins og það væri nú, væri bezt lýst með því að segja að þrátt fyrir að tvö ár væru liðin frá því að styrjöldinni lauk, væri lokatak- markinu, en það væri alger frið- ur, langt frá því náð. Þjóðirnar hug.suðu með eftirvæntinfu og kvíða til framtíðarinnar, óviss- ar um hvort nýjar og áður ö- þekktar hörmungar biðu þeirra eða ekki. Ráðherrann sagði að enn væri ófundinn grundvöllur fyrir varanlegt friðaruppgjör við Þýzkaland og Japan og örlög Au.sturríkis væru jafnframt óráðin. Endurbyggingin eftir styrjöldina gengi alls ekki eftir áætlun og frumstæðustu lífs- skilyrði væru enn víða af skorn- um skammti. Enn væri tilfinn- anlegur skortur meðal margra þjóða. Fjárhagskerfi veraldar- innar, sem allt hefði farið úr skorðum af völdum styrjaldar- innar, væri langt frá því að vera komið í viðunandi horf. f stað- inn fyrir frið, frelsi og fjárhags- legt öryggi, byggju margar þjóð- ir við tortryggni, öryggisleysi og skort. Ráðherrann kvað Bandarík- in vera ákyeðin í að aðstoða eftir beztu getu við að ráða fram úr vandamálunum varðandi Palestínu. Hann kvað það skoð- un stjórnar Bandaríkjanna, að tillögur Palestínunefndarinnar Fáni Pakistan-ríkisins á Indíandi Hér má sjá hinn nýja þjóðfána Pak istanmanna. Eins og vænta má haf a þeir kcsið sér hinn f ornhelga hálf- mána Múhameðstrúarmanna í merki sitt. í heild, bæði meirihluta tillögur nefndarinnar og eins þær er mnnihlutinn skilaði, væru mjög athyglisverðar og þeim þyrfti að gefa gaum, er þessi mál yrðu tekin til nýrrar yfirvegunar. Eins og kunnugt er, eru inn- anlandsmál Grikklands mjög óráðin sem stendur. Hafa sífeld átök átt sér stað þar í landi síð- an styrjöldinni lauk. Sórveldin hafa gefið þeim málum nánar gætur. Varðandi Grikklands- málin sagði Marshall í ræðu sinni ,að Bandarlkin hefðu á- kveðið, að bera fram sérstaka ilyktun á allsherjarþinginu. í þe.ssarj ályktun kvað ráðherr- ann vera fyrirskipun til nábúa Grikklands um að hætta þegar í stað að að.stoða gríska skæru- liða, en þeir hafa haft .sig mjög í frammi undanfarið. Auk þess munu Bandaríkin fara fram á að skiouð verði ný Balkannefnd, til að fylgiast með málunum þar um slóðir. í sambandi við Grikklands- málin drap ráðherrann á neit- unarvaldið, en því hefir af hálfu Rússa verið beitt hvað eftir annað í Öryggisráði Sameinuðu bjóðanna. Sagði Marshall í því sambandi, að meirihluti Örygg- isráðsins hefði talið aðstoð ýmsra nágrannaríkja Grikk- lands við skæruliðana þar í íandi brot á alþjóðalögum. Einn fastur meðlimur ráðsins hefði hins vegar þrisvar beitt neit- unarvaldi sínu þar til að koma í veg fyrir að ráðið skipti sér af Grikklandsmálunum. Ágreiningur hefir verið milli Bandaríkjanna og Rússlands varðandi Koreu. Marshall sagði að það mál myndi verða lagt fyrir allsherjarþingið. Varðandi (Framhálá á 4. síðu) Stærsta ijósmyndasýnlng hér hefor verið haldin op FerSlafélág Islánðs sýnir IJósmyndlr effttr 25 áf&ngaljósmyecdara I dag verður opnuð í Listamannaskálanum stærsta Ijósmynda- sýning, sem haldin hefir verið bér á landi. Er það Ferðafélag Islands, sem gengst fyrir þessari sýningu í tilefni af 20 ára afmæli íelagsins. Sýning þessi er einungis fyrir áhugamenn, og eru þar sýndar mörg hundruð myndir eftir 25 ijósmyndara, sem allir eru áhugamenn. __ f, r sj a ísianas ERLENDÁR FRÉTTIR Á þingi sameinuðu þjóðanna í gær héldu áfram almennar Umræður um ástand heimsmál- anna. Sumir fulltrúar smáþjóð- anna deildu á fyrirkomulag neitunarvaldsins og hvernig það hefði verið notað. Aðalumræðuefni heimsblað- anna í gær var ræða Marshalls á þingi sanieinuðu þjóðanna í fyrradag og kennir nokkuð misjafnra dóma. í brezkum blöðum kemur það fram, að stjórnarvöldum í Bretlandi virð- ist ekki hafa verið kunnugt fyr- irfram um afstöðu Bandaríkja- stjórnar til sumra þeirra mála «r Marshall gerði að umræðu- «fni. Vörur endur- sendar Viðskiptanefnd hefir nú aug- lýst, að sent muni verða til baka eitthvað af þeim vörum, sem fluttar hafa verið til landsins að unda*nförnu án gildandi gjaldeyris- og innflutningsleyfa. Þessar Vörur liggja nú hér í vöruskemmunum á hafnar- bakkanum. Þó mun nefndin taka til athugunar að veita leyfi fyrir þeim vörum, sem nauð- synjar geta talizt einkum þeim sem varða framleiðslu lands- manna. Frú Guðrún Brunborg hef.ir afhent Háskóla íslands 10 þús'- und krónur, sem skulu vera vísir að sjóði til styrktar fátækum stúáenturn og til minningar um son hennar Olav, sem lést í þýzkum fangabúðum. Býst hún við að geta aukið þessa fjárhæð síðar. Frú Brunborg ferðaðst hér um í fyrrasumar og hélt fyrir- lestra og sýndi kvikmyndir frá hernámsárunum í Noregi og var fé því, sem inn kom varið Í41 sjóðsstofnunar við Oslóarhá*- skóla. Keypti frúin hér vörur og fékk útflutningsleyfi fyrir þeim, en seldi síðan í Noregi. Gat hún í fyrravetur stofnað sjóðinn með 50.000 krónum. í sumar hefir frú Brunborg ferðast um landið með stór- myndina norsku „Englandsfar-. arnir" og sýnt við mikla aðsókn víða um land. Um þessar mundir er kvikmyndin sýnd í Tjarnar- bíó kl. 9. Allur ágóði af sýningunum rennur til sjóðs þess, sem frú Brunborg er að safna í hér við háskólann. Vilhjálmur Finsen heiðraður Fyrir nokkru sænídi Svíakon- ungur Vilhjálm Fnsen, sendi- herra íslands í Svíþjóð, gull- merki sænska Rauða Krossins fyrir mikil og vel unnin störf í þágu líknarmála á stríðsárun- um. Folke Bernadotte, forseti R. K. í Svíþjóð, afhenti Finsen merkið. Eins og kunnugt er hefir Ferðáfélagið tvisvar efnt til ljósmyndasýninga'' á afmælum sínum. Er þessl sýning sú lang- stærsta, sem haldin hefir veriö hér á iandi. Sýningin verður opnuð fyrir gesti kl. 5 í 'dag, en kl. 8 fyrir almejiníng: Verður hún opin daglega til mánaðamóta. Eins og r.ður er sagt verða á sýningu be.ssari mörg hundruð ljós- iryrídir og eru margar þeirra mjög vel gerðar. Er erfitt að gera upp á milli margra mynd- anna. Myndunum er skipt niður í flokka á sýningunni. Verða veitt verðlaun í þremur aðalflokkum, þar sem syndar verða landslags- myndir, ferðamyndir og nátt- úrulýsingar í einum, þjóðlifs- myndir, samstillingar og and- litsmyndir í öðrum og loks hér- aðslýsingar í þeim þriðja. Heí'ir verið skipuð sérstök dómnefnd, til að dæma um hvaða myndir hljóti verðlaun. Auk Ijósmyndanna verður á sýningunni ýmis konar ferðaút- búnaður, gamall og nýr, þar á meðal vélsleði, sem notaður hefir verið á Vatnajökli með góðum árangri. Á sýningunni er eins og áður er sagt fjöldi fallegra og vel gerðra Ijósmynda, má þar meðal anríars nefna myndir eftir Þor- stein Jósefsson, Kjartan Ó. Bjarnason og Pál Jónsson, sem allir mega teljast með okkar „gömlu meisturum," því að Ijósmyndagerð eins og hún þekkist hjá öðrum þjóðum er ennþá ung hjá okkur. Þá er líka ástæða til að geta um sérstak- lega vel gerðar og vel unnar sjó- myndir, sem eru á sýningunni frá Guðbjarti Ásgeirssyni í Hafnarfirði. Myndir hans af skipum eru einstakar í sinni röð, enda hefir Guðbjartur sjálfur verið fjölda mörg ár á iefir veríö fSutt til íandsins ónýt feiniim fyrir eina niiljón króna? §Mp keiBEi' með 3©® smál. af skemmdn síeíffllÉmá til Aknreyrar Fyrir nokkru kom til Akureyrar skip með steinlímsfarm til K'EA, Strax og uppskipun var hafin á farminum, kom í ljós, að iíthvað myndi vera bögið við sementið. írskur þjóðsagna- fræðingor flytur yrirlestra við Máskól- ann hér Á næstunni mun próf. James Hamilton Delargy flytja hér fyrirlestra um írskar þjóðsögur við háskól- ann. Hann hefir dvalð hér á landi í sumar og að Saurbæ á Hvalf jarðarströnd, og num- ið íslenzku. Prófessorinn er búsettur í Dublin á írlandi. Er hann kenn- ari við írska þjóð-háskólann og auk þess er hann formaður þjóð- ;agnanefndarinnar írsku. Hefir sú nefnd marga fasta starfs- menn og er verkefni nefndar- innar aðallega það, að safna bjóðlegum fróðleik. Undanfarin ár hefir nefndin víkkað starfs- ;við sitt til Vestur-Skotlands, m þar er galliska enn töluð. Próf. Delargy kynntist fyrst 'slenskum þjóðsögum, er hann var við nám í háskólanum í Lundi í Svíþjóð. Fékk hann þeg- ar áhuga fyrir íslandi og ís- lenzkum fræðum. Prófe.ssorinn les nú orðl^ íslenzkt mál við- stöðulaust. Bíind ir fá sýn Syo er að sjá, sem ÞjóSviIjinn sé rifi loks að átta sig á því, aö ekki tjái að neita þeírri stað- reynd, aS íslending-ar verði a3 hííía hliðstæðu heinisinail-aðs- verði við aSiar þjóðir, og því sé ekki stætt á þeim málefna- £TundveIIi, sem blaðið hefir valið sér um hríð, enda er það móðg- un við lesendur að ætla þeiin að þola svo óskaplegan mál- flutning. Hins vegar talar blaðið um það í gær, að ekki sé rétt aS ganga á hlut alþýðu, meðan ekki sé hróflaff við stór- gróöamönnum og bröskurum. í>etta hefði blaðið mátt sjá fyrri, t. d. meðan það var stjórnarblað, en þá voru augu þess haldin, eins og sýndi sig bezt í stjómarfarinu. sjó og jafnan haft myndavél- ina með sér. Á hann líka ein- stakt myndasafn af íslenzkum skipum og frá lífinu á sjónum. Margar vel gerðar barnamyndir eru á sýningunni frá frú Herdísi Guðmundsdóttur. Þessi ljósmyndasýning áhuga- manna, sem Ferðafélagið hefir hér gengizt fyrir, er mjög merki- leg. Eiginlega markar hún tíma- mót í sögu ljósmyndanna á íslandi. Nú kemur það í ljós, að hér á l'andi eru til ljósmynd- arar, sem standa ljósmyndurum annarra þjóða fyllilega jafn- fætis, hvað snertir tækni og' gerð mynda. Margar þær mynd- ir, sem nú hAnga á veggjum Llstamannask^lans, gætu s'ómt sér á hvaða alþjóða ljósmynda- sýningu sem er, og jafnvel hlot- ið heiðursverðlaun. Fyrir nokkrum árum var þetta öðruvísi. Þá var varla til sá (Framhald á 4. síðu) Er skipið hafði verið losað, var farið að rannsaka þetta rríál nánar og kom I Ijós, að mikið af farminum virtisfe vera gam- alt og farið að harðna í stór- um 'stíl. Er talið sennilegt, áð steirílím þetta hafi staðið mjög lengi í stöílum ytra og ennfrem- ur var gengið mjög ilia frá því í le.st skipsins. Þeggj. steinlímsfarmur er um 3000 smálestir og mun verðmæti hans, miðað við innkaupsverð, vera nálægt .einni miljón króna. Sýr\ishorn ajf þessu steinlími hefir nú verið sent i,il Atvinnu- deildar háskólans til rannsókn- ar. Þeirri rannsókn er ekki lokið enn, og hví ekki unnt um að segja, hversu skemmdirnar á þessu steinlími eru tilfinnan- legar. Steinlím það, sem hér um ræðir mun vera keypt af fyrr- verandi viSíkiptaráði fyrir hönd ríkisstjórnarinnar, en síðan deilt af ráðinu milli innflytj- enda. S'ðustu daga hafa 10 togarar selt afla sinn í Bretlandi fyrir 2,033 milj. króna. Afla- og sölu- hæsti tögarinn var Akurey frá Reykjavik. Fieetwood. Þessir fjórir togarar .seldu í Fleetwood: Júpiter með 2494 kit er seldust fyrir 7275 sterlings- pund. Baldur seldi þar 2493 kit fyrir 7512 pund. Skallagrímur 2298 kit fyryir 6191 pund og Kári seldi 3005 kit fyrir 8315 sterlingspund. Hull. Þar seldi Akurey 3416 kit fyrir 10,254 sterlingspund. Haukanes 1521 kit fyrir 3805 pund, og Egill Skallagrímsson seldi þar 2588 kit fyryir 8029 pund. Egill ¦ rauði seldi í Grimsby 3226 kit fyrir 9526 sterlingspund og þar seldi ennfremur Þórólfur 3132 kit fyrir 8684 sterlings- pund. á angíýsingu frá Við- skintanefnd í auglýsingu í blaðinu í gær frá Viðskptanefnd, vantaði þessa setningu í þriðju máls- grein: „Þess vegna leggur nefndin fyrir alla þá, sem eiga vörur í landinu írinfluttar frá útlönd- um án gildandi innflutninss- og gjaldeyrisleyfa, að láta skrif- stofu viðskiptanefndar í té, fyrir 25. sept. n. k. o. s. frv."

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.