Tíminn - 28.09.1955, Side 2

2
TÍMINN, miðivkudaginn 28. september 1955.
Ireið í rakettusleða
Það lætur e'nkemiilega í eyrum, að mannslíkam*nn geti
náð þyngd filsins. Engu að síður cru þetta sannindi. Flug-
maður í þrýstiloftsvél, sem yfirgefur flugvél sína í mik*lli
hæð og á m'klum hraða, verður fyrir hað mikium áhrifum
af loftmótstöðunni, ?ð þyngd hans eykst 30—40 sinnum. Þá
vaknar sú spurning, hvort nokkur maður geti lifað af slíkan
þrýsting. Bandarískur læknir, Stapps offursti, hefir tekið
sér fyrir hendur að færa sönnur á, að svo geti verið. í rakettu
sleða sínum hcfir hann heyst um eyðimörk í Mexíkó ej náð
nærri looo km. hraða og þar með hraðametinu, sem fæst þó
ekki viðurkenpt, þar eð sleðinn rennur á járnbrautarteinum
og ræður stjórnandinn engu um hraðann.
uni þá, sem leita hins óþekkta,
brjóta nýjar brautir og sigrast á
erfiðleikum, sem virðast óyfirstíg-
anlegir.
Og þessar tilraunir Stapps hafa
leitt i ljós, að flugmenn í þrýsti-
loftsflugvélum eru nsegile;a örugg
ir í stjórnsætum sínum, þótt hœttu
beri að höndum. Þetta atriði var
mönnum ráðgáta áður en Stapps
hætti lííi sínu og limum við tilraun-
irnar.
Tilraunir á sögufræsum ataff.
Tilraunir sínar gerir Stapps í
foágu bandaríska flughersins og
fóru þær seinustu fram í Alamo-
gordo, en á þeím stað var íyrsta
itómsprengjan sprengd. Tilraunirn
ir hafa staðið yfir i sjö ár, og renn
ar tilraunasleðinn eftir gríðarsterk
ím betón-teinum.
Stapps offursti er spenntur á
deða sinn með ólum um ökla, hné,
leggi, maga, handleggi, axlir og úln-
liði. Sleðinn er stöðvaður með
vatnsrennu, sem liggur milli tein
anna. . |
Stjórnsætt sleðans svipar mjög
:il stjómsæta þrýstiloftsflugvéla,
og Stapps er varinn fyrir loftþrýst-
ingnum eftir beztu getu. Allur bún
ingur hans, jafnvel glerhjálmurinn
í höfði hans, myndi hrinda frá
sér byssukúlu, en hvað er kraftur
hennar á móts við loftþrýstinginn
i þessari ógurlegu ferð?
15 sekúnda helreið.
Sleðinn er knúinn áfram af nlu
rakettum, og innan nokkurra sek-
úndna hefir hann náð 950 km.
hraða á klukkustund. Öll ferðin
tekur ekki nema 15 sekúndur. Með
an sleðinn geysist áfram, umlukinn
rykskýi, sér Stapps' teinana fram-
undan sér aðeins fyrst í staff, áður
on loftið þrýstir honum svo kröft-
uglega aftur í sætiö, að þyngd hans
er 7—8 sinnum meiri en venjulega.
En þrátt fyrir áreynsluna heldur
'hann meðvitundinni ferðina á
enda, jafnvel þegar sleðinn stöðv-
ast, en þá verður þyngd hans 38
■sinnum meiri en venjulega. Þrýst-
Utvarpíð
'iÚtvarpið £ dag.
Fastir liðir eins og venjulega.
í’,0,30 Ferðaþáttur: Frá kynnum
mínum af íslandi í sumar
eftir René Coppel kvikmynda
tökumann frá Frakklandi
(Guðmundur Þorláksson
cand. mag. þýðir og flytur).
.‘.T',00 Tónleikar (plötur).
:U,20 Upplestur: Gísli Ólafsson frá
Eiriksstöðum flytur frumort
kvæði.
:íl,30 Tónleikar (plötur).
:il,45 Náttúrlegir hlutir.
:22,00 Fréttir og veðurfregnir.
:í2,10 „Lífsgleði njóttu".
22,25 Létt lög (plötur).
1Í3,00 Dagskrárlok.
Útvarpið á morgun:
Fastir liðir eins og venjulega.
20,30 Erindi: Út á Stóra-Skæling;
seinni hluti (Jónas Árnason).
.20,50 Einsöngur: Kathleen Ferrier
syngur lög eftir Schubert og
Schumann (plötur).
:21,10 Erindi: Sjötíu og fimm ára
framfarafélag eftir Halldór
Pálsson frá Nesi (Sigurður
Arngrímsson flytur).
21,40 Tónleikar (plötur).
22,00 Fréttir og veðurfregnir.
22,10 „Lifsgleði njóttu'1.
.22,25 Sinfóniskir tónleikar (pl.).
.23,05 Dagskrárlok.
Árnab hmlla
Hjénaefni.
S. 1. laugardag opinberuðu trú-
iofun sína ungfrú Xngibjörg Ey-
þórsdóttír, Óðinsgötu 13, og Gauk-
■'jr Jörundsson, stud. jur., Kaldaðar
■’.iesi, Árnessýslu.
John Paul Sta.pp
Hraðskreiðasti maður í helmi.
ingiu-inn, sem myndast, þegar sleð
inn stöðvast, er því líkastur, að
bifreið sé ekið á ofsahraða á stein
vegg.
Hélt hann hefði blindazt.
Þegar Stapps var leystur úr stjórn
sætinu, var hann altekinn sársauka
í augunum. Það var því líkast, sem
þau hefðu rifnað úr augnatóftun-
um. Um skeið óttaðist hann, að
hann hefði misst sjónina. Þegar
hjálmurinn var tekinn af höfði
hans, sá hann ekki glóru, gat ekki
hrist höíuðið, hvað þá staðið á
fótunum.
En skyndilega hvarf allur sái's-
auki jafnskjótt og honum hafði
verið komið fyrir á sjúkrabörum. í
stað rauðra neista, sá hann skyndi
lega bláan himininn og hvít skýin.
í heila viku var hann að jafna
sig, áður en hann gæti tekið til
starfa að nýju. Auk glóðarauga,
sem þrýstingurinn hafði gefið hon
um, bar hann sár undan öllum
ólunum, sem hann hafði verið
spenntur með. Og steinar og sand-
ur, sem þeytzt höfðu á hann, höfðu
sums staðar brotizt gegnum klæði
hans og va'tíið sárum.
Mórgum finnst vafalaust fífl-
dirfska af offurstanum að láta
nota sig sem tilraunadýr á þennan
lífshættulega hátt. En því má svara
með því að benda á hina ríku könn-
unarhvöt mannsins, sem kom Lind-
bergh til þess að fljúga yfir Atlants
hafið á slnum tíma, Tenzing og
Hilary til þess að klífa Mount
Everest, og dæmin eru 6VO ótalmörg
Nixon tekur að
nokkru við for-
setastörfum
Denever, 27. sept. — Lækn
ar segja líðan Eisenhowers
forseta eftir vonum. Ef ekk-
ert óvænt komi fyrir, meg'
gera sér vonir um, að forset
ínn nái fullum starfskröftum
á ný. Nixon, varaforseti hefir
tekið við nokkrum af störfum
forsetans, en heðið er enn úr
skurðar dómsmálaráðuneytis-
ins um hvaða störfum hann
megi gegna. Nixon kveðst
muni fylgja í einu og öllu
stefnu forsetans.
SABRÍNA
Því fór fjarri, að nokkur þeirra
ágætu leikara, sem fara með aðal-
hlutverkin í kvikmyndinni Sabrína,
sem verið er að sýna í Tjarnarb'.ó,
uppfyllti þær vonir, sem gera mátti
til þeirra, endia handritið harla
lélegt, þrátt fyrir gífurlega aðsókn
að leikritinu á Broadway. Audrey
Heburn breyttist þarna úr ösku-
busku í „prinsessuna fögru“ í stað
þess að fara úr prinsessugerfinu,
eins og hún gerði í seinustu mynd
sinni, sem sýnd var hér. En ösku-
buskuhlutverkið fer hún ágætlega
með, svo að aðrar gera ekki betur.
Þar vantar hana ekki hrífandi svip
brigði cg d^amlega eðlilegan leik,
en það gengur erfiðlega að gera úr
henni fegurðargyðju — á hálfhæla
iikóm!
Humphrey Boart kunni illa við
sig i hlutverki hins ráðsetta við-
skiptamanns. Honum varð einu
sinni á að handfjatla skammbyssu,
og mikið lifandi csköp varð hann
viðkunnanlegur — um stund.
William Holden er skapgerðarieik
ari fyrst og fremst, og þótt hann
sleppi skammlaust frá hlutverki
spjátrungsins, eru þúsundir leikara
í Hollywood, sem hefðu gert þvi
miklu betri skil án þess að leggja
nokkuð d sig.
Hitt er svo annað mál, að víða
má hlæja hressilega að skringileg-
um atburðum — og nokkrum setn
ingum — og þess vegna verður
myndin sótt. —BH.
IJOG togarar
(Framhald af 1. síðu).
miðunum, en Bjarni Ólafs-
son os; Aknrey U1 Akraness,
ailir með fullfermi.
Þar sem mið hessi eru á
tiitclulega litlu svæði, og um
100 togarar eru nú að veið-
um þar, má búast við að þau
verði fljótlega þurraushi. Þá
má gcta þess, að fiskverð
hefir lækkað talsvert í Þýzka
.andi að uudanförnu, cg á-
stæðan er sú, að um þessar
mundir berst mikið af karfa
t'l Þýzkalands og koma mörg
skipin af miðunum fyrir
vestan.
Bretura enn lítið
gefið ura Franco
New York, 27. sept. Spánn
hefir lagt fram formlega upp
tökubeiðni á allsherj arþing-
inu um inngöngu í S. Þ. Suð
ur-Ameríkuríkin munu styðja
upptöku Spánar svo og Banda
ríkin. Bretar hafa hins vegar
sagt, að þeir væru enn ekki
reiðubúnir að taka afstöðu til
málsins og kænú hún í ljós,
er upptökubeiðnin verður
rædd á þinginu. 1946 sam-
■"kkti allsherjarþingið, að
Spánn skyldi ekki fá inn-
göngu meðan Franco færi
þar með völd.
219. blað.

Rikisútvarpið
Sinfóníuhljómsveitin
í Þjóðleikhúsinu föstudaginn 30. sept. kl. 8,30 síðd.
Stjórnandi: Dr. Victor Urbancic
Einsöngvari: Kristinn Hallsson.
Viðfangsefni eftir Urbancic, Wirén, Haydn, Hándel,
Verdi, Mozart og Borodin.
Aðgöngumiðasala í Þjóðleikhúsinu.
Sendisveir /< /< m
ósteast strax. I OLÍUFÉLAGIÐ I WSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSj /< /< /< 7< z< /< l.f. /< iSSSSSSSSSSSSSSS
$SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS&SSSSSS&a&SSSfi3«<y»W^$$<p>rerereyrc
Dilkakjöt — Slátur
Dilkakjöt 1 heilum skrokkum, slátur, mör, svið og lifur.
Kjötverzlunin BÚRFELL
Sími 8 27 50
ÍSSSSSSSSSSSSSSSSSS5SSS$5$JJ«5
««SSSSS$SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSÍSSSSSÍSSSSSSSSSSSÍSSS3
Tilboð óskast
í nokkrar fólksbifreiðar, er verða til sýnis hjá
Arastöðinni við Háteigsveg föstudaginn 30. þ.
m. kl. 1—3 síðdegis. Tilboðin verða opnuð í
skrifstofu vorri, Skólavörðustíg 12, sama dag
kl. 4.
Sölunefnd varnarliðsms.

WSSSSSSSSSSSSSSÍSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSÍSSS
Frá Barnaskólum
Reykjavíkur
Mánudaginn 3. október komi börnin í barnaskólana
sem hér segir:
Kl. 2 e. h. börn fædd 1943 (12 ára)
Kl. 3 e. h. börn fæld 1944 (11 ára)
Kl. 4 e. h. börn fædd 1945 (10 ára)
Þau börn, sem flytjast milli skóla, skulu hafa með
sér prófskírteini og flutningatilkynningar.
Kennarafundur laugardaginn 1. okt. kl. 3 e. h.
SKÓLASTJÓRARNIR.
SSSSSSSSSSSSSSSSSÍSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSÍSÍSSSSSSSSSSSSSÍSSSSSS

Þökkum innilega auðsýnda vináttu og samúð við and-
lát og jarðarför
GUÐRÚNAR JÓNSDÓTTUR
frá Stóra-Ási.
Vandamenn.