Tíminn - 13.04.1956, Side 4

4
T í M I N N, föstudaginn 13, apríl 1956.
Úr rósahúsinu í Gar'óyr.,lu.tucmm í Reykjahiið.
Það er mikið starf að rækta
blómin er gleðja vegfarendur
Ræit viS garSyrkjonienn í Langardal
og ReykjahlíS, þar sem spretta hSám
og tré, sem ætlcð eru görSim og torg-
um
í ágúst þegar næíurnar fara að
lerígjast og eftir góðviðrisdag, er
hinn fjólublái litur kvóldsins legg;t
yfir höfuðborgina. göngum við um
Austurvöll og dáumst að marg-
breytilegu blómskrúði er þar get-
tir að líta. Við fyllumst hrifningu
yfír litum blómanna og ilmi þeirra.
Þökkum forsjóninni fyrir þann
unað er sýnin veitir okkur. En
fæst okkar gera sér grein fyrir þvi
starfi sem að baki þessarar marg-
litu blómabreiðu liggur.
Með natni og umhyggjusemi
hafa þeir sáð til þessara blóma,
fóstrað þau og séð þau vaxa, unz
þeirra tími var kominn og þau
voru sett á þann stað, sem þeim
hafði verið valinn, fvrir ári síðan.
Blaðamaður frá Tímanum átti
þéss nýlega kost að kynnast að
litlu leyti starfi þeirra manna, sem
anbast skrúðgarða bæjarins: Haf-
liða .Tónssyni garðyrkjuráðunaut
Reykjavíkurbæjar og samstarfs-
manna hans. Hafliði er enn ungur
maður. Hann útskrifaðist frá Garð
yrkjuskólanum á Reykjum árið
1643 oe hefir unnið við skrúðgarða
alla líð síðan. Lengst af hjá Reykja
víkurbæ. Hann vill sem minnst um
sín eigin störf tala, þótt vitað sé
að þau eru bæði mörg og tímafrek,
heldur þakkar hann árangurinn
sínum góðu samstarfsmönnum.
Gróðrastöðin í Laugadal hefir
nú verið í eigu Reykjavíkurbæjar
í rúmt ár. Hún er ein aðal upp-
eldisstöð fyrir trjáplöníur sem sett
ar eru í skrúðgarða í umsjá bæj-
arins. Hér eru margar sjaldgæfar
trjátegundir, útlendingar í is-
lenzkri mold, sem sumir hverjir
hafa náð góðum þroska. Ýmsar
grenitegundir og lerkið eru vel
úr grasi vaxnar og lík því sem
þau eru í heimkynnum sínum.
Hér er líka eik, að vísu ekki ris-
mikil og minnir lítið á frændur
sína sunnar á hnettinum, en samt
sem áður er þetta eik og hver veit,
nema hún verði með tímanum
stór og sterk og að barna- barna-
barnabörn okkar komi hér og
skoði styrkan stofn hennar.
í góðviðrinu undanfarið er brum
trjánna farið að lifna og þrútna
og birki og lerki, ásamt víði og
reyni, er farið að skjóta frjóöng-
um.
! Þessa gróðrastöð hefir Eiríkur
Hjartarson starfrækt í mörg und-
í anfarin ár, en eins og áður er
j sagt, seldi hann Reykjavíkurbæ
i stöðina og bærinn tók við rekstri
hennar í marz í fyrra.
i í fyrrasumar voru margar trjá-
plöntur teknar úr stöðinni í Laug-
ardal og þeim plantað í skrúð-
garða bæjarins. Þá var meðal ann
í ars plantað í 6212 fermetra beð
í Tjarnargarðinum og þar settar
um 5 þús. trjáplöntur. Alls var í
fyrrasumar plantað út í skrúð-
garða bæjarins 7—8 þúsund trjá
plöntum.
Fræjum trjánna er sáð í þar til
gerða kassa og þar eru þau látin
| koma upp. Síðan eru plönturnar
! settar í sérstök uppeldisbeð, sem
eru umgirt skjólbeltum og þar eru
, þau til 5—6 ára aldurs. Eftir þann
i tíma eru þau tekin og sett niður á
j þann stað sem þeim er fyrirhug-
j aður í einhverjum garðinum.
| Starf garðyrkjumannsins er því
uppeldisstarf. Starf sköpunar og
lífs og hann gleðst yfir hverjum
i nýjum sprota, er klýfur jarðskorp
una og undir hans umsjá og að-
hlynningu vaxa þeir, unz þeir eru
|ferðafærir út í heiminn. Skjólbelt-
in sem áður er um getið eru ung-
viðinu nauðsynleg, því að í skjóli
þeirra vex það, þar til það er
einfært um að standast storma og
hret. Skjólbeltin eru oftast
víðir og eins meters há belti
veita skjól átta metra und-
an vindáttinni. Þetta hafa bændur
annarar landa notfært sér og víða
þar sem skógar hafa staðið en
verið höggnir, eru belti skilin eftir
og landinu þannig skipt í skjól-
reiti.
En okkar skjólbelti eru ekki
ennþá eins hávaxin og víða er-
lendis, og þá verða þau að vera
þéttari.
Eins og áður er sagt, eru marg-
ar tegundir trjáa í Gróðrastöðinni
í Laugardal og ein er sérstaklega
vekur athygli er bláfuran. Hún er
mjög lithrein og hin bláa slikja
er þess valdandi að hún sker sig
j úr grænum lit hinna trjánna. Blá-
furan er mjög seinvaxin og Hafliði
garðyrkjuráðunautur lét þess getið
að þarna væru nokkur tré sem
væru á líkum aldri og hann sjálf-
ur. En þótt mannskepnan sé sein-
þroska, er bláfuran þó ennþá
seinni og Hafliði hafði góðan vinn
ing yfir þessa jafnaldra sína.
Mikið starf er framundan þarna
í Laugardalnum. Stöðin þarf lag-
færingar við og þótt margir menn
i komi til með að vinna þar að
ftveirn [staðaldri, er þó alltaf mikið
G@rSyrkiurá6unöutur ReykfavíVur, HafliSi Jónsson. Hann er þ3rna meSal bgert að kvöldi. En þetta eru allt
b’áfuranna í GarSyrkjustöSinni í Laugardal. Ungir menn og áhugasamir og þeir
. Ivmna otullega ao þvi ao ala upp
Betribær: !
‘ii.i
Hvers á höfnin að gjalda?
Umgengnin þar er borginni til vansæmdar
f DAGBLÖÐUM bæjarins var
fyrir nokkru getið um endurbætur
á gatnahreinsun í Reykjavík, Tek-
in skulu í notkun fljótvirk tæki,
sópunarvélar, sem auðvelda munu
alla hreinsun og spara mikinn
tíma frá því sem áður var.
Þess skal getið, sem vel er gert,
og lofar þetta vissulega góðu.
OKKUR, SEM heima eigum í
Reykjavík, þykir yfirleitt vænt um
bæinn og fögnum því öllu sem gert
er honum til fegurðarauka. Þar hef
ir margt verið vel unr.ið á liðnum
árum, þó enn megi að mörgu finna.
Þegar farið er að ræða um auk-
inn þrifnað í bænum, verður mér
hugsað til haínarinnar. Þangað hef
ir þrifnaðarandinn ekki náð ennþá.
Að höfninni leitar fjöldi fólks
sér til skemmtunar, þegar vel viðr
ar, enda athafnalífið þar oft mikið
og því margt að sjá, auk þess sem
útsýn þaðan er mjög fagurt.
En sú ánægja, sem getur verið
*því samfara, að ganga með höfn-
inni, er þó æði oft gerð að engu,
með þeim fádæma sóðaskap, sem
þar er alltof víða.
Hverskonar drasl öllum ónýtt er
þar í haugum á mörgum stöðum.
Spýtnarusl, kassaræksni, ónýtar
tunnur, gamlir flekar og bátar, auk
margs annars liggur til og frá inn
an um vöruhlaða, sem bíða flutn-
ings af hafnarsvæðinu.
Forin er vaðin upp fyrir skó-
sóla ef blautt er um, enda sjaldan
eitt í það tíma, að þrífa hafnar-
bakkana, þó að slíkt væri mjög auð
velt með litlum tilkostnaði, ef það
væri gert reglulega og fengnir til
verksins nokkrir menn, með afl-
miklar dælur sér til aðstoðar.
FYRIR NOKKRU heyrði ég
tvo Dani tala saman við tollskýlið
á hafnarbakkanum. Þeir töldu sig
hvergi hafa komið, þar sem annar
eins sóðaskapur hefði liðizt við far-
þegaafgreiðslu og hér. Varla væri
hægt að drepa niður fæti fyrir for,
og auðvitað útilokað að leggja af
sér töskur eða annan farangur.
Þeim kom saman um, að íslend-
ingar væru sóðar, enda stutt síðan
þeir hefðu búið í moldarkofum og
étið maðkað mjöl.
Hvar voru nú okkar ágætu land-
kynningarmenn, er telja hér allt
svo fullkomið og gott? Þeir sáust
hvergi enda hefðu þeir lítið getað
sagt okkur til málsbóta, eins og
þarna stóð á. i
Hvað stoðar fagur fjallahringur
við blikandi sund og grösugar eyj-
ar, þegar ferðamaðurinn sér ekki
fegurðina fyrir forinni, sem hann
verður að vaða tim leið og hann
stígur á land?
Það á að heita, að hafnarsvæðið
sé hreinsað af sérstökum mönnum,
sem af og til sjást þar á ferð með
kústa og skólfur ásamt vörubifreið,
sem taka á við ruslinu. Varla ver'ð-
ur þó sagt, að þau vinnubrögð séu
til fyrirmyndar.
Það er kroppað í draslið hér og
þar, en mest af því þó .skiljð eftir,
enda útilokað, að hægt sé að
hreinsa, svo að gagni ver'ði á þenn
an hátt. Það þarf vissulega meira
LÍl.
Krafa okkar, sem byggjum þenn
an bæ og viljum veg hans sem
mestan er sú, að þegar verði haf-
ist handa um að þrífa til við höfn-
ina, fjarlægja allt það drasl, seni
þar hefir safnast fyrir og þvo síð-
an allar bryggjur og uppfyllingar
reglulega.
ÞAÐ ER EKKI endalaust hægt
að sætta sig við þann sóðaskap, er
þarna hefir allt of lengi fengið að
þrífast, landinu til skammar og
öllum sómakærum borgurum til
skapraunar.
Þá verður að gera strangar kröf
ur til afgreiðslu skipa, sem oft veld
ur miklum óþrifnaði.
Hafnarstjóra ber að fylgja því
fast eftir, að fyllsta þrifríaðar sé
gætt á hafnarsvæðinu. Þá fyrst,
þegar allur óþrifnaður er horfinn
þaðan getum við aftur farið að
ganga okkur til skemmtunar við
höfnina, og tekið þar kinnroðalaust
á móti erlendum ferðamönnum.
Hitt er svo önnur saga, hvort
ekki væri heppilegt, að loka höfn-
inni fyrir öllum öðrum en þeim,
sem þangað eiga erindi atvinnu
sinnar vegna.
Að vísu mundu margir sakna
þess, að fá ekki að fara þar frjáls-
ir ferða sinna, en hins vegar yrði
með þeim hætti allt tolleflirlit gert
auðveldara. Þá væri og síður hætta
á, að drukknir rnenn, færu sér þar
að voða. En nóg um það í bili.
ÞESS SKULUM við að lokum
minnast, að glöggt er gests augað,
og að um Reykjavíkurhöfn fara
árlega þúsundir útlendinga, sem
bera okkur söguna eftir því, sém
við höfum sjálfir til unnið.
Sjómaður.
trjáplöntur, sem seinna fegra
garða höfuðstaðarins.
Eftir að hafa dvalið um stund
þarna í Laugardalnum ökum við
upp að Reykjahlíð, en þar á
Reykjavíkurbær myndarlegt gróð-
urhúsahverfi, þar sem aðallega eru
ræktuð skrautblóm. Sumt er selt í
blómabúðum bæjarins og önnur
eru ræktuð fyrir skrúðgarðana,
sem eru fjórir, auk margra minni
sem garðyrkjuráðunautur bæjar-
ins sér um áð skreyta.
Alls eru húsin ellefu og um 2
þúsund fermetrar að flatarmáli.
Þessa gróðrastöð annast Jóel Kr.
Jóelsson ásamt þrem öðrum garð-
yrkjumönnum. 1 Reykjahlíð er
sannarlega í mörg horn að líta og
hér er hverahitinn notaður við
blómaræktina, eins og víða annars
staðar.
★
í sáðhúsinu byrja blómin hér-
veru sína. Til þeirra er sáð í sér-
staka kassa og hitastigi og raka
er haldið mjög nákvæmu. Kass-
arnir eru þannig útbúnir að auð-
velt er að tempra vatnshæðina und
ir yfirborði moldarinnar og það
er breytilegt hve hinar ýmsu ólíku
tegundir þurfa og þola mikinn
raka. Eftir að fræin eru vel kom
in upp, eru plönturnar teknar og
settar í aðra kassa, fimmtíu í hvorn.
Enn um stund eru þær geymdar
í sáðhúsinu við það hitastig, sem
þær hafa vanizt. Ef tíðarfar er
! gott eru kassarnir settir út undir
! bert loft eftir miðjan maí og látn
[ ir standa á milli gróðurhúsanna.
'Það er kallað að setja blómin
í „herzlu" og þannig eru þau vanin
stig af stigi, við þau veðurskilyrði
sem okkar land hefir upp á að
bjóða. Þetta sem nú er sagt á
við um blómin, sem á sumrin
skreyta Austurvöll og aðra garða
í bænum. Hin, sem eru seld í búð
| ir, eru látin þroskast áfram inni í
gróðurhúsunum.
í ÁGÚSTMÁNUÐI hvert ár
er ákveðið hvernig niðurröðun
blóma og trjáa skuli vera árið eftir
Um það leyli eru allar tégundir
búnar að ná fullum þroska og
litskrúðið í algleymingi.
| Garðyrkjuráðunauturinn skrifar
i þá hjá sér athugasemdir hvernig
þessu verði bezt komið fyrir næsta
ár og hverjar breytingar beri að
gara frá síðasta sumri. Eftir að
( hafa gengið frá áætlun fyrir næsta
sumar, reiknað út hvern blett og
j hvert beð og hve mörgum ný-
j græðingum þurfi á að halda. í
! október sendir hann pöntu;n sína
jum blóm til Jóels í Reykjahlíð.
Jóel sér um næsta þátt: Aka inn
nýrri gróðrarmold, mala hana og
blanda með sandi, áburði og söx
uðum mosa. í janúar er farið að
sá til seinvaxinna tegunda-, svo
sem stjúpmæðra, ljónsmunna og
1 (Framh. á 8, ,síðu.)