Tíminn - 28.05.1957, Síða 1

Fylgist með tímanum og lesið
TÍMANN. Áskriftarsímar: 2323
og 81300. Tíminn flytur mest og
fjölbreyttast almennt lesefni.
41. árgangur.
Reykjavík, þriðjudaginn 28. maí 1957.
Innl i blaSinu I dag: 9
Barn í brunni, bls. 4.
Erlent yfirit, bls. 6. 1
Eldhúsdagsræða Hermanns Jón-
assonar, bls. 7. j
118. blað.
S^émarkreppan í Frakklandás
erður Guy Mollet áfram
rsætisráðherra Frakka?
Nokkrar líkur íyrir myndun fjkgræSisstjórnar
á breiíum grundvelli
P .rís-NTB, 27. maí. — Þær samningaumræður, sem hófust
í cb.g í París til lausnar stjórnarkreppunni, auka möguleikana
á því, að Guy Mollet muni gegna áfram embætti forsætisráð-
h rra í ríkísstjórn, sem mynduð yrði á breiðum, þinglegum
grundvelli.
Frá útvarpsumræðunum í gærkvöldi: - J
Hvers vegna tók fyrrv. ríkisstjóm
ekki Sogslán, ef hún átti þess kost?
Hins vegar hefir ekkert komið
fram, sem bendir til þess, að
Mollet sé fús til að gerast forsæt-
isráðherra slíkrar stjórnar, eftir
að þingið hafði sýnt honum og
ríkisstjórn hans vantraust í hálfn-
uðu verki.
Færði Dönum
GuðbrandarbiMíu
Kaupmannahöfn í gær. — S.
1. laugardag hélt landssambandið
Dansk Kunsthaandverk 50 ára af
mæli sitt, og í dag og tvo næstu
'daga stendur fimmta norræna
listiðnaðarþingið í Kaupmanna-
höfn. Meðal gesta á afmælinu og
þinginu er Lúðvík Guðmundsson
skólastjóri, sem færði sambandinu
að gjöf í tilefni afmælisins biblíu
250 blaðsíður að stærð í stóru
broti og fögru bandi. Þetta er ís
lenzk ljósmyndaútgáfa af Guð-
brandarbiblíu, sem prentuð var
á Hólum 1584. —Aðils
Sigurður Nordal
staddur hér
Sigurður Nordal, amhassador
íslands í Kaupmannahöfn er nú
staddur hér á landi. Er hann ný-
kominn hingað heim.
|Löng stjórnarkreppa.
Ýmislegt þykir nú benda t;l
þess að lengri stjórnarkreppa sé
nú í vændum í Frakklandi he’d-
ur en í fyrstu hafði verið búizt
við.
René Pleven, sem Coty hefir
falið að gera tilraun til að mynda
þingræðislega stjórn, ræddi í dag
við Mollet og ýmsa aðra stjórn-
málaleiðtoga.
Pleven hefir fengið frest til
miðvikudags til að reyna mögu-
leikana á samsteypustjórn helztu
flokkanna nema kommúnista og
poujadista.
GOMULKA og
CYRANKIEWICS
Á LEYNIFUNDI
í MOSKVU
VARSJA—NTB 27. maí: Fullyrt
er í Varsjá eftir áreiðanlegum
heimildum, að Gomulka leiðtogi
Þeirrar spurningar spurSi forsæiisráðherra Óiaf
Thors eftir að hann hafði haldið því fram að fyrr-
verandð ríkissfjórn hefði átt kost á láni því til virkj-
unar Segsins, sem nú hefir fengizt.
Fullyrða má, að stjórnarandstæðingar hafi ekki riðið feit*
um hesti frá eldhúsdagsumræðunum í gærkveldi. Ólafi Thors,
formanni Sjálfstæðisflokksins, sem ekki hefir sézt á þingi vik
um saman í vetur, skaut nú allt í einu upp. Fór hann í
gamla leikaragerfið og lék hina gömlu plötu sína í hraðara
lagi. Athygli vakti það, að hann sagði, að fyrrverandi ríkis
póiska kommúnistaflokksins og stjórn hcfði átt kost á láni í Bandaríkjunurn til Sogsvirkjunar
Cyrankiewics forsætisráðherra, l innar, en láðist hins vegar alveg að geta um, hvers vegna í
ósköpunum stjórnin tók þó ekki lánið.
hafi komið í dag til Varsjár að
loknum ieynifundi, sem haldinn
hafi verið í Moskva um helgina.
Formaður og varaformaður fjár
hagsnefndar pólska áætlunarbú
skapsins voru með í förinni.
Auk hans töluðu fyrir Sjálfstæð
isflokkinn Jón Pálmason og Sig-
urður Bjarnason. Var sungið þar
gamalkunnugt tvísöngslag, þar sem
Bendir það eindregið til þess ólafur taldi það til stórkauphækk-
að för þeirra hafi verið farin ana í tíð núverandi ríkisstjórnar,
af efnahagslegum ástæðum.
að bændur hefðu fengið 7 aura
hækkun á mjólkurlítra til verðjöfn
unar, og taldi ganga glæpi næst,
en Jón Pálmason óskapaðist yfir,
að bændur fengju ekki að hækka
vörur sínar neitt fyrr en næsta
haust, þótt allt annað hækkaði, og
þessir sjö aurar væru hreint ekki
nokkur skapaður hlutur.
Hvers vegna tók fyrrverandi
ríkisstjórn ekki lánið?
Fyrir Framsóknarflokkinn töl-
uðu Hermann Jónasson, forsjetis-
ráðherra og Sigurvin Einarsson,
þingmaður Barðstrendinga. Er
Helsingfors-NTB, 27. maí. — Finnska stjórnarkreppan, ræga forsætisráðherra birt í heild
sem staðið hefir síðan á miðvikudag í síðustu viku, er jafnað- hér í blaðinu í dag. Rakti hann í
armaðurinn Fagerholm sagði af sér, leystist í dag. jskýrum dráttum þá örvæntingar-
Hin nýja ríkisstjórn er minni-
hlutastjórn undir íorsæti bænda-
flokksmannsins V. J. Suskelainen
var forseti finnska þingsins.
Sukselainen myndar
nýja sijórn í Finnlandi
MinniMutastjórn bændaflokksins og sænsku
og íímmsku þjóðflokkanna
sem
I stjórninni eiga sæti 7 ráðherrar
bændaflokksins, 3 ráðherrar
baráttu, sem Sjáifstæðisflokkurinn
finnska þjóðflokksins, jafnmargir hofir háð í stjórnarandstöðunni til
frá sænska þjóðflokknum, en einn þess að reyna að komast aftur til
ráðherranna er óháður Bænda- valda, rógsherferð íhaldsins gegn
flokksmaðurinn Virolainen er utan þjóðinni erlendis og tilræði þess
ríkisráðherra.
(Framhald á 2. síðu>
Stjómarkreppunni í Danmörk Inkiic
Ný þingræðisstjórn jafnaðarmanna,
radikaia og Réttarsambandsins
gegn framleiðsluatvinnuvegunum í
mörgum myndum.
í tilefni af því, sem Ólafur
Tliors sagði, að núverandi ríkiS'
stjórn liefði ekki tekizt að fá
nema 4 milljóna dollara lán er-
lendis auk lánsins til Sogsvirkj-
unarinnar, „sem fyrrverandi rík
isstjórn hefði átt kost á“, spurði
forsætisráöherra, hvernig hefði
þá á því staðið, að sú ríkisstjórn
tók ekki þetta lán, sem hún átti
kost á? Vildi hún þá ekki fá lán
til Sogsins? Hafði hún ekki ein-
mitt verið að leita og reyna af
alefli að fá Sogslán, en ekki tek-
izt? Svo kemur fyrrverandi for*
sætisráðherra fram fyrir þjóðina
og segir, að fyrrverandi stjórn
hafi átt kost á láninu. Það verður
harla fróðlegt að heyra, hvaða
skýringu Ólafur Thors gefur á
því í kvöld og hverju hann svar-
ar spurningu forsætisráðherra.
Svona augljósa skröksögu bera
varla aðrir fram en þeir, sem
ekki vita sitt rjúkandi ráð.
i
Ráð stjórnarandstöðunnar.
Sigurvin Einarsson veitti stjórn-
arandstöðunni maklega ofanígjöf
fyrir starfsaðferðir hennar. Fyrst
var óhróðursherferðin hafin út um
lönd, sem átti að koma í veg fyrir,
að þjóðin fengi lán til stórfram-
kvæmda sinna. Snemma vetrar
þóttust Sjálfstæðismenn sjá, að
það ráð mundi renna út í sand-
inn, og Ingólfur Jónsson lýsti þá.
yfir, að „það yrði að finna önnur
ráð til að koma ríkisstjórninni frá
en þau ein, að hún fengi hvergi
lán“. Þá var gripið til tilrauna til
að blása upp verðbólgu á ný og
síðast hinnar almennu „verkfalls-
baráttu“ Sjálfstæðisflokksins. Sig-
urvin lýsti því síðan eftirminnilega
hvernig íhaldið hefði barizt gegn.
öllum tillögum stjórnarflokkanna
til viðreisnar framleiðsluatvinnu-
vegunum og efnahagslífinu, reynt
Framh. á 2. síðu. !
Orðsending v-þýzku stjórnarinnar til Rússa:
H. C. Hansen verSur áfram forsætis-
og utanríkisráðherra
Kaupmannahöfn-NTB, 27. maí. — Ný samsteypustjórn
jafnaðarmanna, radikala og Réttarsambandsins undir forsæti
H. C. Hansens, fyrrv. forsætisráðherra, var fullmvnduð í dag.
Hansen gegnir áfram embætti utanríkisráðherra.
Rússar bera ábyrgSina á því, að ekki
hefir tekizt að sameina Þýzkaland
Fylgjandi vi<Sræ$um, er miði aí því aí tryggja
sameinuðu Þýzkalandi frelsi og fritS >
í stjórninni eru 9 jafnaðarmenn,
4 radikalir og 3 rðherrar Réttar-
sambandsins. Þessir flokkar ráða
yfir 93 af 179 sætum í danska þjóð
þinginu.
Hansen gekk á fund Friðriks
konungs í Amalienborg síðdegis í
dag og lagði fram ráðherralista
sinn, en skömmu áður höfðu helztu
leiðtogar flokkanna þriggja komið
eér saman um starfsgrundvöll ög
stefnu hinnar nýju stjórnar.
I
Hinir nýju ráðherrar.
i Jafnaðarmaðurinn Viggo Kamp-
mann er fjármálaráðherra, Jörgen
Jörgensen (radikali) er mennta-
xnálaráð!herra, jafnaðarmaðurinn
Poul Hansen er landvarnaráðherra,
radikalinn próf. Kjeld Philip er
verzlunarmálaráðherra.
Aðrir ráðherrar eru Bertel Dahl-
gaard, sem er ráðherra efnahags-
mála og norræns samstarfs, Sören
Olesen er innanríkisráðherra, Juli-
us Bomholt er félagsmálaráðherra,
Kaj Bundvand er verka- og hús-
næðismálaráðherra, Hans Haekker-
up er dómsmálaráðherra, ráðherra
utanríkisverzlunar er Otto Kaag,
kirkjumálaráðherra er Bodil Koch,
en Oluf Pedersen er sjávarútvegs-
málaráðherra. Grænlandsmálaráð-
herra er Kai Lindberg.
Þetta er fyrsta meirihluta-
stjórnin í venjulegum þingræðis
H. C. Hansen
legum skilningi, sem mynduð hef
ir verið í Danmörk síðan ríkis-
stjórn Staunings og Munchs var
mynduð árið 1940, en að henni
stóðu allir stærstu flokkar lands-|
ins. 1
BONN—NTB 27. maí: V-þýzka
stjórnin hefir sent rússnesku
stjórninni orðsendingu þar sem
hún lýsir sig fúsa til að halda
i áfram viðræðum sem miði að
því að tryggja öryggiskerfi allra
Evrópuríkjanna og sameinuðu
Þýzkalandi frelsi og frið.
Hinsvegar neitar Bonn-stjórnin
að viðurkenná austurþýzku stjórn
ina, sem hún telur aðeins lepp í
höndum Rúrsa.
I orðsendingunni eru Rússar
sakaðir um að hafa komið í veg
fyrir það með heimsvaldastefu
sinni og undirróðursstarfsemi, að
landið hefði verið sameinað í
frjálst og fuflvalda ríki.
Því hefir verið haldið mjög á
lofti af sósialdemókrötum í V«
Þýzzkalandi, að stjórn Adenauers
hafi ekki lagt á það nægilega á
herzlu að samningum yrði náð vi®
Rússa um sameiningu landsins.
Forystumenn kristilegra demé
krata með Adenauer í broddi
fylkingar hafa jafnan vísað þesa
um ásökunum stjórnarandstöðunn
ar á bug og bent á þá staðreynd
að það séu Rússar, sem fyrst og
fremst beri ábyrgðina á því, að
landið hafi ekki verið sameinað.
Stjórnmálafréttaritarar telja,
að með þessari orðsendingu til
Rússa vilji stjórnin nú rétt fyrir
kosningar sýna þjóðinni það enn
svart á hvítu hverjir standi í veg
inum fyrir sameiningu landsins.