Tíminn - 01.06.1957, Síða 12

Austan og norðaustan kaldi — lítils-
háttar skúrir.
Laugardagur 1. júní 1957.
Hitl kl. 18:
Reykjavík 12 st., Akureyri 4 st.,
Kaupmannahöfn 14 st., París 19 s
New York 22 st., London 16 st.
Þingheimur sameinaðist einhuga um
skelegga tillögu í handritamáiinu
„Alþingi ályktar í samræmi við fyrri samþykktir um end-
lirheimt íslenzkra handrita í dönskum söfnum að skora á
ríkisstjórnina að beita sér fyrir því við dönsk stjórnarvöld,
að skilað verði aftur hingað til lands íslenzkum handritum
íornum og nýjum, sem borizt hafa héðan til Danmerkur og
geymd eru í söfnum þar, svo sem í safni Árna Magnússonar.
M’ekur þetta einnig til þeirra íslenzkra handrita, er konungur
3andsins hefir fengið héðan fyrr á tímum og enn eru varð-
veitt í Danmörku11.
I þingsályktunartillöguna á þing-
Svohljóðandi þingsályktunartil-! skjali 259 um endurheimt ís-
laga var samþykkt með 45 sam-1 lenzkra handrita frá Danmörku.
liljóða atkvæðum í sameinuðu Al-! Eins og alkunna er hefir Alþingi
Með ályktun þessari ítrekar Al-
þingi fyrri stefnu í þessu máli. Er
þess að vænta, að eftir samþykkt
hennar hefji ríkisstjórnin nýja
sókn í málinu og vinni að endur-
heimt handritanna með einurð og
festu.
i&v'' í
Jiingi í gær, og munu fá eða engin
inál hafa verið afgreidd með eins
inörgum samhljóða atkvæðum á
jæssu þingi. Fór vel á því, að þing
lieimur sameinaðist þannig um
áhugamál svo að segja allra íslend
Snga, handritamálið, í þinglokin
eftir stormasamt þing.
Þetta er tillaga þeirra Svein-
hjarnar Högnasonar og Péturs
Ottesen, sem kom fram á þinginu
S vetur, en allsherjarnefnd hafði
f jallað um tillöguna og breytt orða
lagi hennar lítils háttar.
Ólafur Jóliannesson, formaður
allsherjarnefndar, hafði framsögu
í málinu og mælti á þessa leið:
Allsherjarnefnd hefir athugað
Veíoissprengjutií-
rawnir Rússa óþaríar
Kaupmannahöfn, 31. maí. Dahska
blaðið Information skýrir svo írá, J
að á flokksfundi danska Kommúnj
istaflokksins fyrir skömmu hafi
leiðtogi fiokksins Aksel Larsen j
stutt tillögu, sem fram kom á fund
inum, þess efnis, að skora á Sov
étríkin að stöðva allar tilraunir
með vetnis- og kjarnorkusprengj
ur þegar í stað, en bíða ekki eftir
því að samþykki vesturveldanna
fengist fyrir allsherjarstöðvun
slíkra tilrauna. Tillagan var upp
haflega borin fram af kvenfull-
trúa, sem á sæti í miðstjórn flokks
ins. Larsen hélt því fram, að það
hefði enga þýðingu fyrir landvarn
ir að halda þessum sprengjutilraun
uai áfram, því að enda þótt ef tii
vill væri unnt að gera slíkar J sífellt að vera á verði í þessu máli
sprengjur öflugri, væru þær nú og halda því vakandi. Hijótt hefir
þegar gjöreýðandi. Því er bætt við verið um málið um skeið. En þar
að norska blaðið Friheten í Osló með er auðvitað ekki sagt, að ekki
Iiafi I tveim leiðurum tekið ná hafi verið unnið að því í kyrrþei.
kvæmlega sömu afstöðu. I Vafalaust hefir það verið gert.
Magnaður eldur í helgiska togaranum
á Meðallandsf jöru, skipið illa skemmt
Frá fréttaritara Tímans á Kirkjubæjarklaustri.
í gærmorgun varð eldur laus í belgiska togaranum, sem
strandaði fyrir nokkru í Meðallandsfjöru og reynt hefir verið
að ná á flot að undanförnu. Tveir menn voru hætt komnir,
þegar eldurinn gaus upp, en þeir voru niðri í skipinu.
alloft áður látið frá sér fara álykt-
anir um það efni. Allsherjarnefnd
hefir kynnt sér þær áskoranir og
stefnuyfirlýsingar, sem Alþingi
hefir áður samþykkt í málinu og
þótti réttara að vísa í ályktuninr.i
til slíkra fyrri samþykkta Al-
þingis. Jafnframt leggur allsherjar
nefnd til, að gerð sé á tillögunni
ofurlítil orðalagsbreyting í þá átt,
sem betur þykir fara að athuguðu
máli.
Allsherjarnefnd mælir einróma
með samþykkt ályktunarinnar svo
breyttrar, þ. e. a. s. eins og hún
er prentuð í nefndarálitinu.
Um það mál, sem ályktunin
varðar — liandritamálið — þarf
ég ekki að fara mörgum orðum.
Það er eitt þeirra máia, sem ég
bygg, að allir fslendingar séu í
rauninni sammála um. Allir ís-
lendingar vilja fá handritin
heim. Og liér á landi munu naum
ast vera skiptar skoðanir um
það, að íslendingar séu réttir eig
endur handritanna. Sú sannfær-
Ing íslendinga sjálfra stoðar þó
ekki ein út af fyrir sig. Rök fs-
iendinga í málinu, bæði siðferði-
leg, söguleg og lagaleg. þarf að
kynna Dönum og dönskum stjórn
arvölduin. Það þarf að fá dönsk
stjórnarvöld til að skilja og við-
urkenna sjónarmið íslendinga.
Málið verður að leysa með samn-
ingum milli þessara vina- og
frændþjóða. íslendingar liafa á
því óbilandi trú, að það takist.
Hitt þarf engan að undra, sem
setja vill sig í spor Dana í þessu
máli, að það taki nokkurn tíma
að fá handritin heim.
Þing Norræna samvinnusamhaiidsiiis
og norræn stefna haldin í Krónhorg
Eysteinn Jónsson flytur erindi á stefnunni, og
Eríendur Einarsson sækir einnig þingi<$
Norræn stefna, sem er orðin fastur liður í starfi Norræná
s?.mvinnu?ambandsins verður að þessu sinni háð í riddara-
salnum í Krónborg 1 Danmörku og hefst 4. júní. Af hálfu ís-
lenzkra samvinnumanna sækir Eysteinn Jónsson, fjármálaráð-
herra, stefnuna og flytur þar erindi. Hann er einnig þátttak-
andi í stefnunni sem varaformaður Sambands ísl. samvinnu-
félaga. Mun hann halda utan í dag. Erlendur Einarssoa, for-
stjóri SÍS, sækir einnig stefnuna og þingið héðan.
Á stefnunni verður auk erinda
að venju flutt norræn hljómlist og
er Erling Blöndal Bengtson með-
al flytjenda.
Jafnhliða stefnunni verður þing
Norræna samvinnusambandsins
haldið, þar sem skýrsla verður
flutt um starfsemi og rekstur sam
bandsins og rædd málefni sam-
vinnumanna á Norðurlöndum, og
koma þarna saman ýmsir helztu
forvígismenn samvinnumanna á
Norðurlöndum. Erlendur Einars-
son, forstjóri SÍS, mun einnig
sækja þingið og stefnuna héðan.
Forseti stefnunnar verður Albin
Johanson.
Þing Norræna samvinnusam-
bandsins og norræn stefna var
haldin hér í Reykjavík fyrir tveim
árum.
nu mtnni
Er Hrímfaxi Flugfélags Islands kom
hingað til Reykjavikur s. I. miðviku-
dagskvöld var Hirschweld, sendiráð-
herra V-Þýzkalands meðal farþega.
Myndin er tekin við komuna á
Reykjavikurflugvöll.
(
Nokkru af kvenfatn-1
aði stolið
Aðfaranótt fimmtudags var brot
izt inn í skemmu við Geirsgötu
og stolið þremur ferðatöskum. í
þeim voru vörusýnishorn af kven
og barnafatnaði, samtals mikið
verðmæti. Þarna voru blússur og
vinnusloppar úr næloni, undir-
kjólar, náttkjólar og ýmiss kon-
ar kvenfatnaður annar. Það eru
vinsamleg tilmæli lögreglunnar,
að þeir, sem kynnu að gefa upp-
lýsingar í málinu láti vita.
Er
Morgunhlaðsrit- 1
stjóraima að hila?
Morguublaðið er nú orðið
smeykt við eigin skrif eins og
stundum áður og er nú að reynæ
að draga í land í verkfalla- og
kauphælrkunaráróðri sínum. Læt
ur blaðið nú svo, sem Sjálfstæð
ismenn liafi hvergi nærri slíkum
áróðri komið að undanförnu, og
það sé mikill misskilningur, að
þeir standi fyrir slíku. Nú er
Morgunblaðið farið að alda því
fram, að kauphækkunin í Iðju
afi aðeins verið til samræmis.
Muna ritstjórar Morgunblaðs-
ins nú ekki lengur, hvað þeir
skrifuðu fyrir einum mánuði?
Þá sagði blaðið, að verkamenn í
Iðju liefðu nú eftir liækkunina
hærra kaup en verkamenn I
Dagsbrún. Það skildist svo sém,
hver tilgangurinn var. Dagsbrún
var að ræða um uppsögn samn-
inga, og þetta átti að vera kvatre
ing til verkamanna þar um að
segja upp samningum og hækka
kaup.
Ef Morgunblaðið er alveg bú-
ið að gleyma þessu, gæti Tím-
inn vel hresst við minni þess
með þvi að prenta þessi ummæli
upp.
En íslenzk stjórnarvöld verða ; Verður verzluear-
Eins og kunnugt er þá hefir ver
ið unnið að því og beðið eftir að
heppilegt tækifæri gæfist til að
íiá togaranum út. Á því hefir jafn-
en staðið, að þegar stórstreymt
liefir verið, hefir sjórót hindrað
björgun skipsins, þar sem illmögu
jegt hefir reynzt að athafna sig.
©líuleiðslur springa.
Fyrir um það bil viku var smá-
ítreymt en slæmt í sjó. Þá kast-
Hðist togarinn mikið til að aftan;
©g telja þeir, sem að björguninni
hafa staðið, að skipið hafi þá lent
á einhverju braki úr gömlu flaki.
Við þetta komst leki að skipinu
©g olíurör í vélarrúmi sprungu
neð þeim afleiðingum, að skipiS
varð allt löðrandi í olíu. Þrjár
kraftmiklar dælur voru notaðar til
að halda skipinu þurru. Jafnframt
var unnið að því að þétta lekann
©g hreinsa vélahúsið. Ekki tókst
(að hreinsa olíu undan ketilrúmi.
I í gær var að verða stórstreymt
og um morguninn var kynding haf-
| in í ketilrúmi til að ná upp gufu-
þrýstingi á vélina. Um klukkan
hálf-níu varð eldur skyndilega laus
undir ketilrúminu. Eldurinn magn
aðist það ört, að tveir menn, sem
voru niðri í vélarrúmi, voru hætt
komnir, en björguðu sér þó úr eld
inum án nokkurra meiðsla.
Logar niðri í skipinu.
Ekkert varð við eldinn ráðið í
gær og mun nú skipið loga allt aft
an við miðju undir þiljum. Mikill
reykur er upp af því, en eldur hef-
ir ekki komizt upp úr ennþá að
neinu ráði. Erfitt er að fást við
slökkvistarf, þar sem stöðugt er
stórfelld hætta á sprengingu. Áð-
ur var búið að bjarga á land rat-
sjá og öðrum verðmætum siglinga-
tækjum.
mannaverkfall
Verzlunarmannafélag Reykja-
víkur hefir boðað vinnustöðvun
næsta mánudag, hafi samningar
ekki tekizt. Fundur var í félaginu
í gærkveidi, og eftir það hófst
samningafundur með deiluaðil-
um hjá sáttasemjara ríkisins í
Alþýðuhúsinu. Stóð sá fundur
yfir, er blaðið fór í prentun og
var ekki vitað, hverjar samn-
ingshorfur væru. Ekki inun þó
öllum sölubúðuin verða lokað á
mánudaginn, þótt til verkfalls
koini.
Önnur kjarnorkutil-
raun Breta á Jóla-
KosiS í bankaráð, húsnæSismála-
stjórn, menntamálaráð o. fl.
á Alþingi í gær
eyju
Lundúnum, 31. maí. Tilkynnt er
í Lundúnum, að Bretar hafi gert
aðra kjarnorkutilraun sína á Jóla
eyju í morgun. Hafi sprengja sú,
er þeir sprengdu að þessu sinni
verið miklu kraftmeiri en sú
fyrri, er þeir sprengdu fyrir
nokkrum vikum siðan á sama
stað. Vísindamenn sögðu að sú
sprenging hefði tekizt í alla staði
vel og verið það sem kallað er
„hrein sprengja“, þ. e. a. s. geisla
virkra áhrifa frá henni virtist
gæta mjög lítið og var það stað
fest af athugunum visindamanna
í Japan.
Á fundi sameinaðs Alþingis
kosningar í bankaráð og fleiri
arnar sern hér segir:
Þingvallanefnd.
Af lista stjórnarflokkanna Her-
mann Jónasson, Emil Jónsson og,
af lista Sjálfstæðismanna Sigurð-'
ur Bjarnason.
Húsnæðismálastjórn.
Af lista stjórnarflokkanna Hann
es Pálsson, Sigurður Sigmundsson
og Eggert Þorsteinsson. Af lista
Sjálfstæðismanna Ragnar Lsrus-
son.
Varamenn Eiríkur Þorsteinsson,
Guðmundur Vigfússon, Óskar
Hallgrímsson og Þorvaldur Garð-
ar Kristjánsson.
Stjórn byggingarsjóðs ríkisins.
Af lista stjórnarflokkanna Ey-
steinn Jónsson, Finnbogi R. Valdi
marsson, Stefán Jóh. Stefánsson.
Af lista Sjálfstæðismanna Jón G.
Maríusson og Þorvaldur Garðar
Kristjánsson. Endurskoðendur
sjóðsins voru kosnir Halldór Ja-
kobsson og Ásgeir Pétursson.
Yfirmatsnefnd vegna laga um
skatt á stóreignir.
Af lista stjórnarflokkanna
Skúli Guðmundsson, Magnús Ást-
marsson og Ingi R. Helgason. Af
lista Sjálfstæðismanna Jónas
Rafnar.
Bankaráð Framkvæmdabankans.
Af lista stjórnarflokkanna Ey-
eftir hádegi í gær fóru fram
nefndir og ráð. Voru kosning-
steinn Jónsson, Karl Guðjónsson
og Gylfi Þ. Gíslason. Af lista
Sjálfstæðismanna Jóhann Haf-
stein. Varamenn Halldór E. Sig-
urðsson, Kristján Andrésson, Egg
ert Þorsteinsson og Ingólfur Jóns
Bankaráð Landsbankaus.
Af lista stjórnarflokkanna Stein-
grímur Steinþórsson, Einar 01-
geirsson og Baldvin Jónsson. Af
lista Sjálfstæðismanna, , Ólafur
Tors. Varamenn Skúli Guðmunds
son, Ragnar Ólafsson, Guðmund-
ur R. Oddsson og Birgir Kjaran.
Endurskoðendur reikninga Lands
bankans voru kjörnir Guðbrand-
ur Magnússon og Jón Kjartansson.
Bankaráð Útvegsbankans.
Af lista stjórnarflokkanna Gísli
Guðmundsson, Lúðvík Jósefsson,
Guðmundur í. Guðmundsson og
af lista Sjálfstæðismanna Björn
Ólafsson. Varamenn Björgvin
Jónsson, Halldór Jakobsson, Hálf
dán Sveinsson og EyjÖlfur Jó-
annsson. Endurskoðendur reikn-
inga Útvegsbankans voru kjörnir
Friðfinnur Ólafsson og Björn
Steffensen.
Stjórn visindasjóðs.
Af lista stjórnarflokkanna Ein-
ar Ól. Sveinsson, Halldór Pálsson
og Gunnar Cortes. Af lista Sjáif-
(Framhald á 2. síöu.y