Tíminn - 20.12.1959, Qupperneq 2

TÍM I VN', siinAúdaginn 20. desemiftcr ÍSS9.
stemar # ný
eftir Kristján Eidjárn
Bókaútgáfan Norðri hefur
gefið út nýja bók eftir Krist-
]án Eldjárn þjóðminjavörð og
heitir hún Stakir steinar —
tólf minjaþættir.
Krist.ján er svo þjóðkunnur og
viðurkenndur rithöfundur og
frícðÍTOaður, aö clcki er þörf á að
HKela nieð bók eí'tir hann. H.ð
anikla rit hans Kuml og haugfé
lilaut .miklar vinsældir. Einnig
bókin Oengið á reka, scm kom út
nokkm áður, og bók sú, sem. mú
er komin út, er «kki ólík lvenni að
gerð. Þar eru frásagnir um ísl.
tminjai- ýmist fornar eða frá síðari
íilduin. Fyrijjsagnir þábtunna gefa
r.okkra hugmynd um ofnið, en þær
eru: Munir og minjar, Hannyröa-
S:ona úr •heiðnum sið, Smásaga mn
tvær nælur — og þrjár þó, íslands
þúsund ár, Brunaiúi.tir á Berg-
Siórshvoli, Svipir í Flatatungubæ,
Hringur austurvegskonuuga, Minn
íshorn Skálholtsdómkirkju, Ög-
anundarbrík, Þrætukistan frá Skál-
Siolil, íslenzkur barokkmeistari og
Meitill og fjöðitr. 1

a H nyj-
ar háspennulínur
Áfanga við rafvætting VeslfjartJa lokitS
Cæsar
ísafirði i gær. — Eins og
menn muna biluðu vélarnar í
rafstöðinni í Bolungarvík 1
fyrravetur, og að þeim var
ekki fyllilega treyst, var í
sumar lögð háspennulína frá
Mjólkárvirkjun yfir Reið-
hjalla til Bolungarvíkur; einn-
ig var háspennulína lögð frá
Hnífsdal tií ísafjarðar.
Þá var í sumar lögð háspennu-
lína frá spennistöðinni i Breiðdal
í Önundarfirði til ísafjarðar og
þar byggð spennistöð til dreifing-
ar á þessu rafmagni.
í gær var þessum framkvæmd-
um lokið og strauin hleypt á lín-
urnar. Gert er ráð fyrir. að ísa-
fjörður fái nægilega orku frá
Mjólkárvirkjun eftir áramót, svo
að ekki þurí; að keyra dísilvélarn-
cr í Engidal, en aðeins er eftir
cð ganga frá jarðleiðslum frá
spennistöðinni til ísafjarðarkaup-
staðar. Verkstjóri við línulagnir
.var Guðmundur Hannesson. Fram
kvæmdir hafa gengið að óskum.
og er mikh og almenn ánægja
‘ hér vestra með þennan áfanga í
raforkumálunum.
Kristján Eldjárn
í bókiTtni, sem er nær 200 blað-
síður að stærð eru ailmargar
myndir bæði af fomum munura
og starfi við fornleifarannsóknir.
Bókin er prcntuð á ágætan
myndapappír og mjög vönduð að
gerð. Aftast er myndaskrá.
Tekur í fyrsta sinn
þátt í leiðtogafundi
■. > • ;'
Adenauer kveðst vera mjög hamingjusamur
NTB—París, 18. des. —
Fundur þeirra Eisenhowers,
Maemillans, de Gaulle og Ad-
enauers hófst í París í morg-
im. Búizt er við nokkrum á-
greiningi á fundinum, einkum
tun Berlínarmálið. Eisenhow-
er og MacmiIIan eru hlynntir
Jívi að fundurinn með Krust-
joff verði haldinn seinnihluta
aprílmánaðar, en de Gaulle
•hefúr óskað eftir því, að fund
ijrinn verðí ekki fvrr en eftir
íyrirhugaða heimsókn hans til
Bandaríkjanna í maímánuði
íiæst komandi.
Ráðstefna sú, er hófst í París
í morgun er sú fyrsta, sem leið
togar Vesturveldanna halda í
sex ár, og Vestur-Þýzkaland tek
mr nú í fyrsta sinn þátt í leið-
togafundi vestrænna ríkja.
Adenauer hamingjusamur
Adenauer kvaðst vera mjög
hamingjusamur, er hann ræcidi
yíö fréttamenn að loknum fund
inum í morgun. Eisenhower
kom til Parísar seint í gærkveldi
og tók de Gaulle á móti honum.
Einkafundur þeirra forsetanna
í morgun stóð í fullar 55 mínút
tir.
ÞJað er haft eftir áreiðan-
legum heimildum, að Eisenhow
«r hafi tjáð de Gaulle, að hann
styddi eindregiö þau sjónarmið
Atlantsháfsráðsins, að mikil-
vægt væri að sameina Evrópu-
herafla Atlantshafsbandalags-
ins. — De Gaulle hafi þá átt
að svara meö því að mótmæla
eindregið þeim ásökunum Banda
ríkjamanna um að Frakkar hafi
ekki staöið við skuldbindingar
sínar við bandalagið.
Vill aukin
viðskipti
NTB—TORONTO, 18. des. —-
Diefenbaker, forsætisráðlierra
Kanada, sagði í ræðu í Toronto
í morgun, að vestrænar þjóðir
ættu að auka viðskipti sin við
Sovérikin. — Vestrænar þjóðir
ynnu nú að því að undirbúa
samninga við Sovétrikin, cn
Díefenbaker taldi mikilvægt, að
einnig yrði samið við Sovét-
; stjórnina um aukin viðskipti
| austurs og vesturs.
Nasser fær lán
NTB—Kairó, 18. des. — í dag
var undirritaður í Kairó samn
ingur milli arabiska Sambands
lýðveldisins og Bandarikjastj.
Samkv. þeim samningi lánar
Bandaríkjastjórn 13 milljónir
dollara til Sambandslýðveldisins
til að koma á fót sjónvarpskerfl
i ríkinu.
appd
6
I dag — sunnudag — verður skrifstofan í Kramsóknar-
húsinu opin frá 1 til 6 e. h. Síðustu tvo daga hafa eftirtaldlr
umboðsmenn gert 100% skil:
Sigurður Helgason, Nautafcúi, Lýtingsstaðahr. Skag.
Leifur Þórarinsson, Ríp, Rípurhr. Skag.
Jón Jóusson, Böggvisstoðum, Ðalvík, Eyjafirði
Ingimar Elíasson, Drangsnesi, Strandasýslu
Tómas Sigurgeirsson, Keykhóium, A-Barð.
Eliert Jónsson, Akrakoti, lnnri-Akratteehr., florg.
öuðmundur Guðmundsson, Dalsmyani, Eyjtthreppi, Wmæí,
Gunnar íónatansson, StykJkishólmi, 8mnt,
ðelriaujudar Jónsðon, Hoíséei, SKeg,
.KKr-.Ntanm, BMMkWNm, SvtmwiWtfiiy AAItfn.
Sogsvirkiunin
Framhald af 1. síðu.
1i! virkjunarinnar hjá Bandaríkja-
stjórn. Bar þetta góðan árangur.
Kostnaðaráætlun virkjunarinn-
ar og framkvæmda sem fylgja í
kjölfar hennar á vegum Sogsvirkj
tnarinnar, er kr. 191.800.000,00.
Fékkst lán hjá ICA í Washington
íyrir hinni erlendu gjaldeyrisþörf
sem er kr. 70.0P 100,00 og af
vörukaupalánu' /íkisstiórnarinn-
ar er áætlað ao fáist 91.800.000.00
af innlenda kostnaðiniun, en fyrir
því, sem á vantar, kr. 30.000.000,00
ev tekið innlent lán.
Tengt viS kerfið
Auk byggingavinnu má minna
cinnig á ýmsa áfanga við upp-
setningu véla og tækja. Vélasals
kraninn var settur upp í janúar
1959, túrbínuuppsetningin hófst í
marz s.l., rafvéla og rafbúnaðar-
uppsetning í júií sJ. Lokur fyrir
sográsum, gangainntaki, stifluflóð
gátt og stöðvarinntaki hafa farið
íram á sumrinu og haustinu og
lauk verki við stöðvarinntakið 9.
tíes. Vatn var selt að jarðgöngun-
um frá Þingvallavatni b. 9. nóv.,
en að stöðinni frá Úlfijótsvatni
fimmtudaginn 3. des. og vatn í
göng og þró .12. des., en dagana
9. og' 10. des. á undan. höfðu inn-
laks'lokurnar verið prófaðar vatns
iausar. Á laugardaginn 12. des.
byrjaði prófun inntaksioku í vatni
og þ. 13. des. var véiasamstæðan
látin snúast með fuilum snúnings
iiraða. Hefur rafallinn snúizt síð
an með vöfin skammhleypt. Þann
18. de.y. var sett spenna á vöfin
og rafallinn tengdur við kerfið í
tilraunaskyni. Nú í dag, þ. 19.
des. ræsti formaður stjórnar Sogs-
i virkjunar, vélasamstæðuna og
'tengdi hana vi'ð keríið. Mun sam-
slæðan síðan geta starfað daglega
á tímum mesta álags og raunar
dlan sólarhringinn, ef þarf. Losn
um við þá við óttann um að verða
íflfátt í vetur og notendur geta
fengið það afl og orku, sem þeir
jiarfnast.
i Seinni vélasamstæðan mun á
j sama hátt geta tekið til starfa í
marzmánuði n.k. og fer þá fram
íullnaðarstiiling vélanna og aðrar
, prófanir á þeim.
I Slys og óhöpp
| Óhöpp og slysfarir vilja oft
' verða við ýmiss konar fram-
kvæmdir, þar sem margir vinna
og miklar vélar eru notaðar.
Sprengingar eru oft taldar hættu-
verk og vinna við vatnsvirki. En
i við’ virkjun Sogsins hafa fá slys
J orðið ‘ eða önnur óhöpp og ílest
smávægilegt. Undantekning frá
því er þó banaslys, er verkamað-
ur varð undir staurasamstæðu á
fyrri Sogslínunni 1935, er sam-
stæðan fauk um koll í hvassviðri.
Nokkur meiðslí urðu við írafoss-
vírkjunina, en við Efra-Sog hafa
ekki orðið nein stórvægileg
meiðsli. Hins vegar varð bilun
vamargarðsins þvl ægilegri þegar
ívöfalt rennsli Sogsins flæddi
gegnuxn göngin, inn í stöðvarhósiB
og í Btórum fossum beggja vegxa
vitf það. Húsiö stóð af sér ftéBW
stejrpustððin einnig. Tarð þá
bseti miklu minni
töfin miklu skemmri en ella hefði
orðið. Reyndust verktakarnir úr-
ræðagóðir og hagsýnir við lagfær-
ingu á bilun þessari og hinum
s.imningabundna áfangastað, 1.
nóv. 1959, er hefja skyldi tilraunir
með vélarnar, er náð þann 12.
des. eða 42 dögum síðar en samn-
ingurinn ákvað 1957. Má telja
pað vel gert. Veðurfar liefur verið
hagstætt svo að það hefur h.iálpað
rnikið. En samt hefur fyrirmynd-
ar skipulag á vinnubrögðum undir
stjórn verktakanna ráðið þar
ir.estu.
Aðrar ræður
Þá tók til máls Steingrímur
Jónsson, ratm’agnsstjóri og fram-
kvæmdastjóri Sogsvirkjunarinn-
ar. Ræddi hann um framkvæmd
verksins og þakkaði þeim, sem
þar hefðu borið hita og þunga af.
I innig tólcu tii máls þeir Árni
Snævarr, scin var helzta höfuð
hinna íslenzku verktalU. Jakob
Gíslason raforkumálastjóri. Ing-
ólfur Ágústsson, verkfræðingur og
Vilhjálmur Þór bankastjóri.
Þjóðin öll fagnar þessum nýja
áfanga í rafvæðingu landsins, sem
þrátt fyrir óhöppin, sem fyrir
komu í júní síðast íiðnum, hefur
i'ú náðst aðeins rúinum mánuði
síðar en áætlað var, áður en stífl-
an brast.
Hljómleikar
í kvöld verður efnt til hljóm-
leika í Hallgrimskirkju kl. 9 og er
óilum heimill aðgangur. Kirkju-
kórinn syngur undir st.iórn Páls
Halidórssonar en Guðrún Þor-
steinsdóttir og Ifanna Bjarna-
dóttir syngja einsöng með kórn-
um. Ingvar Jónasson, Einar Grctar
Sveinbjörnsson og Jóhannes Egg-
ertsson leika á fiðlu, og Páll Kr,
Pálsson leiki^r einleik á orgel.
Fiutt verða þrjú lög eftir Sig-
fús Einarsson og tvær jólakantöt-
ur. Tekið verður á móti gjöfum til
kirkjunnar.
Vill Nehru
íengri frest?
NTB—NÝJU-DELHI, 18. des. —
Ekkert hefur verið birt enn-
þá opinberlega um bréf Chou
en Lai til Nehrus, sem birt var
í gær, þar sem Chou-en Lai
leggur til að þeir leiðtogarnir
hittist einhvers staðar í Kína
eða i Rangún í Burma 26. des.
til þess að ræða landamæradeil
una.
Talið er að Nehru vilji fá
lengri tíma til að undirbúa í'und
meö Chou-en Lai, en kinverski
forsætisráðherrann gat þess í
bréfi sínu, að hann væri reiðn-
búinn að hitta Nehru- á öftrum
tima en 28 des.. ef hasm ósk
aöi þess.
Framhald af 1. síðu.
speares, Július Cæsar, í Þjóð-
leikhúsinu. Hann situr á palli
úti i sal og hefur gát á öllu
sem gerist. í leiknum koma
fram 23 leikarar sem flestir
hafa unúangsmikil hiutverk og
þar við bætast 25 aukaleikarar.
En þó er hlutverk leikstjórans
mest, því það felur í sér öll
hin.
Þegar búið er að bera iík
Cæsars út og Lárus kallar:
Ljósin in, er gefið kaffihlé og
við læðumst að tjaldabaki til
að ná tai: af einhverju stór-
menni.
í kaffistofunni er allt í sátt
og samlyndi og. við sjáum þær
fá sér kaffisopa saman, Portíu,
konu Bnitusar, og Kalpúrníu,
húsfreyju Cæsars. Þær virð-
ast ekki láta miskliðarefni eig-
inmannanna neitt á srg fá og
brosa þegar við biðjum um
mynd.
Banasárið
Við leggjum leið okkar upp
í búningsklefa Haraldar Björns
sonar og þar virðist allt vera
klappað og klárt. í því við opn
um dyrnar er Brútus cinmitt
að kveikja í sígarettu fyrir
Cæsar og það er ekki annað
að sjá ea þeir hafi sætzt heil-
um sáttum. Það er Rúrik Har-
aldsson sem beitir rý’ting Brút
usar í leiknum og við biðjum
hann að segja nokkux orð um
þá umdeiidu persónu sem hon-
um er falið að túlka.
— Þetta voru raunverulega
allt ágæiismenn sem myrtu
Cæsar-, segir Rúrik og blæs á
eldspýtuna, Brútus vár maður
fjöldans, hann naut lýðhylli og
því var hinum samsærismönr
unum nauðsyn á að hafa hann
með. Brútus gengur ekki að
víginu með neinni mannvonzku,
þvert á móti, hann óskar þess
að þeir gætu unnið bug á
anda Cæsars, án þess að snerta
Cæsar sjáifan. En það er sann-
færing hans að Cæsar yrði að
víkja. Þetta eru menn sem
þola ekki ofríki á sama hátt
og landnámsmenn íslands.
Svefnlausar nætur
Þetta er erfitt hlutverk, þótt
gaman sé að glíma við það.
Þa'ð ásækir mig á nótturn svo
ég get ekki sofið. Það tekur
mikið á taugarnar og krefst
alls sem ég á yfir að ráða.
Það er því misskilningur hjá
fólki að vinnutími ieikarans sé
eingöngu bundinn æfingum og
sýnLngum. Það væri dálaglegt
kaup sem maður fengi ef svefn
lausar nætur væru reiknaðar
í íímavinnu.
Við kveðjum og þökkum
fyrir okkur, höldum síðan út
úr Þjóðleikhúsinu inn í Reykja
vík 20. aldar á ný.
dlafötin
Drengjajakkaföt frá 6—15
. ára. Margir litir.
ÁAatrosföt frá 2—8 ára.
Matroskjóíar frá 3—8 ára.
Drengjabuxur
Drengjapeysur
Barnaúlpur frá Hekíu
Æöardúnssæng er góð
JÓLAGJÖF
Æðardúnn — Hálfdúon
Ðúnhelt og fiðurhelt léreft.
Sendum í póstkröfu.
w
AUGLfSBI
0NNI
Vesturg. 12 — Síml 1387«i