Alþýðublaðið - 11.08.1948, Síða 5

fMiSvikudágur.:UJ.ágn^,1948________________ Q _____________• _________________±_*
FYRSTA DAG ólympíu-
leikjanna voru sett tvö ný
ólympíumet, og þá þegar var
Býnt, að spádómax og sigur-
vonir ýmissa frægra blaða-
manna og íþróttafrömuða
myndu verða heldur betur í
ósamxæmi við xaunveruleik-
ann að ráðnum úrslitum. Sig
nr Zatopeks í 10 kílómetra
hlaupinu kom raunar fæst-
ium á óvart, og það var sömu
leiðis vitað mál fyrir leikina,
eð Ostermeyer hin franska
myndi líkleg til sigurs í
[kringlukasti kvenma, enda
þótt ekki færri byggjust við,
eð Cordiale hin ítalska xeynd
. is't snjöllust. Aftur á móti
mun naumast nokkur hafa átt
von á því, að Ástralímaður-
inn Winfer ynni hástökkið
og sigraði Bandaríkjamenn-
ina McGrew og Edelman og
Skotann Alan Paterson. Em
úrslitin þennan fyrsta dag
fjölmennasta íþróttamóts,
sem háð hefur vexið í heimin
!im, urðu þau, að Frakkland
fékk fyrsta sigurvegarann,
Tékkóslóvakía annan og
Ástralía hinn þriðja. Keppn
in, sem háð var áður en þessi
úrslit vo.ru ráðin, var að
sönnu drengilegur leikur og
tilkomumikill atburður fyrir
áhorfenþur, en fjnúr kepp-
endurna var hún mannraun,
sem sumum varð um megn
svo að af e.r átakanleg harm
saga. Er þá fyrst og fremst
átt við keppnina í 10 kíló-
metra hlaupinu og hið dapur
lega hlutskipti finnsku
hlaupagarpanna, sem þar
voru meðal þátttakenda. .
Engum duldist, að áhorf-
endur áttu á miklu von, þeg
ar 10 kílómetra hlaupið
hófst. Heimsmeistarinn Viljo
Heino, mesti hlaupari Finna
síðan Paavo Nurmi, tók for
ustuna þegar í upphafi. En
athygli áhorfenda beindist
ekki síður að Tékkanum
Zatopek, sem fór sér hægt í
fyrstu, en allir vissu, að
myndi verða Heino skæður
keppinautur. Olympíumetið
var talið í hættu og jafnvel
heimsmet Heinos, og þetta
var tvímælalaust sú íþrótta-
grein leikjanna, sem fólk
víðs vegar um heim hafði
mestan áhuga íyrir.
Heino leiddi hlaupið
fyrstu hringina, en landi
hans Heinström fylgdi hon-
um fast eftir. Hraðinn var
mikill og tilgangur Heinos
bersýnilega sá að hlaupa
hinn hættulega tékkneska
keppinaut af sér. En Zato-
pek fór sér hægt, svo að á-
horfendum fannst nóg um.
Þó var öðru nær- en hann
ætlaði að lá'ta Heino og Hein
ström takaist að skilja sig
eftir. Smám saman jók Tékk
inn hraðann og þokaði sér
fram úr hverjum hlauparan
um af öðrum, unz hann hafði
náð Finnunum tveimur.
Nokkra stund vax háð bar-
átta urn, hver ætti að ná for
ustunni í hlaupinu, en Zato-
pek ba.r brátt sigur úr býtum
í þeiiriri viðureign. Hraði
hans minnti fremur á vélar
gang en hlaup, og áhorfend
ur rnunu áreiðanlega margir
hverjir hafa spurt sjálfa sig
þeirrar spurningar, hvort
það myndi á nokkurs manns
færi að halda út slíkan
hraða.
Þegax hlaupið var hálfnað,
voru keppendurnir bersýni-
lega orðnir þreyttix. Zatopek
bar sizt minni þreytumerki
en keppinautar hans margir
hverjir, en eigi að síður jók
hann fremur hraðann en að
þann hægði á sér, hljóp þung
Frá ólympíuþorpinu í Richmond Park
Þannig er umhorfs í ólympíuþorpinu í Richmond Park í London, þar sem iþróttamenn
margra þjóða, þar á meðal Íslendingarnir, bjuggu og búa enn, meðan leikirnir standa yfir.
orympmie!
um, drjúgum skrefum stað-
ráðinn í að sigra. Eftir 16.
hringinn gerðisit svo sá at-
burður, Sem vakið hefur
hvað mesta athygli á þessum
ólympíuleikjum. Heimsmeist
arinn Viljo Heino hætti
hlaupinu, brokkaði inn á
grasvöllinn og lagðist niður
til að hvíla sig. Hraðinn,
ekki grein fyrir neinu, ekki
einu simni því. að hann væri
kominn að niðurlctum, held-
ur barðist við sjálfan sig til
að reyna að komast áfram.
Fór þessu fram örstutta
stund, en þá bar þarna að
finnskan íþróttafrömuð eða
íþróttamiann, sem tók hein
ström í fang sér og bar hann
sem hann sjálfur hafði ráðið <fremur en dró út af hlaupa
í fyrstu, en Zatopek síðan
stjórnað, varð heimsmeistar
anum ofraun, og Heino mun
fremur hafa kosið að hætta
brautinni. Heinström veitti
viðnám fyrst i stað, en gafst
svo upp. Finnska harmleikn
um var lokið, og Finnland
hlaupinu, þegar hann sá, að hafði í annað skipti tapað 10
'hverju fór, en una öðru sæti} kílómetra hlaupi á ólympxu
eða jaínvel lakaii árangri.!leikjum. Finnsku ’hlaupagaxp
Honum mun og hafa orðlð j arnir tryggðu þjóð sinni i nautum sínuöi, sem orðnir
hugsað til maraþonhlaupsins i glæsilega s’gra í þessari í-jvoiu hxin-g á eftir honum,
og talið 'ráðlegast að soara ’ þróttagrein á ólympiulaikj- j áður en hann kom i mark
unum 1912, 1920, 1924, 1923 eítir að hafa runnið skeiðið
á 29 mínútum 59,6 sekúnd'
og 1936 og hafa aðeins einu
sinni beðið ósigur i 10 kíló-
metra hlaupi á ólvmpíuleikj
um. Það var 1932, þegar
Pólverjinn Kusocinski vann
þessa íþróttagrein á nýju
ólympíumeti.
En _meðan finnski harm-
leikurinn var til lykta leidd
u-r, hélt tékkneski liðsforing
inn á rauðu buxunum, Emil
Zatopek, áfram í áttina til
marksins og sigursins. Til
burðir hans voru einkenni-
legir og hlaupastíll hans
erfiður í meira lagi. En Zato
pek hélt hraðanum og fór
fram úr allmörgum keppi-
kraftana þangað íil að því
kæmi fyrst Zafopek hafði |
reynzt honum ofjail í þeirri
íþróttagrein, sem Finnum er
hvað mest í mun að vinna.
En þ&tta var byrjunin en
ekki enöirinn á mófcgangi
Finna í þessu sogulega
hlaupi. Heino hafði ve. ið
anns.r, þegar hann vék brcf:
af hlaupabrautinni. Landi
hans Heinström haíði vc ið
þriðji, og hann hélt ótrauður
áfram að því er virtist stað-
ráðinn í að trvggja séir' og
þjóð sinni önnur vcrðlaun.
En nokkru eft'r að Heiuo var
hættur, kom í Ijós, að hinn
geysilegi h.:aði hlaupsin-, var
einnig Heinström ofraun.
Hann virtist ekki .komast úr
sporunum fyrst í stað, en
álpaðist svo út af hlaupa-
brautinni og inn á grasvöil-
inn, áttaði sig þó aítu.r og
i’anglaði út á hlaupabraut-
ina. Þar bar hann sig til li-kt
og ótemja í viðureign við
tamningamánn, og keppi-
nautar hans færðust óðfluga
nær og hlupu framhjá hon-
um hver af öðrum. En Hein-
ströru gjlði sér augsýnilega
um, sem er nýtt ólympíumet
og aðeins 24, 2 sekúndum lak
ari árangur en heimsmet
Keinos frá 1944. En þess
veiður sennilega ekki langt
að bíða, að Zapotek geri bet
u:r en að þessu sinni, hvort
sem Heino kemur þá við
sögu eða ekki.
Emil Zaitopek er 25 ára
gamall. en enda þótt hann
hafi æft hlaup lengi og keppt
á mótum í heimalandi sínu,
vakti hann ekki teljandi at-
hygli erlendis fy.rr en á Ev-
rópumeis taramóíinu í Osló
1946, en bá varð hann fimmti
í 5 kílómetria hlaupi. Zatopek
héfur verið tékkneskur meist
ari í 5 tkílómetra hlaupi síð-
an 1946, vann 1500 metra
hlaup og 5 kílómetra hlaup
á alþjóðak.eppni 1 París i
fyrira og 5 kílómetra hlaup á
öðrum albióðamóitum bæði í
Frakklandi og Holiandi. Zat
opek er/ að atvinnu liðsfor-
ingi í tékkneska hemum.

Emil Zatopek.
HASTOKK
Sigur Ástralíumannsins
Winters í hástökkinu á
fyrsta degi ólympíuleikjanna
þótti miklum tíðindum sæta.
Hann átti að keppinautum
ekki lakari afreksmenn en. ,
Bandaríkjamennina McGrew,
Stanich og Edleman og Skot
ann Alan Paterson. Flestir
bjuggust við sigri McGrews,
þó að Bretar vonuðu, að Pa-
terson ynni. Winter var yfir
leitt ekki nefndur á nafn
sem tilvonandi sigurvegari.
Eigi að síður ireyndist Ástra-
líumaðurinn hlutskarpastur
og þurfti ekki að stökkva
nema 1,98 metra til að vinna.
McClrew vaiyekki betur upp
lagður en bað, að hann stökk
ekki lágmáikshæðina til að
komast í úrslilt fyrr en í
þriðju tilraun. í úrslitunum
stökk hann svo 1,90 metra,
en ekki fyrr en í þriðju til
raun, og Alan Paterson varð
scmuleiðis að láta sér nægja
að stökkva aðeins 1,90 metra,
en brezku blöðin segja, að
hann hafi verið skárri en Mc
Grew, og það er satt, því að
Paterson stökk þó þá hæð í
fyrstu tilraun.
John Winter mun sjálfur
ekki hvað sízt hafa undrast
sigur sinn í hástökkinu.
Iíann, Björn Paulson, Banda
ríkjamennirnir Stanich og
Edleman og Frakkinn Dami
tro stukku allir 1,95 metra.
Winter stökk síðan yfir 1,98
metra í fyrstu tilraun, en
meiddist í stökkinu, svo að
hann hefði ekki getað stokk
ið oftar i keppninni. En þess
þurfti ekki með, því að keppi
nautar hans felldu allir þessa
hæð, og hinn meiddi Ástra-
líumaður var orðinn ólympíu
meistari. En árangurinn x
hástökkinu þykir að vonurn
’lélegur, enda er ólympíumett
Johnsons frá 1936 2,03 metr
ar, og heimsmet Steers frá
1941 er 2,11 metrar.
John Winter er bankamað
ur að atvinnu og aðeins 22
ára 'gamall. Hann vakti fyrst
athygli erlendis sem há-
stökkvari í fyrra, þegar hann.
varð Ástralíumeistari í
þessari íþróttagreim og vann
frábært afi’ek af svo ungum
manni.
Eg get engar upplýsingar
gefið um, hverxa manna þær
eru Ostei’meyer hin franska
og Cordiale hin ítalska, en
þær urðu hlutskarpastar í
kringlukasti kvenna á ólyrn
píuleikjunm. En í sjónauka
að sjá eru þetta mestu mynd
ai’stúlkur, og það er vel gert
af kvenmanni að kasta
kringlu um 42 metra, en til
að fyrirbyggja það, að menn
haldi, að kriinglukastararnir
okkar heirna séu ekki kven,-
sterkir, verður. að taka það
fram, að stúlkurnar kasta
léttari kringlu en ' karlmenn
irnir. En Mauermeyer hin
þýzka hefði farið" langt með
að sigra piltana okkar, með-
an hún var og hét, því að
hún kastaði kvennakringl-
unni lengst 48,31 metra.
Að endiingu verð ég að
minnast á veðrið, því að ella
liggur maður undir því hvim
leiða ámæli að vera ekki
þjóðlegur. Tíðin hér á Bret-
landi er ágæt, en hitinn eæ
helzt til mikill fyrir okkui’,
sem ölum aldur okkar þetta
norðai’Iega í Atlantshafinu.
Hitinn í Lumdúnum hefur
verið um og yfir 40 stig í
skugganum undanfai'ria dagai,
og það er mun fremur keppn
isveður fyrir blökkumenn en
íslendinga, jafnvel þótt sum-
ir þeirra kunni að eiga ættir,
sínar að rekja eitthvað suður
á bóginn. Helgi Sæm. J