Vísir - 05.06.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 05.06.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kristján Guðlaugsson Skrifstofur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri Biaðamenn Simi: Auglýsingar 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsla 30. ár. Reykjavík, miðvikudaginn 5. júní 1940. 127. tbl. HITLER BOÐAR SÓKN 1 Hann skorar á þjóðina að f agna yfhr sigxinum - - flagga í viku og hringja sigurklukkum í 3 daga samfleytt. EINRASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. Hitler hefir ávarpað þýsku þjóðina í tilefni af sigr- inum í Norður-FIandern. í ávarpi sínu boðar hann nýja sókn — sem færi Þýskalandi fulln- aðarsigiir. Hann sagði og — í ávarpi til hersins, sem bor- ið hefir hita og þunga dagsins, á vesturvígstöðvunum, að Þýskaland hefði mikinn f jölda herfylkja, sem væri reiðubúin til þess að koma hernum til aðstoðar, til þess að knýja f ram úrslitasigurinn. f ávarpi sínu til hersins sagði Hitler, að með töku Dunkerque væri lokið mestu orustu í veraldarsögunni — framkvæmd hefði verið hin djarflegasta hernaðar- áætlun, sem nokkuru sinni hef ði gerð verið í allri hern- aðarsögunni. Hitler fyrirskipaði, að hvarvetna um Þýskaland skyldi fánar hafðir á stöng í átta daga og kirkjuklukk- um hringt í þrjá sólarhringa, hvorttveggja til þess að f agna sigrinum. ' Hermálastjórnin þýska tilkynnir, að þrír herforingj- ar haf i verið handteknir í Dunkerque og mikið herlið. styrjaldorinner e. Þýska herstjórnin hrósar mjög sigri, þar eð Þjóðverjar hafa nú á valdi sínu alla strand- lengjuna við Norðursjó og Ermarsund til Somme, eftir að Dunkerque féll um miðjan dag í gær, en þar segjast Þjóðverjar hafa tekið 50 þús. til fanga. Samtals segjast þeir hafa tek- ið 1.2 miljón fanga i orustum þeim, sem staðið hafa að undan- förnu í Hollandi, Belgíu og Norður-Frakklandi, en ekki verði komið tölu á fallna menn «og særða. Eyðilögð hafi verið 75—80) stórfylki (divisions) andstæðinganna og öll hergögn þéirra tekin eða eyðilögð, en Þjóðverjar hafi fengið i hendur ötöíulegan grúa af fallbyssum, bryndrekum og vélknúnum tækjum, sem og skotvopnum og skotfærum allra tegunda. 1 þessari viðureign segjast þeir hafa skotið niður 1841 flug- vél, þar af 699 með loftvarnar- byssum, en 1600—1700 flugvél- ar hafi verið eyðilagðar með á- rásum á flugstöðvar og flug- velh Þá láta Þjóðverjar mikið yfir skipatjóni andstæðinganna við liðsflutningana frá Dunkerque, en þ. á. m. segjast þeir hafa sökt 5 beitiskipum, 7 tundurspillum, 9 kafbátum, f jölda smærri her- skipa og 66 flutningaskipum. Skemst hafi vegna loftárása 10 l>eitiskip, 24 hxndurspillar, 3 kafbátar, 22 önnur herskip og 117 flutningaskip. Sjálfir segjast Þjóðverjar hafa :mist 422 flugvélar í þessari við- ureign, en manntjón verði tahð í nokkrum þúsundum. Segja Þjóðverjar að nú sé lok- ið stærstu orustu, sem háð hafi verið i heiminum, og i henni haf i þýski herinn sýnt yfirburði á öllum sviðum. Telja þeir það einstakt afrek að hafa tekíð Holland ef tir 5 daga viðureign, i'áðist í gegnum víggirðingar andstæðinganna inn i Frakk- land í leifturárás, þrátt fyrir mjög erfiða aðstöðu og hafa nú alla ströndina gegnt Bretlandi á valdi sínu. Sé með þessu fyrsta þætti styrjaldarinnar lokið með glæsilegasta sigri, sem sagan geti um. Nú hefjist nýr þáttur styrjaldarinnar, og berjist þýska þjóðin í trú á endanlegan sigur. Roosevelt vill fá fé til að smíða 68 herskip. Einkaskeyti frá United Press. London i morgun. Allsherjarnefnd fulltrúadeild- arinnar hefir samþykt að fá leyfi hjá þinginu til þess að taka fjögra biljóna dollara lán, i stað þriggja biljóna, sem farið var fram á í öndverðu. Jafnframt samþykti nefndin að fara fram, á að hækka skatta til hervarna, svo að þeir gefi af sér um eina biljón dollara árlega. Þá hefir Boosevelt gert upp- skátt um tillögur sinar um ! aukningu flotans. Vill hann að j þingið veiti honum leyfi til þess að láta smíða þrjú flugvéla- j stöðvarskip, þrettán beitiskip, j þrjátíu tundurspilla og tuttugu j og tvo kafbáta. Fundur ítalska her- ráðsins var ekki haldinn í gær. London i moi'gun. ítölsk blöð ræða lítið sem ekki afstöðu Bandamanna til Italíu, þótt Reynaud forsætis- ráðherra hafi gefið nýtt tilefni til umræðna um máMð. Itölsku blöðin eru með ónot i garð Bandamanna fyrir vinsamleg ummæli þeirra i garð Itala. Fundur stórráðs facistaflokks- ins, sem búist var við að koma mundi saman í gær, var ekki haldinn. Varúðarráðstaf- anir í Elngrlancli. Á annað hundrað breskir fascistar handteknir. Einkaskeyti frá United Press. London i morgu'n. Ný sókn hefir verið hafin í Bretlandi gegn breskum fas- cistum og hafa verið handtekn- ir af þeim á annað hundrað. Meðal þeirra eru margir þing- frambjóðendur. „Hreinsun" í hafnarborgunum. Þá er lögreglan farin að hreinsa til í hafnarborgum á suðausturströndinni enn betur VIYND LEOPOLDS KON- UNGS TEKIN tJR SÝN- INGARHÖLL BELGlU. Einkaskeyti frá United Press. London í morgun. Belgiska stjórnin, sem nú hefir aðsetur sitt í París, hef- ir gefið fyrirskipun um að 'aka marmarastyttuna af Leopold konungi úr sýning- arskála Belgíu á heimssýn- ingunni í New York. Sýningarskálinn var lokað- ur í þrjá daga um daginn, eegna óvissunnar um hvað Belgíustjórn myndi gera, tegar Leopold hafði sagt hernum að leggja niður vopn. Fyrirhði flugvélarinnar gefur merki um að takmarkinu hafi verið náð, alt sé i lagi og óhætt sé að halda heimleiðis. BrottfIiitiiin^i hers Banda- manna frá Flamdern lokið. Pyrrhusar-sigur? Hermann Bauschning hefir ritað ítarlega grein i „Manchest- er Guardian" um vinninga og töp Þjóðverja. Segir hann að viðburði síðustu viku sé ekki hægt að meta öðruvisi en með hliðsjón af þeim markmiðum og timalengdum, sem Hitler hafi sjálfur sett þýska hernum. „Herförin til Noregs verður að skoðast sem hluti af árásar- fyrirætlunum Hitlers. Þar bregðast þær i fyrsta sinni, þvi að bandamenn flytja her sinn burt úr Suður-Noregi, en binda hann ekki þar, eins og Hitler ætlaðist til. Aftur á móti mistu Þjóðverjar mikinn mannafla við töku Noregs. Tilraun til stjórnarskipta miðshepnaðist og margt fór á alt aðra leið en fyrirætlanir sögðu fyrir um» Hvers vegna? Vegna þess að Hitler flýtti sér að svara tundur- duflalagningu Bandamanna í landhelgi Noregs, en hélt sér ekki við hinar vel undirbúnu árásarfyrirætlanir sínar. Fyrir bragðið misti hann mikinn hluta þýska flotans, varð að nota loftflota til nauðsynlegra flutninga og gat ekki teflt fram neinum flota nálægt Dunkirk." „Það átti að vinna Tannen- berg-sigur á bresku og frönsku hersveitunum i Norður-Frakk- landi. Sigurinn, sem vanst var Pyrrhusar-sigur. Þessar her- sveitir vörðust í viku og kom- ust loks undan, en á meðan hafa Frakkar getað treyst varnir sin- ar við Somme. en áður hefir verið gert. Lög- reglan hefir tilkynt 130 úflend- ingum í Folkestone og 238 út- lendingum i Margate, að þeir verði að flytja á brott og taka sér aðsetur annarsstaðar. Meginhluta hersins hjjargrað. en það verður niánaða werk að hæta npp hið gífurlega her- gragrnatjon Breta. — — Círeinargrerð ChurchiUs. Winston Churchill forsætisráðherra skýrði frá því i gærkveldi, í áhrifamikilli ræðu, sem hann flutti í neðri málstofunni, að tekist hef ði að koma yf ir til Bretlands um Dunkuerque um 335.- 000 manns. Nú er herflutningunum lokið, því að tilkynt hefir verið, að Abriele — franski aðmírállinn, sem stjórnaði sjóliði Frakka þar, hafi stigið síðastur manna á skipsf jöl, en það var kl.7 í gærmorgun. Nokkur þúsund fanga féllu í hendur Þjóð- verja er þeir tóku borgina. Með töku hennar er lokið vasklegri vörn og frækilegu undanhaldi, björgun heils hers, sem gengur kraftaverki næst, og það var öll sú saga, sem Churchill rakti í ræðu sinni gær, og lagði áherslu á, að þótt betur hefði úr ræst en á horfði, væri hér um að ræða stórkostlegt hernaðarlegt áfall. Winston Churchill rakti fyrst hvað gerðist eftir að Þjóðverjar brutust í gegn á Sedanvígstöðv- unum, og hvernig hin hernaðar- lega aðstaða breyttist við það. Hann kvað nú vera ljóst orðið, að ekki var unt að halda sam- bandinu milh hers Bandamanna í Belgiu og Norður-Frakklandí, nema með því að láta herinn i Belgíu hörfa undan suður á bóg- inn. En franska herstjórnin gerði sér vonir. um, að takast myndi að hefta framsókn Þjóð- verja með því að loka skarðinu, sem þeir rufu i viggirðingar Frakka. Þetta tókst ekki, þar sem Þjóðverjum tókst að sækja hratt til strandar. Þannig hef ði verið ástatt, er hann gaf þing- inli skýrslu sína, en það var um þetta leyti sem Weygand tók við yfirherforingjastöðunni. Churchill kvaðst hafa sagt þing•¦ heimi, að menn yrði að vera við því búnir, að mikil og þungær tiðindi bærist, og kvaðst hann hafa sagt þetta vegna þess, að þá hefði horft svo, að her Banda- manna i Norður-Flandern yrði algerlega innikróaður ok tekinn til fanga, eða hann myndi tor- tímast a vígvöllunum vegna skorts á matvælum og hergögn- um. Han-n og sérfræðingar hans hefði ekki gert sér vonir um, að unt yrði að bjarga nema 20.— 30.-000 manns af hinum mikla her. Þetta hef ði þó f arið á annan veg, þvi að tekist hefði að bjarga 350.000 manns, en manntjón (fallnir; særðir þeir, sem saknað er), væri um 30.000, og mætti ætla, að einhverir þeirra, sem saknað væri, kæmi fram. En hergagnatjónið hefði orðið gíf- urlegt, — Bretar hefði mist um 1000 fallbyssur allar bif reiðir og flutningatæki hersins, mikið af skriðdrekum og öðrum her- gögnum. Alt, sem ekki varð komist með, var eyðilagt eftir þvi sem hægt var, en það yrði margra mánaða verk að vinna þetta upp, en þjóðin stæði sam- einuð að þvi mikla hlutverki, að endurreisa breska herinn, og legði fram alla krafta sína til þess. Winston Churchill ræddi af- leiðingar þess, að Leopold kon- ungur fyrirskipaði her sínum að gefast upp — og með því opnað Þjóðverjum leið til sjávar, en sambandið shtnaði vegna þessa milli Breta og hersveita Frakka sUnnar. Churcbill kvaðst hafa beðið menn um það, í seinustu ræðu sinni, að fella ekki upp neinn dóm að svo stöddu, yfir konungi, en nú væri ástæðulaust að láta þetta liggja i þagnar- gildi lengur. Konungurinn hefði sent sendiboða á fund óvinanna til þess að semja við þá, án þess að ræða við ríkisstjórn sina eða Bandamenn, og fyrirskipað upp- gjöf hersins. Þegar Churchill talaði um hvað konungur tók sér fyrir hendur kölluðu þingmenn: „Svívirðmg!" Churchill ræddi allitarlega björgunarstarfsemina — hvern- ig safnað var saman skipum af öllum stærðum — hvernig allir, sem til var leitað brugðust hið besta við, og komu með skip sín á tiltekna staði, án þess að vita hvers væri krafist — og enginn hefði skorast undan að taka þátt i björguninni, sem hefði tekist svo vel sem reynd bæri vitni, vegna ágætrar samvinnu land- hers, flota og flughers, —- en flugherinn breski hefði getið sér slíkt orð í baráttunni við þýska flugflotann, að þar mætti með réttu halda fram, að sigur hefði verið unninn. Churchill ræddi erfiðleikana við björgunina. Þjóðverjar hefði lagt alt kapp á að hindra brottflutninginn, á lándi, sjó og i lofti. Þeir hefði- lagt segulmögnuðum tundur- duflum, beitt kafbátum (einum þeirra var sökt) og motor-torpe- dobátum, og sent fram hvern flugvélaflokkinn á fætur öðrum, en þrátt fyrir það mishepnaðist þeim að koma i veg fyrir, að brottflutningurinn tækist. Churchill bað menn um, að leggja ekki of mikla áherslu á, að björgunin hefði gengið miklu betur en á horfðist. Menn yrði að horfast i augu við þær stað- reyndir, að óvinaþjóðin hefði bætt aðstöðu sína stórkostlega: belgiski herinn, sem var prýði- lega æfður og útbúinn, hefði gefist upp, Belgía væri á valdi óvinanna, og hafnarborgirnar við Ermarsund, og svo væri hið gífurlega hergagnatjón Banda- manna í Norður-Flandern, og loks væri franski herinn veikari en áður. Þetta yrði menn að muna — og að búast mætti við nýjum, stórkostlegum árásum af Þjóðverja hálfu þá og þegar — á Frakkland eða Bretland. En þrátt fyrir alt, sem á móti blési, mætti menn ekki láta hugf allast. Breski herinn yrði endurskipu- lagður undir leiðsögn Gorts yfir- Frh. af bls. 4.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.