Vísir - 06.09.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 06.09.1940, Blaðsíða 1
RitsC/óri: Kristján Guðlaugsson Skrifstofur: Féiagsprentsmiöjan (3. hæð). Ritstjóri Blaðamenn Auglýsingar Gjaldkerí Afgreiðsla Sími: 1660 5 línur 30. ár. Reykjavík, föstudaginn 6. september 1940. 105. tbl. Karol Rúmenakonungur hrökklast frá völdum í í annað sinn. ¦¦¦.;,; % Karol ásamt tveim gœðingum sínum yið opnun herskipalæg- is í Konstanza. Hiclia>el son- ur hani Éekni* xið völdum-- EINKASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. KAROL konungur í Rúmeníu sagði af sér konungsdómi og lagði niður völd kl. 5 í nótt, eftir að hafa set- ið á fundUm alla nóttina, með Antonescu og öðrum helstu valdamönnum í Rúmeníu. Afsalaði kon- ungur völdum sínum í hendur sonar síns, Michael, sem er fulltíða maður, og hefir ásamt konungi komið þráfaldlega opinberlega fram hin síðustu árin, bæði innanlands og utan. Hefir Michael konungur notið mentunar í Englandi aðallega, en auk þess í Frakklandi og Rúmeníu, og er vel undir það búinn að taka við konungsdómi að því leyti, hvað sem í kann að skerast. Járnvarðliðsmenn munu hafa krafist þess að Karol konungur léti af völdum, og alt, það lið, sem honum hefir fylgt dyggileg- ast að undanförnu. Antonescu reyndi í lengstu lög að miðla málum, og lýsti yfir því er honum voru falin völd í hendur að hann myndi ekki þola né láta mönnum haldast uppi að gera árásir á konunginn, fyrir stefnu hans og starf, og allur slíkur mótþrói myndi bældur niður með harðri hendi. Karol konungur fól Antonescu herforingja einræðisvald, svo sem áður hefir verið getið, en þó mun konungur hafa neitað að afsala sér íhlutun að því er skipun opinberra starfsmanna snertir, og neitað ennfremur að láta uppgjöf saka koma til fram- kvæmda, að því er snertir mótstöðumenn hans, sem aðallega hafa skipað sér undir merki járnvarðliðsins. Þetta mun hafa sætt hinni megnustu andstöðu af hálfu járnvarðsliðsins, og kröfðust foiingjar þess að Karl konungur léti af völdum. Hófust í gær magnaðar óeirðir í Bucharest, og kom þar til blóðsúthellinga. Stóðu þær róstur yfir allan daginn í gær og fram á nótt, og beitti stjórnin fyrir sig herliði og lögreglu. Vélbyssuskothríð mátti heita látlaus allan daginn og brynvarðir vagnar og tankar héldu um göturnar, til þess að halda óróalýðnum í skef jum. Hefir verið þjarmað svo að Antonescu og kon- ungi, að þeir hafa talið það einu Jausn málsins að konungur segði af sér og legði niður völd. Það mun hafa aukið mjög á óánægjuna og óeirðirnar, að í rgær hófst innreið ungverska herliðsins í Transylvaníu, og var fyrsta þætti landtökunanr lokið í gærkveldi. Fór landtakan frið- samlega fram að því er virðist, og án þess að til nokkurra blóðs- úthellinga kæmi. En þeim mun frekar hef ir heift lýðsins bitnað á konungi, sem í rauninni má hafa heitið einvaldur frá því árið 1938, og haldið óánægju þjóðarinnar niðri með valdi alt frá því er ritskoðun var komið á árið 1933. Antonescu hefir lýst þeirri stjórnarstefnu sinni, að hann myndi að fullu sfanda við allar skuldbindingar fyrverandi stjórnar um afhendingu Tran- sylvaníu, og styðja framvegis málstað öxulríkjanna af fremsta megni. Útgáfubanni, sem áður hefir tíðkast skyldi aflétt, en þó skulu öll blöð og blaðaútgáfa liáð eftirliti stjórnarinnar l>annig: Ríkisstjórn Rúmeníu hefir æðstu völd yfir útgáfu blaða og áróðrí, en hinsvegar munu blöðin frjáls að því að láta í ljós óskir þjóðarinnar að því er innan- ríkismál snertir, þannig að þau séu á hverjum tíma rett spegilmynd af skoðunum og óskum fólksins. — 1 utanríkismálum er blöðunum skylt að styðja af fremsta megni málstað öxulveldanna, og óheimilt er þeim að hefja áröður á nágrannaríkin, svo sem Rúss- land, Ungverjaland eða Búlgaríu. Bannað er enn- f remur að héf ja árás'ir á rikisstjórnina, eða einstaka ráðherra 'fyrir stjórnarathafnir. Antonescu hefir hinsvegar lýst yfir því að sfjörn sín myndi beita valdi sínu á 'þann hátt, sem best samrýmdist þörfum þjóðarinnar og vilja, þjölofélags- legu réttlæti og þjóðerriislegri skyldurækrii. Kl. 4 í gærmorgun sór Anton- escu Karli Rúmenákonungi Tióllustueið. Kvöldið áður bafði Antonescu herforingi sagt kon- ungi með hvaða kjörum liann vildi taka að sér sfjörnarmynd- un og félst konungur á skilmál- ana. Gaf konungur Antoneseu einræði i flestum málum, og voru nú gefnar út tilskipanir um að fresta framkvæmd stjórnarskrárinnar, þingið leyst upp o. s. frv. Það er fbllyrt, að .Antonescu hafi fengið því fram- gengt, að hirðklika sú, sem hef- ir haf t mest áhrif á Karl konung verði að hverfa frá Bukarest, en fremst í hirðklíku þessari var TMme. Lupescu, frilla konungs. Sagt Tar, að járnvarðliðsmenn Iréfði viljað, að konungur færi frá, en Antonescu fór „bil Deggja". Lýsti hann yfir því, að engar árásir á konunginn yrði þolaðar. Antonescu sagði enn- fremur, að Rúmenía yrði að standa við samJíomulagið um Transylvaniu. Fyrsta hlutverk stjórnarinnar kvað hann vera, að koma á friði i landinu. Ræða Churchills í neðri deild breska þingsins í gær IjofiíirsisÍB'BisiE' sí lOiiglaiid og sltölc- in í Hiðjarðarliafi. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Winston Churchill, forsætiaráðherra Bretlands, flutti ræðu í neðri málstofu breska þingsins í gær, og gerði styrjöldina að umtalsefni, samninga Bretlands og Bandaríkjanna o. fl. Ræðan hófst nokkuru seinna en ráð hafði verið fyrir gert, og var orsök þess sú, að á meðan á spurningatímanum stóð eða rétt áður, voru gefnar aðvaranir um loftárásir, þar sem þýskar flugvélar nálguðust úthverfi Lundúna, en brátt var fundi haldið áfram, og flutti þá Churchill ræðu sína. — 1 ræðu sinni lýsti Churchill yf ir því, að brátt kynni að koma til mikilla átaka við Miðjarðar- liaf og í hinum nálægu Austurlöndum, hefði breski flotinn á Miðjarðarhafi verið efldur svo að hann væri nú helmingi öflugri en hann áður var, og mikið herlið, hefði verið flutt til hinna na- lægu Austurlanda. — Þessa herflutninga hefir ítölum ekki tek- ist að hindra, en þeir hafa farið fram „fyrir augunum á ítalska flotanum", því að mikið af hinu aukna liði var flutt frá Bret- Iandi, en það voru aðallega Pólverjar og Tékkar sem sendir voru. Fjórði hver maður af þeim, sem nú bera vopn í Bretlandi, hefir vopn, s'eiii smíðiíð háfa ! verið í Baudaríkiunum. Churchill sagði um bresk- amerísku samningana, að ein- göngu fávísir menn myndi halda þvi fram, að það væri brot á al- þjóðalögum eða stríðsfram- kvæmd, að Bandaríkín létu Bretland fá tundurspílla. Tund- urspíllarnir, sagðí hann, efla breska flotann að talsverðum mun, en flotinn er öflugur nú, og verður enn öflugri á næsta árí. Um flugherinn sagði Churc- hill, að hann væri öflugri en fyr- ir einu árí, jafnvel enn sterkari en í júlímánuði. Þjóðverjar hefði birt þá furðulegu tilkynn- ingu, að þeir hefði skotíð niður 1900 flugvélar á tveímur mán- uðum, en sannleikurinn væri sá, að á þessum tíma hefði Bretar mist 558 flugvélar. Churchill kvað Þjóðverja verða að fá skjót úrslit, og munu þeir því herða sóknina í lofti í september, reyna að „tvöfalda hana eða þrefalda", sem þó væri ólíklegt að þeim tækist, en Bretar yrði að vera við því bún- ir, að þeir legði hið mesta kapp á að knýja fram úrslit. Hann kvað bresku stjórnina bíða með góðu trausti þess, sem verða vildi. Allir breskir herfræðing- ar eru þeirrar skoðunar, að breski flugflotinn geti hrundið árásum Þjóðverja. Flugvélatjón Þjóðverja kvað hann hafa verið \m0mNMNttii PÉTUR KONUNGUR. r kiiii lllllllVll 1? Pétur konungur Jugoslavíu er 17 ára í dag, en að ári liðnu tekur hann við óskertum kon- ungsvöldum í landi sínu, án meðráðamanna. Undirbýr hann sig nú stöðu sína af kappi og aflar sér al- hliða mentunar. Svo sem menn muna var Alexander faðir hans myrtur ásamt Barthou i Mar- seille i októbermánuði árið 1934, en Alexander konungur var hinn merkasti i hvívetna, víðsýnn maður og stórhuga. Búast menn við að Pétur kon- ungur feti dyggilega í fótspor föður sins, er hann fær aldur til. þrefalt meira en Breta og, flug- niannatjón þeirra margfalt meira. Bretar hefði ekki mist eins marga flugmenn og flug- vélar. Þá sagði Churchill, að 1075 borgarar hef ði beðið bana í lof t- árásum siðan er Þjóðverjar hertu sóknina í Iofti í sumar (627 karlmenn, 335 konur og 113 börn, en hættulega særðust 711 karlmenn, 448 konur og 102 börn). Kvað hann þetta mann- tjón ekki mikið samanborið við mikilvægi málefnisins, sem um er barist — jafnvel ekki í sam- anburði við manntjón i um- ferðarslysum. Um 800 hús hafa gereyðilagst i loftárásum — en i Bretlandi eru alls 13 miljónir húsa. Um Balkanmáhn sagði Churchill, að breska stjórnin hefði altaf litið svo á, að sann- gjarnt væri, að Búlgarar fengi Suður-Dobrudja, og hann kvaðst aldrei hafa verið sérlega énægður yfir þeirri meðferð, sem Ungverjar sættu eftir heímsstyrjöldina, en hinsvegar myndi Bretar aldrei samþykkja neinar landamærabreytingar, sem hlutaðeigandi þjóðir hefði ekki fengið að segja áht sitt um. Sú landaskipan, sem Hitler væri að hrófla upp á meginlandinu, myndi hrynja eins og veldi Na- póleons, en aldrei stafa af því neinn ljómi sem veldi Napole- ons. Um innrásina sagði Churchill, að hafi hún verið erfið i júni væri hún erfiðari nú, en hættan væri engan vegin hjá garði. Churchill kvað stjórnina hafa til íhugunar vátryggingu húsa Árásir Breta si Þýskalancl. Miklir skógareldar. London í morgun. — U. P. Breskar flugsVeitir flugu yfir Þýskaland í nótt, og voru loft- árásarmerki gefin í Berlín rétt eftir miðnætti, og stóðu þau lát- laust yfir í eina klukkustund og tuttugu mínútur. Samkvæmt opinberum til- kynningum i Berlín er svo frá skýrt að loftárásarmerki hafi verið gefin og alt hafi verið við- búið, með þvi að frést hafi til óvinaflugsveita, sem flugu inn yfir Iandið í áttina til Berlínar. Hinsvegar hefðu flugsveitir þessar breytt um stefnu, er þær komu i námunda við borgina, og hafi þá verið gefið merki um að hættan væri liðin hjá. Samkvæmt bréskum fréttum hefir árásum verið haldið uppi i gær og í nótt á hernaðarlega mikilvæga staði i Þýskalandi, og eldsprengjum varpað enn yfir Schwartswald og Thúring- erwald. Geysa þar skógarbrun- ar miklir viða, óg náði eldhafið á einum stað yfir þrjátíu kiló- metra svæði. Flu.avélar Breta flugu í á- milj. mílna (um 6.4 milj. km.) yfir lönd- um andstæðinganna. gústmánuði s.l. 4 StHnir isíiii á Loftvarnamerki gefin í 1 stundir slitlaust. London i morgun. — U. P. Þýskar hersyeitir gerðu enn í nótt harðvituga árás á London og umhverfi hennar. Voru loft- varnarmerki gefin slitlaust frá því kl. 9.18 í gærkveldi og þar til kl. 4.33 í nótt. Hafa loftvarn- armerki aldrei verið gefin jafn- lengi í London frá því er stríð- ið hófst. Sprengjum var varpað niður i nijög mörgum hverfum borg- arinnar, en að því er opiriberar tilkynnigar herma, hefir tjónið aðallega eða eingöngu orðið á íbúðar- og verslunarhúsum. Þýsku flugsveitirnar vörpuðu að þessu sinni aðallega niður íkveikjusprengjum, en þó kvað nokkuð að þv,í að varpað væri niður þyngstu sprengjum, sem ollu verulegu tjóni. Eldur kom upp mjög víða, að því er tilkynt hefir verið op- inberlega, en talið er að brunar. þessir séu ekki sérlega iskyggi- Jegir eða umfangsmiklir og muni takast að ráða bug á þeim. Flugsveitirnar þýsku vörpuðu niður sprengjum á 20 aðrar borgir, að minsta kosti, aðal- lega i suður og austur Englandi. Tilkynningar hafa enn ekki bor- ist um tjón, sem þar kann að hafa orðið. gegn lof tárásum og auknar bæt- ur fyrir skemda eða^ eyðilagða húsmuni og verkfæri, ep slíkar bætur geta nú numið alt að 50 stp., en framvegis fá menn sennilega fullar bætur fyrir tjón af völdum loftárása.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.