Vísir - 13.09.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 13.09.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kristján Guðlaugsson Skrifstofur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri ¦ Blaðamenn Sími: Auglýsingar 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsla 30. ár. Reykjavík, föstudaginn 13. september 1940. 211. tbl. löíias(3lsinin|ii!lnfirloi Tvær árásir gerðar í morgun og hin síð- aris er hófst kl. 8.30, stendur enn yfir- Segir Frökkuni fyrir vcrkum. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. oftárásunum á London er stöðugt haldið áfram, og nú í morgun hafa þegar ver- i-^J ið gerðar tvær árásir. Hófst hin fyrri kl. 6.30 og stóð alllengi yfir, en hin siðari kl. 8.30 og er barist enn af kappi yfir Lundúnaborg og heyrist dynurinn frá loftvarnabyssunum um alla borgina. Þýsku flugsveitunum, sem lögðu af stað við birtingu í morgun, og stöðugt sækja að suðaustur Englandi og London, hefir tekist að varpa niður miklu af sprengjum, — mun meira en þeim hefir hingað til tekist í árásum sínum að degi til. Er þetta viður- kent í London og ástæðan talin sú að mjög er lágskýjað og þvi erfiðara um varnir en ella. Breskar flugsveitir réðust þegar gegn hinum þýsku, er þær nálguðust ströndina, og er nú barist yfir London og nágrenni borgarinnar. Er erfitt að fylgjast með þvi sem gerist í lofti yfir borginni, en vitað er að allmargar flugvélar hafa þegar verð skotnar niður. Lundúnabúar sýna hina mestu rósemi þrátt fyrir hinar stöðugu árásir, sem gerðar eru á borgina, og i morgun hélt fólkið ótrautt til vinnu sinnar þótt loftvarnamerki væru gefin. Þótt stórfeldar truflanir hafi orðið vegna hinna tíðu loftárása og borgararnir hafi litla hvíld og lítinn svefn fengið, er varnarþróttur þeirra enn óbilaður, og er unnið daga og nætur að björgunar- og hjálparstarfi. Þjóðverjar varpa stöðugt niður allmiklu af íkveikjusprengj- mm, og kom þannig í nótt upp eldur víða í íbúðar- og verslunar- húsum, en talið er að slökkviliðinu hafi tekist að ráða fljótlega niðurlögum eldsins, — áður en verulegt tjón hafi af honum leitt. Þjóðverjar hafa þó af þessu, sem og ástandinu í London yfirleitt, alt aðra sögu að segja. Telja þeir sig hafa unnið stórkostlegt tjón á ýmsum hernaðarlega mikilvægum stöðum, svo sem olíu- stöð í Port Victoria, Spitfireverksmiðjunum í Soulhamplon og víðar. Þjóðverjar telja ennfremur að erlendir fréttaritarar skýri svo frá, að ástandið í London sé hið hörmulegasta. Öll umr ferð megi heita stöðvuð og auð- ar og mannlausar götur. íbú- arnir, sem hafist mestan tíma sólarhringsins við í loftvarnar- byrgjum séu úrvinda af þreytu og svefnleysi, og óskipulegur flóttamannastraumur liggi stöðugt frá borginni. Telja þeir að lYz miljón manna hafi þeg- ar flúið borgina, og geri nú. stjórnin ráðstafanir til þess að varna borgurunum að flýja. Verslunarhverfið milli Guild- hall St. Pauls liggi algerlega i rústum og hafi eyðst af brun- um. Umferð liggi að heita má með öllu niðri millum ákveð- inna borgarhluta, og stórkost- legir erfiðleikar séu svo að segja á öllum sviðum athafna- lifsins. Vekja Þjóðverjar at- hygli á þvi, að með því að yfir- vinna London og eyðileggja þar helstu mannvirld, hafi þeir stig- ið drjúgt spor í þá átt að sigra Breta. MikiII hluti útflutnings og innflutningsverslunarinnar fari um London, þar séu stærstu vörugeymslur og afkastamestu verksmiðjur Bretlands o. s. frv. Það var tilkynt í London snemma i morgun, að lof tárásir liefði verið gerðar á London sið- astliðna nótt, en þær hefði ekki verið nándar nærri eins stór- kostlegar og undangengnar fimm árasir. I fyrsta skifti á 'tæpri viku fengu Lundúnabú- \v góðan nætursvefn. Sprengikúlum var varpað yf ir London og fleiri staði, en það er talið að manntjón og eigna hafi verið mjög lítið í samanburði við það, sem verið hef ir að und- anförnu. Flugvélarnar flugu mjög hátt og virðasl þýsku flugmennirnir þegar hafa feng- ið smjörþefinn af þvi hversu hættulegar nýju loftvarnabyss- urnar reynast. Er það viðurkent jafnvel i þýskum fregnum þar sem svo er að orði komist, að byssukúlurnar hafi sprungið alt í kringum f lugvélarnar og vald- ið tjóni á sumum, þrátt fyrir það, að þær voru i mikilli hæð. Nokkur hús hrundu í tveimur borgpm í Lancashire og i út- hyerfum Lundúnaborgar s. 1. nótt, en manntjón varð lítið. Þýsk flugvél hrapaði niður á götu i borg i Wales. Flugmað- urinn var handtekinn. Árás var gerð á skipaflota við Skotland, en hún mishepnaðist algerlega. Tala þeirra, sem farist bafa af völdum loftárása er stöðugt minkandi. Kunnugt er, að 1175 manns hafa farist undangengna 5 daga, en 4823 særst, en mann- tjónið minkar dag frá degi. Þýsku birgðaskipi hefir verið sökt við Frakklandsstrendur og tvö önnur urðu f jTÍr skemdum. Kviknaði i þeim báðum. ;— Skotið var af vélbyssum á þýska E-báta sem fylgdu skipunum. Ógurleg sprenging í dynamit-verksmiðju. Einkaskeyti til Vísis. London, i morgun. Ógurleg sprenging varð í Hercules verksmiðjunum i Ken- ville, New Jersey í gær. — I verksmiðju þessari er búið til púður og dynamit fyrir her og flota Bandaríkjanna. Samkvæmt fregnum í gær- kveldi hafa 50 menn farist, en 200 særst. Dynkirnir heyrðust úr mikilli f jarlægð og jarðhræringar varð vart i 200 enskra mílna fjar- lægð. Nokkur hluti verksmiðjanna gereyðilagðist. Rússar hafa nýlega tilkynt Þjóðverjum og ítölum, að þeir vænti þess að framvegis verði þeir hafðir með í ráðum, er ör- lög Ðónárríkjanna verða á- kveðin. Krefjast þeir, að þeir verði boðaðir til allra ráðstefna, sem um þessi mál kunna að fjalla, en svo sem menn muna gengu ítalir og Þjóðverjar alveg fram hjá Rússum er Vínarfundurinn var haldinn. Rússar ásaka Rúmena fyrir uppvöðslusemi og yfirgang við landamæraverði þeirra, en þar virðist hafa komið til einhverra átaka nú nýlega. Nýlendur Hol- lands geía Bret- um 58 fiugvélar. Einkaskeyti til Vísis. London, í morgun. Wilhelmina Hollandsdrotning hefir afhent Georgi Bretakon- ungi fjárhæð mikla til þess að kaupa 40 Spitfire-flugvélar og 18 Lockheed-sprengjuflugvélar. — Það eru Hollendingar í Hol- lensku Austur-Asiu, sem hafa gefið féð og afhent það drotn- ingunni til fyrirgreiðslu. Óeirðir í Transylvaníu. Samkvæmt síðustu fregnum, sem borist hafa af hernámi Transylvaníu, hefir komið til á- rekstra millum Ungverja og Rúmena, og voru tildrögin þessi: í borg einni höfðu Ung- verjar komið fyrir sigurboga, ásamt myndum af Hitler, Mussolini og Horthy ríkisstjóra Ungverjalands, og var ætlunin að uneverska herliðið héldi Hitler skipaði Joachim von Stiilpnagel, hershöfðingja i tíer- foringjaráðinu, til að háfa eftir- lit með þvi, að Frakkar fari að öllu leyti eftir vopnahlésskil- málunum. Stiilpnagel er því hinn raunverulegi herra i þeim hluta Frakklands, sem heyrir undir stjórn Petains í Vichy. — JLætur stjornin í Vichy af völdum? Samkvæmt fregnum, sem borist hafa frá New York, eru nú allar líkur á því að stjórnin í Vichy muni hrökklast frá völdum, með því að hún hefir neitað að verða við nýjum kröfum frá hendi Þjóðverja og Itaía. Kröfur þessar eru sagðar að vera margskonar, en þó aðal- lega þær, að Frakkar afhendi vissar greinir matvæla til Þjóð- verja, en ítalir krefjast hins- vegar, að allar nýlendur Frakka i Afríku verði afvopnaðar. Við hvorugu þessu vill stjórnin verða, og er því búist við að Þjóðverjar og Italir muni her- nema þann hluta Frakklands, sem enn er í höndum stjórnar- innar í Vichy og muni hún hröklast frá völdum. slendingar luttir heim yfir Petsamo $auil»ykki beggja ófrioaraðila liggur fyrir. 1 morgun barst sú f regn hingað til lands að fengið væri sam- þykki beggja ófriðaraðila til þess að Islendingar þeir, sem er- lendis dvelja, verði fluttir heim yfir Petsamo. Svo sem kunnugt er höfðu Bretar áður gefið samþykki sitt til þessa, en aftur mun hafa staðið á samþykki Þjóðverja. Er- indreki íslands í Kaupmannahöfn hefir, í umboði ríkisstjórnar- innar, haft mál þessi með höndum til úrlausnar og mun nú endanlega frá þessu gengið. Reynist f regnin rétt, — og ekki er ástæða til að ætla annað, — mun ríkisstjornin þegar gera nauðsynlegar ráðstafanir til þess að heimflutningurinn geti farið fram án tafar. Þótt íslendhtgar þeir, sem erlendis dvelja, hafi engan skort liðið, og þeim hafi verið séð fyrir nauðsynjum, hafa þeir sennilega flestir haft full- an hug á því að komast heim. Er mjög ánægjulegt að svo giftusamlega hefir úr þessu raknað að lokum, og vonandi gengur alt að óskum úr þessu. — Kommúnistar skora í gær á stjórn Dagsbrúnar að halda fund fyrir 9. sept. Fáir verkamenn hafa skrifað undir þessa áskorun. Kommúnistar hafa beitt sér fyrir því undanfarna daga að safna áskorunum til stjórnar Dagsbrúnar um að liaída fund í félaginu, og voru plögg þessi afhent stjórn félagsins í gær. Einn af aðalmönnunum í stjórn Frakklands nú er Adrien Mar- quet. Hann var verklýðsleiðtogi áður, og stofnaði 1933 „neo- socialista"-flokk í Frakklandi. Hann er nú aðalmaðurinn í stjórn Petains, ásamt honum og Pierre Laval. þarna innreið sína. Þegar rúm- ensku hersveitirnar fóru úr boginni óku þær brynvörðum vögnum á sigurbogann og lögðu hann í rúst. Rúmenskir yfirfor- ingjar tættu i sundur fána It- ala, Þjóðverja og Ungverja og tröðkuðu á þeim. Hefir þetta leitt til árekstra, en ekki er vit- að um manntjón. 153 menn hafa skrifað undir skjalið, en af þeim er vitað að 85 menn eru félagsbundnir í Dagsbrún, en hinir 68 eru ann- aðhvort í öðrum verkalýðsfé- lögum eða ófélagsbundnir og sumir ófélagshæfir, t. d. Brynj- ólfur Bjarnason, sem rekinn var úr Dagsbrún fyrir óspektir á fé- lagsfundum, og vankunnáttu i Iiegðun. Undirskriftaskjölin eru dags. 2. þ. m. og er skorað á stjórnina að halda fund i „upphafi næstu viku". Að sjálfsögðu getur stjórnin ekki orðið við þeim til- mælum, með þvi að fyrir hand- vömm kommúnista og tregðu Dagsbrúnarfélaga til undir- skrifta, er sú vika liðin, sem tal- ið er nauðsyn að halda fund i samkv. skjalinu. Mál þau, sem kommúnistar vildu ræða eru: deilan við Höj- gaard & Schultz, sem þegar er leyst, sjóðþurðarmálið, sem stjórnin fyrir sitt leyti hefir af- greitt, og greiðsla vinnulauna, sem stjórnin hefir enn til með- ferðar. Úr því að umræðuefni fund- arins eru ekki önnur en þau, sem að ofan greinir, og þegar hafa verið leyst að nokkru eða öllu, er engin ástæða til að ætla að þessir verkamenn telji nú vera nauðsyn á fundi, þótt þeir teldu það 2. þ. m., er öll þessi mál voru á döfinni, óleyst og ó- afgreidd frá hendi stjórnarinn- ar. Það þarf því nýja áskrif- endasöfnun og ný mál til þess að stjórn Dagsbrúnar sé skyld til að halda fund, og að sjálf- sögðu yrði sú áskorun að koma Övenjnlega rdleg ndtt. 3 menn teknir flr nmferð, Síðastliðin nótt mun hafa verið einhver sú rólegasta um alllangt skeið, var Vísi tjáð í morgun þegar blaðið átti tal við lögregluna. Vegna ölvunar voru einir 3 — þrír — menn „teknir úr umferð" og er það mjog lítið, þegar þess er gætt, að tala þeirra, sem settir hafa verið inn fyrir ölvun, hefir stúnd- um komist upp í 25—30 á nóttu. Vonandi er þessi nótt ekki neitt „logn fyrir storminn" um helgina, heldur að svona haldi áfram framvegis, eða helst að Ölvunin á almánna- færi hverfi með öllu úr sög- unni. frá Dagsbrúnarmönnum einum, en ekki ófélagshæfum komm- únistum. j Núverandi stjórn Dagsbrúnar mun gæta hagsmuna félagsins í hvivetna og gefa félagsmönn- um um það nákvæma skýrslu á sínum tíma, og gefst þá komm- únistum vafalaust færi á að láta ljós sitt skina. Lúðrasveitin Svanur leikur á Austurvelli i kvöld kl. 9 ef veður leyfir, undir stjórn Karl Ó. Runólfssonar.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.