Vísir - 29.10.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 29.10.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kristján Gudlaugsson Skrifstofur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri ] Blaðamenn Sími: Auglýsingar , ¦ 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsla j - 30. ár* Reykjavík, þriðjudaginn 29. október 1940. 250. tbl. ALBANIR RÍSA UPP GEGN ÍTÖLUM. ítalir þurfa fjórðung lids síns á Balkan til þess að halda Albönum í skefjum. Bretar veita Grikkjum fullan stuðning. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Fregnir bárust um það í nótt, að Albanir hefði risið upp gegn ítölum og hefði víða verið ráðist á ítali. Alla tíð síðan er ítalir sendu her manns til Albaníu hefir bólað þar á megnri óánægju, og það virðist að eins hafa verið vegna þess hversu ítalir höfðu þar mikið setulið, að ekki sauð upp úr. Nú virðist svo sem Albanir aetli að nota tækifærið, þegar Italir eru komnir í stríð við Grikki og gera þeir nú ítölum þann óleik sem þeir mega. Ráðast þeir að ítölum í smáf lokkum og eru vopnaðir rif f 1- lim, byssustingjum og rýtingum. Giskað er á, að ítalir þurfi 50.000 manna her — eða f jórðung þess hers, sem þeir hafa á Balkan, til þess að halda Albönum í skef jum. Uppreist í Albaníu getur orðíð Grikkjum til mikillar hjálpar, einkanlega ef Albönum tekst að valda Itölum usla þegar í byrj- un uppreistarinnar. Hervæðingin í Grikklandi stendur vitanlega enn yfir og geti Albanir gert ítölum erfitt fyrir á meðan, kémur það sér mjög vel fyrir Grikki. I Aþenuborg létu menn ótvírætt í Ijós ánægju sína í gær, yfir gerðum stjórnarinnar. Metaxas forsætisráðherra og Georg kon- ungur óku í opnum vagni um göturnar og voru hyltir af miklum mannfjölda. Þótt aðvaranir um loftárásir væri gefnar hvað eftir annað létu menn það ekkert á sig fá. Loftárásir voru gerðar á flugstöðina við Aþenuborg og varð þar nokkurt manntjón og skemdir á húsum. Einnig hafa verið gerðar Ioftárásir á Patras við innsiglinguna til Korinþuflóa og á brú yfir Korinþusund. 50 manns hafa beðið bana í loftárásunum á Tatras, en um 100 særst. Árás ítala á Grikkland hefir vitanlega haft mikil áhrif í ná- grannalöndum þeirra. Ríkisstjórnir hafa komið saman á fundi og víðtækar varúðarráðstafanir hafa verið gerðar. Stjórnin í Júgóslavíu kom saman á f und í gær. í Belgrad og fleiri borgum Júgóslavíu hefir verið látin í ljós andúð gegn Itölum. í Aþenuborg réðist múgur manns á skrif- stofu ítalska eimskipafélagsins og ítalska flugfélagsins og var þar alt eyðilagt og ítalski fáninn rifinn niður. Ekki kom til árásar á hús ítölsku sendisveitarinnar. Fregnir frá Búlgaríu herma, að Þjóðverjar keppist við að efla loftvarnirnar í nánd við olíusvæðin í Rúmeníu. Tyrkir hafa aukið mjög viðbúnáð sinn og hafa sent mikinn liðsauka til tyrkheska hluta Þrakíu. Frá Búdapest hafa borist ó- staðfestar fregnir þess efnis, að Bretar hafi sett lið á land á eyj- unni Krít. Þá er sagt að Bretar hafi sent fluglið til ýmissa grískra eyja m. a. til Kritar. Óstaðfest fregn frá Belgrad hermir, að Grikkir hafi vaðið inn yfir landamæri Albaníu og hertekið landsvæði um 40 fer- kílómetra að stærð. Ráðstafanir þær, sem gerðar hafa verið i Júgóslavíu eru allar í varúðar skyni, svo sem að fresta heimferðarleyfum i hern- um. Sérstakar ráðstafanir hafa ekik verið gerðar á landamær- unum, að því er vitað er. Georg VI. Bretakonungur sendi Georgi Grikklandskqn- ungi örðsendingu í gær og Lburchill forsætisrðáherra sendi. boðskap til Metaxas for- sanisráðhej ra. 1 þessum orð- sendingum eru hvatningar og loforð um stuðnirig. Stríðs- stjórnin breska kom saman á fund i gær. og ræddi hið nýj*r viðhorf. Breski sendiherrann í Aþenuborg hafði áður lýst yf'.r því við Meíaxas, að Bretar veitli Grikkjum allan þann stuðning, sem þeir gæti. Talið er, að það hafi verið búið að leggja á öll ráð um það fyrirfram hvernig sá stuðningur yrði framkvæníd- ur. I Egiptalandi eru um 100.000 Grikkir og er þegar farið að æfa griskar hersveitir þar, en ekki er kunnugt oi'ðið hvert þær verða sendar að æfingum 'lokn- um. Arásum ítala hrundið. I fregn frá Belgrad i morgun segir, að Grikkir hafi hrundið árásum ítala og valdið miklu tjóni i liði þeirra. Allar tilraunir ítala til þess að ráðast inn í Grikkland hafa mistekist til þessa. Að því er United Press hefir fregnað hefir það valdið mikl- um truflunum í liði ítala, að Albanir hafa notað tækifærið og risið upp gegn þeim. Lítur út fyrir, að uppreistartilraun þessi breiðist út um alt landið. Samkvæmt' áreiðanlegum heimildum i Belgrad haf a Bret- ar sett lið á land á eyjunni Cephalonia. Óstaðfest fregn hermir, að Bretar hafi sett lið á.land í Sal- „oniki. Seinustu fregnir herma, að Suður-Albania hafi verið lýst i hernaðarástand og virðist því, sem fregnirnar um uppreist gegn Itölum hafi við alhnikið að styðjast. Engar fregnir hafa borist, sem benda til að Itölum hc.li tekist að brjóta sér leið inri í Grikkland. Mun aðallega vera barist á landamærunum. Mikl- ir herflutningar eiga'sér stað i niánd við þá. Engar tilraunir til loftárása hafa verið gerðar á Aþenuborg frá þvi siðdegis i gær. Utanrikis- isráðherra Tyrklands, Sara- joglu, hefir rætt við sendiherra Bretlands og Tyrklands. Talið er liklegt, að Grikkir fari að svo stöddu að eins fram á hernaðar- lega aðstoð Tyrkja, ef Búlgarar ráðast á Grikkland. Jafnframt munu Tyrkir haf a mikinn her i Þrakiu í öryggisskyni. Breski flotinn hefir fengið fyrirskipun um að koma í veg fyrir, að grísk skip falli í hendur óvinanna. Gikkir eiga mikinn kaupskipaflota, samtals 1,8 milj. smál. EIÍÍKASKEYTI TIL YlSIS. London í morgun. Menn, sem standa nærri ít- ölsku stjórninni, hafa látið i ljós þá skoðun, að búið verði að her- taka alt Grikkland á þremur vikum. Italir bíða átekta um sinn, til þess að gefa Grikkjum tækifæri til þess að gefast upp af frjálsum vilja. Þetta er þó að eins stundarfrestur, segja menn, og mikill viðbúnaður er til þess að setja fallhlífasveitir á land í Grikklandi. Ráðgera Italir að flytja þannig mikið lið til grísku eyjanna. Flugvélatjónið: Skethríðin úr loftvarnabyss- um Lundúnaborgar byrjaði fyrr en venja er til i gærkveldi, en það voru tiltölulega fáar af flugvélum óvinanna, sem hættu sér inn yfir borgina. Skothríðin úr loftvarnabyssunum er stöð- ugt að verða óvinunum hættu- legri. Flugvélarnar flugu inn yfir borgina með löngu milli- bili og var ekki varpað spi-engj- um á marga staði í borginni. — Hinsvegar voru gerðar árásir á fleiri staði utan Lundúnaborgar en vanalega, og er getið um árásir á ýmsa staði i mörgum héruðum Englailds, Skotlands og Wales. ( Hefir Petain engu lofað? Sendiherra Frakk- lands í Washington ber fyrri íregnir til baka. EINKASKEYTI TIL VÍSIS. London i morgun. Fregn fi*á Washington herm- ir, að sendiherra Frakka í Was- hington hafi lýst yfir því, að Pe- tain hafi lofað að Frakkar léti ekki nein lönd af hendi, né heldur fallist á, að þeir fengi af- nota af flota- og flugstöðvum hins óhernumda hluta Frakk- lands eða nýlendnanna. Þá segir sendiherra, að enginn fótur sé fyrir fregnum um samkomu- lagsumleitanir um frið. Þeir hæfdu ma^kið Bretar viðurkenna, að Empress oí Britain hafi verið sökt. Einkaskeyti frá U. P. London i morgun. Bretar hafa nú viðurkent, að farþegaskipinu Empress of Bri- tain hafi verið sökt. Var það þýsk flugvél sem sökti skipinu í sprengjuárás, 700 e. m. frá Ir- landsströndum. Skipið var á leið til Englands með hermanna- fjölskyldur og allmarga her- menn. Kviknaði í skipinu út frá ikveikjusprengjum og logaði það brátt stafna á milli. Kvikn- aði i sumum björgunarbátun- um og var ekki hægt að draga þá niður. Þrátt fyrir þetta tókst að bjarga meginþorra þeirra, sem á skipinu voru. og voru bresk herskip búin að flytja til lands er síðast fréttist 598 af 643, sem á skipinu voru. • Empress of Britain var 42.000 smálestir og „flággskip" Cana- dian Pacific skipafélagsins. . Loftstyrjöldin Dregur úr loft- árásunum. Vikuna sem endaði á mið- nætti 26. okt. mistu Þjóðverjar i löftbardögum yfir Bretlandi 39 flugvélar og voru að minsta kosti 8 þeirra skotnar niður að næturlagi. Hér með eru að eins taldar flugvélar sem áreiðanleg vissa er fyrir, að voru skotnar niður, ekki flugvélar, sem urðu fyrir skemdum og kunna að hafa komist til bækistöðva sinna, en á því er þó mikill vafi i mörgum tilfellum. Á sama tíma mistu Bretar 18 flugvélar og 9 flugmenn. Flugvélatjónið á dag var sem hér segir 29. okt.: Þjóðverjar 11, Bretar 0, 21 ./T0 Þjóðv. 1, Bretar 0, 22/10 Þjóðv. 3, Bretar 6 (2 flugm. komust lífs af), 23/10 Þjóðv. 1, Bretar 0, 24/10 Þjóðv. 2, Bretar 0, 25/10 Þjóðv. 15, Bretar 10 (7 flugm. bjargað), 26/10 Þjóðv. 6, Bretar 2. Bretar leggja aðaláhersluna á að gera árásir á innrásarhafn- irnar við Ermarsund, svo og á iðjuver í Þýskalandi. Stundum f ara þeir líka í heimsókn til Noregs og er þessi mynd tekin í einni slíkri för. Sprengjum hefir verið varpað á olíu- og bensíngeyma í Dolvik við Bergen og hafa sumar sprengjurnar hæft markið. Sést reykurinn af brennandi oliunni greinilega á myndinni. — 'l.. '!_' ísáís lufli. 11 byijiD Pisia m Styðjið úrvalsútgáfu á verkum íslenskra höfunda. Utgáfufélagið Landnáma hef- ir unnið að því af kappi að und- anförnu að undirbúa væntan- lega útgáfu á ritum Gunnars Gunnarssonar, og hafa menn brugðist vel við, og gerst félag- ar, þannig að trygt er að útgáf- an hefjist í byrjun næsta árs. Stjórn félagsins hefir sent fjölda manns boðsbréf, og með því að áríðandi er að gera sér grein fyrir væntanlegri félaga- tölu þegar i upphafi, verður* gengið úr skugga um hverjir vilja gerast meðlimir, og mega þeir menn, sem boðsbréf hafa fengið vænta heimsóknar þessa dagana. Ennþá geta menn gerst félagar og styrkt útgáfuna, en eftir að hún er hafin verður öðru máli að gegna, með því að upplag umfram félagafjölda verður mjög lítið. Menn ættu að brégðast vel við er komið verður til þeirra, og stuðla að því að Islendingar geti eignast úrvalsútgáfu á verkum helstu rithöfunda sinna. Gunnar Gunnarsson á mikl- um vinsældum að fagna, ekki aðeins erlendis, heldur og hér á landi, og er óhætt að fullyrða að vinsældir hans eiga eftir að aukast og margfaldast, eftir því sem menn kynnast verkum hans betur. Það mun og mála sannast, að skáldinu er ekki fullur sómi sýndur fyr en lokið er þessari ágætu fyrirhuguðu útgáfu, enda er það ekki vansa- laust fyrir þessa þjóð, sem tel- ur sig með réttu bókmentaþjóð, að eiga ekki slíka úrvalsútgáfu annarra merkra rithöfunda Flugvélar yfir Aust- fjörðum. Ein yfir Lóni. Þrjár yfir Stöðvarfirði? Lausafregnir' bárust um það hingað til bæjarins í' gær, að sést hefði til þýskra flugvéla við Austfirði, en að því er sýslu- maðurinri á Eskifirði tjáði blað- inu í morgun, er ekki full vissa fyrir því, hvort um slíka flug- vél eða flugvélar hafi verið aS ræða. Sýslumaðurinn, Lúðvík Ingv- arsson, átti í gær tal við mann frá Vattarnesi, er tjáði honum, að þá um hádegisbilið, er hann var að leggja af stað að heim- an, hafi flugvél komið úr norðri og flogið hátt í lofti yfir Vattar- nes. Ekki sáust merki flugvél- arinnar. Hinsvegar berast þær fréttir frá Lóni, að þar hafi flugvél þessi flogið yfir, og merkin sést, og hafi verið um þýska flugVél að ræða. Þessi fregn er þó ekki talin áreiðan- leg. Lausafregnir gengu um það á Eskifirði í morgun, að frá Stöðvarfirði hefði sést til þriggja þýskra flugvéla í gær, en með því að samband náðist ekki við Stöðvarf jörð, verður ekkert um sannleiksgildi fréttar þessarar fullyrt. vorra, hvort sem þeir eru lífs eða liðnir. Haft hefir verið orð á þvi i blöðum, að útgáfan yrði helst til dýr. Að vísu er það rétt, að ekkert stórvirki verður unnið, nema því aðeins, að eitthvað sé lagt í sölumar, en hér er svo á Frh. á 4. síðu.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.