Vísir - 12.11.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 12.11.1940, Blaðsíða 1
 Ritstjóri: Kristj án Guðlaug Skrifstofur: sson Félagspi -entsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri Blaðamenn Síml: Auglýsingar 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsla 30. ár. Reykjavík, þriðjudaginn 12. nóvember 1940. 262. tbl. Grikkir vinna nýja sigra. ítalir skifta um herforingja - - EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Grikkir halda áfram að vinna nýja sigra í styrj- öldinni við ítali, og er það til marks um hversu alt hef ir snúist móti Itölum, að Mússólíni hef ir talið nauðsynlegt, ekki að eins að skifta um yfirherfor- ingja, heldur hefir hann líka svift störfum tvo aðra her- foringja á Balkanvígstöðvunum, þ. e. yfirmenn 9. og 11. herf ylkis, og haf a nýir herf oringjar verið sendir í þeirra stað. — Itölum gengur enn erfiðlega á öllum vígstöðv- um, einkanlega Pindus- og Epírusvígstöðvunum. I Pindusfjöllum, segir i griskri tilkynningu i morgun, hafa Grikkir tekið mikinn fjölda fanga, og eru meðal þeirra margir foringjar. Þá hafa Grikkir náð miklu af her- gögnum, frá ítölum, og hefir ekki enn unnist tími til að hirða þau öll og gefa skýrslur um hvað mikið hafi náðst af hverri hergagnategund. Stafar þetta af því, að Grikkir reka flótta ítala, sem fara hratt yfir á undan- haldinu. Þó er frá þvi sagt i tilkynningum grísku herstjórn- arinnar, að Grikkir séu farnir að nota vélbyssur þær, sem Italir urðu að skilja eftir, og séu hinir grísku hermenn slyng- ir að f ara með þær. Italir hafa hert sóknina i lofti og varpað sprengjum á bæi og þorp i Grikklandi, en engir hernaðarlega mikilvægir staðir hafa orðið fyrir skemdum. Breskar og grískar sprengju- flugvélar hafa gert árásir á Vallona og tvær stöðvar aðrar á Albaniuströndum. Var m .a. varpað sprengjum á herflutn- ingaskip Itala i höfninni í Vall- ona. — I nýjum árásum á Neapel kom upp mikill eldur milli járnbrautarstöðvar og olíu'stöðvar- og breiddist hratt út. Breskar sprengjuflugvélar hafa einnig gert árásir á Cagli- ari á Sardiníu, en þar er m. a. flugstöð. Fregnir frá Aþenuborg herma, að hersveitir ítala á Epirusvígstöðvunum eig;i líka við mikla erfiðleika að striða. Þrjár herdeildir þeirra hafa mist samband við meginherinn ítalska á þessum slóðum. I Kalamasdalnum er svo mikill aur og leðja hvarvetna, að ill- fært er yfirferðar, og komast Italir hvergi með hergögn sín. Veðurfar er umhleypingasamt þarna þessa dagana. Brotajárn og skipakaup. Einkaskeyti til Vísis. Bretar hafa að undanförnu verið að rannsaka eign sína á brotajárni. Hafa þeir komist að þeirri niðurstöðu, að brotajárn sé svo mikið til í landinu, að stálið sem úr því fáist muni nægja til að smíða fleiri en 300 tundurspilla eða 7000 þunga skriðdreka. -o- Bretar hafa samið um míði á 120 flutningaskipum í Bandaríkjunum, og ætla að kaupa 63 skip af siglinga- ráðuneytinu, sem ekki eru í notkun og 80—100 skip ætla þeir a!ð kaupa hjá ýmsum gufuskipafélögum. Hver fangahópurinn á fætur öðrum kemur til Makedoniu. Eru Grikkir stöðugt að hand- sama fleiri og fleiri ítali þarna í fjöllunum, og eru þetta Alpa- hermenn flestir. Grikkir eru taldir hafa söm,u aðstöðu á Koritzavígstöðvunum i Albaníu og þeir hafa haft að undanförnu. Fyrrverandi sendiherra Al- bana i Tyrklandi hef ir snúið sér til stjórnarinnar þar og farið fram á, að Albaniumönnum i Tyrklandi verði leyft að stofna sérstaka herdeild, til þess að berjast með Grikkjum. Um 2500 Albanir flýðu til Tyrk- lands, þegar Italir hertóku Al- baniu. Flugvélar frá flugvéla- stöðvarskipinu Ark Royal hafa gert árás á Cagliari í Sardiníu, með miklum ár- angri. Engin mótspyrna var veitt, en það sást þó til tveggja ítalskra njósnar- flugvéla. — Ark Royal er flugvéla- s,töðvarskip það, sem bæði Þjóðverjar og Italir segjast hafa sökt. Seinustu fregnir herma, að ítalir séu að senda herlið til víg- stöðvanna til Koritza, og senda þeir þangað stórskotalið m. a., sem hefir þungar fallbyssur. Veður er talið batnandi á þess- um vigstöðvum. Ósigur ítala í gær. Róleg nótt í London. Loftbardagar voru miklir yf- ir Thamesárósum í gær. Réð- ust þýskar og ítalskar flugvélar á skipaflota, *en Hurricaneflug- vélar réðust á óvinaflugvélarn- ar. Tveir Hurricane-flugvéla- flokkar skutu niður 13 italskar flugvélar. Einnig voru skotnar niður 12 þýskar flugvélar og 1 flugbátur, svo að alls mistu Þjóðverjar og ítalir 26 flugvél- ar í loftbardögum yfir Bret- landi í gær. Ræða bresku blöð- in mikið hrakfarir Itala í gær. Bretar tilkynna, áð Þjóðverj- ar hafi mist 49 flugvélar vik- una sem leið, en sjálfir hafa þeir mist 27. Af bresku flug- mönnunum komust 12 af. Segj- ast Bretar hafa mist alls 31 flúgmann þessa viku, en Þjóð- verjar 97. I gærkveldi var varpað nokk- urum sprengjum á London, en tjón varð lítið. Loftárásirnar hættu óvanalega snemma eða 3 klst. fyrir miðnætti og áttu Lundúnabúar því óvanalega ró- lega nótt. Willkie styð- ur Roosevelt London í morgun. Wendell L. Willkie, forseta- efni republikana í kosningun- um ,flutti ræðu í gærkveldi, og hvatti hann eindregið til þess, að Roosevelt yrði veittur alger stuðningur allra flokka, og að öll þjóðin fylkti sér um hann sem þjóðleiðtoga. Styðjið hann, hver eftir bestu getu, til þess að koma landvarnamálunum í gott horf, styðjið hann sem leiðtoga yðar út á við og inn á við. Hann er forseti yðar. Hann er forsefi minn. — Þannig fórust Willkie orð m. a. Og hann hvatti ein- dregið til þessj að lýðræðisþjóð- unum, sem halda uppi barátt- unni gegn ofbeldi og kúgun, væri veittur allur sá stuðningur, sem Bandarikin geta veitt. Styðjum Breta af megni, sagði Willkie, og allar þær þjóðir, sem vilja vera frjálsar. De Gaulle flytur útvarpsræðu. London í morgun. De Gaulle, leiðtogi allra frjálsra Frakka, flutti ræðu frá Leopoldville í Belgiska Kongo í gær, og sagði m. a.: „Við erum að ná frönsku ný* lendunum á okkar vald smátt og smátt." I ræðu sinni mintist hann lof- samlega Foch's marskálks, en fordæmdi þá menn, sem sviku Frakkland, seldu landher Frakka og flota i hendur óvin- anna. Setuliðið í Libreville hefir nú algerlega fallist á þau skiyrði, sem yfirforingi herliðs De Gaulle setti. ir að, bæði vegna þess að vél- ar hafi eyðilagst, brunnar fylst, og auk þess urðu skemdir á járnbrautum. Samgöngur allar eru í ólagi og getur tekið nokk- urn tíma að koma þeim i samt lag, en það, sem allir spyrja um, er hvort það olíumagn, sem. Þjóðverjar gerðu sér vonir um að fá, minkar að mun vegna tjónsins vegna landskjálftanna. Frá Sambandsþingi urtgra Sjálfstæðismanna: Þingslit fóru fram i liiisklilH • w%jl I London í morgun. Rúmeníufregnir herma, að unnið sé af kappi að björgun- arstarfinu á landskjálftasvæð- inu. Fjölda margt fólk er enn lifandi grafið i rústum hrun- inna og hálfhruninna húsa, i Búkarest og viðar. I gær urðu sprengingar i oliugeymum i stórhýsum í Bukarest, er verið var að vinna að björgunarstarf- inu, og biðu margir menn bana, meðal annara sumir, sem unnu að björguninni. Þáð er nú talið, að margar þúsundir manna hafi farist, en engar áreiðanlegar skýrslur eru enn fyrir hendi. Nýir kippir komu í gærmorgun, en tjón af völdum, þeirra var hverfan/di, miðað við tjónið, sem varð að- faranótt laugardags. Um allan heim bíða menn ó- þreyjufullir fregna af olíulinda- svæðinu. Það er kunnugt, að miklar skemdir urðu þar, og er það hald margra, að skemd- irnar séu svo miklar, að Þjóð- verjum, verði hinn mesti hnekk- Kínverjar í sókn. London í morgun^ Fregnir frá Kína herma, að Kínverjar herði sóknina við Ichang, sem er mikilvæg höfn við Yangtzefljót. Birti þýska út- varpið fregn um það fyrir skemstu, að Japanir byggist til að yfirgefa borgina, en Japön- um líkaði illa, og kváðu þetta fjarstæðu. Nú hermir rússneska útvarpið, að Kínverjar hafi tek- ið hæð nálægt Ichang, og séu hersveitir Kinverja aðeins 1 kilómetra frá höfninni í Ichang Kinverjar hafa einnig bætt aðstöðu sína við Wei-hai-wei, og hröktu á brott setulið frá stað einum á þeim slóðum. — Kínverjar eru víðar í sókn og hafa bætt aðstöðu sína, en um japanska sigra er ekki getið neinsstaðar. Molotov kominii tíl llci'lin. London i morgun. Molotov kom til Berlín ásamt föruneyti sinu snemma i morg un og tóku þeir á móti honum von Ribbentrop, utanrikismála- ráðherra Þýskalands, og von Keitel yfirherforingi. Opinberlega hefir ekki verið tilkynt um hvað viðræðurnar, sem fram eiga að fara, munu snúast, að því að undanteknu að þær varði sambúð Rússa og Þjóðverja. I Bandaríkjunum og víðar er litið svo á, að Þjóðverj- ar telji sér nú nauðsynlegt, áð treysta samvinnuna við Rússa, og ummæli Knox flotamálaráð- herra, sem annarsstaðar er að vikið, lutu að þeirri samvinnu. Eftir rússneskum blöðum að dæma verður engin breyting á þeirri stefnu Rússa, að þeir verði hlutlausir í styrjöldinni. Ennfremur munu Rússar víg- j búast áfram, til þess að vera við- búnir, ef nokkur tilraun verður gerð til árásar á land þeirra. Það er athyglisvert, að nú eru farnar að heyrast raddir um það i Þýskalandi, að þjóðin megi ekki treysta um of á það, að þýski flugherinn geti ráðið úrslitum í styrjöldinni. Þýskur herforingi hefir nú kveðið upp . úr með það, að Þjóðverjar verði að treysta á landherinn til þess að knýja fram úrslitasigur á Bretum. Sambandsþingi ungra sjálfstæðismanna lauk í gær, en í þing- lokin fór fram kosning í stjórn Sambandsins. Fráfarandi stjórn stakk upp á Gunnari Thoroddsen prófessor sem forseta Sam- bandsstjórnar og var hann kosinn einróma, Meðstjórnendur voru kjörnir, einnig einróma, þeir: Jóhann Hafstein, Sigurður Bjarnason frá Vigur, Leifur Auðunsson, Dalseli, RangárvaJIa- sýslu og Magnús Jónsson frá Mel í Skagafirði. Vai'astjórn skipa: Hermann Guðmundsson, Óttar Möller, Guðmundur Guðmundsson, Gísli Gíslason og Páll Daníels- son. Endurskoðendur voru kjörnir Jón Árnason og Bjarni Björnsson. Hinn nýkjörni forseti, Gunn- ar Thoroddsen, ávarpaði þing- heim með snjallri ræðu, og for- seti þingsins, Jóhann G. Möller, sleit þvi næst þinginu, en það hafði staðið yfir i þrjá daga. Eftirfarandi ályktanir og samþyktir voru gerðar á þing- iiíu i gær. Nokkrar umræður urðu um málefni landbúnaðarins, og þær samþyktir gerðar, er hér grein- ir: Bættir búnaðarhættir. „Sambandsþing ungra sjálf- stæðismanna, haldið i nóvem- ber 1940, lýsir yfir því, að það telur eitt af höfuðskilyrðum til eflingar landbúnaðinum, að bændum verði gert kleift að breyta búnaðarháttum sínum svo, að þeir geti notað til fram- ímelsi Fréttaritari U. P. i Budapest símar að þar hafi komist upp um samsæri nasista til að hand- sáma' Horthy, ríkisstjóra, og koma á nasistastjórn. Aðs toðarf lugmálaráðherra Bretlands komst svo að orði i gær, að í vetur myndi Bretar valda Itölum eins miklu hern- aðarl^gu tjóni og þeir gæti i loftárásum. í morgun var kveðinn upp dómur yfir manni nokkurum, Öskari Jónssyni að nafni, fyrir að veitast að lögregluþjóni, er var við löggæslu að Bjarnastöð- um á Álftanesi. Þessi atburður skeði á dans- leik er haldinn var að Bjarna- stöðum 22. sept. s.l. — Voru fengnir 2 lögregluþjónar héðan úr bænum til að halda þar uppi reglu, en er leið á nóttina bar nokkuð á ölvun manna og á- kváðu lögregluþjónarnir þá að slita skemtuninni um tvöleyt- ið. Lenti í nokkurum róstum og tóku lögregluþjónarnir þá einn óróaseggjanna fastan, en þá veittist Öskar að öðrum lög- regluþjóninum og flaug á hann. Var Óskar settur i járn og flutt- ur til Reykjavíkur um, nóttina. Dómurinn hljóðaði á 30 daga fangelsi, óskilorðsbundið. Þá var í morgun ennfremur kveðinn upp dómur yfir 5 mönnum, þremur fyrir skjala- fölsun og tveimur fyrir þjófn- að. — Skjalafölsunarmennirnir hafa ekki verið dæmdir áður og hlutu þvi skilorðsbundinn dóm, 6 mánaða fangelsi hver. Annar þeirra, sem dæmdur var fyrir þjófnað, hlaut 1 mán- aðar fangelsi, skilorðsbundið (hefir ekki verið dæmdur áð- ur), en hinn var dæmdur í 4 mánaða fangelsi óskilorðs- bundið. Breskar loftvarnabyssur hafa siðan styrjöldin hófst skotið niður 400 þýskar flugvélar. Þar af um 360 siðustu 13 vikur. leiðslunnar betri vinnuaðferðir, er séu í fylsta samræmi við kröfur nútímans og breytta tækni." Sjálfseignarábúð. „Sambandsþing ungra sjálf- stæðismanna, haldið í nóvem- ber 1940 lýsir yfir, að það telur sjálfseign bænda á ábúðarjörð- um þeirra meginskilyrði fyrir velgengni landmmiaðarins. Þingið skorar þess vegna á Al- þingi að nema þegar úr lögum jarðránsákvæði 17. gr. jarð- ræktarlaganna." Raforka fyrir sveitirnar. „Sambandsþing ungra sjálf- stæðismanna, haldið i nóvem- ber 1940, skorar á þingmenn Sjálfstæðisflokksins að halda á- fram hinni löngu baráttu flokksins fyrir raforkuvirkjun sveitanna, og lýsir yfir ánægju sinni yfir því, að andstæðingar Sjálfstæðisflokksins virðast nú horfnir frá fyrri mótstöðu sinni gegn þesu þjóðþrifamáli." Sjálfstæðismálin. Þá voru samþyktar eftirfar- andi tillögur í sjálfstæðismálun- um. Hafði Sigurður Bjarnason frá Vigur framsögu nefndarinn- ar, sem um þau fjallaði. „Sambandsþing ungra sjálf- stæðismanna, haldið i Reykja- vik i nóvember 1940, beinir þeirri áskorun til íslenskrar æsku og allra góðra íslendinga, að fylkja sér nú með djörfung og þjóðlegri festu um sjálfstæð- is og þjóðernismálin. 1 þeim efnum telur sambandsþingið rétt, að fylgt sé eftirfarandi stef nu: 1. Sambandslagasamningn- um við Dani sé sagt upp form- lega þegar á næsta Alþingi og þar með gengið endanlega frá skipan þeirra mála, sem þar um ræðir. 2. Ennfremur sé á næsta Al- þingi hafist handa um þær stjórnlagabreytingar, sem til þess þurfa, að stofna hér lýð- veldi í stað konungsríkis. 3. I þriðja lagi sé látin fara fram ítarleg heildarendurskoð- un á stjórnskipun landsins i sambandi við stofnvm lýðveldis- ins, sem miði að því, að tryggja sem best framtíð hins íslenska lýðveldis á traustum og heil- brigðum lýðræðisgrundvelli. Telur sambandsþingið, að rikis- stjórnin ætti nú þegar að fela hæfustu mönnum rannsókn og undirbúning þessa máls. 4. I fjórða lagi sé lögð á það aukin áhersla með félagssam- tökum, í uppeldis- og menta- stofnunum þjóðarinnar og með hverju því móti, sem verða má, að örfa og glæða íslenska þjóð- erniskend og þjóðrækni, þar sem í því felst besta vörn þjóð- arinnar við óheilbrigðum áhrif- um hins þvingaða sambýlis við erlent setulið og varðveisla is- Frh. á 3. siðu.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.