Vísir - 09.03.1944, Qupperneq 1

Rltstjórar:
Kris.tján Guðlaugsson
Hersteinn Pálsson
Skrifstofur:
Félagsprentsmiðjan (3. hæð)
Ritstjórar
Blaðamenn Slmii
Auglýsingar 1660
Gjaldkeri 5 linur
Afgreiðsla
34. ár.
Reykjavík, fimmtudaginn 9. marz 1944.
56. tbl.
Japanir íorn á
bak ogr bnrt.
Bandaríkjamenn hafa tékið
Majuro-hringrifið í Marshall-
eyjum.
Japanir voru nær allir á bak
og burt, þegar Bandaríkjamenn
komu. Aðeins fjórir Japanir
voru á eynni, þrír óbreyttir
borgarar og skipreika sjóliði.
En Bandaríkjamenn fundu
splunkunýja bækistöð, sem Jap-
anir höfðu hlaupizt frá alveg
óskemmdri. Þarna voru flug-
brautir og skýli, auk vatns-
geymis með 200.000 1. vatns,
sex lítilla eimreiða og margs
annars.
Rússar nálgast
Proskurov úr
2 áttum.
Sókn Rússa heldur áfram og
tóku þeir í gær 100 bæi, eink-
um í vinstra fylkingararmi.
Þar sækja þeir nú að Pros-
kurov úr tveim áttum og á
annar herinn ófarnar 10—15
km. að vestan, en hinn 25—30
km. úr norðaustri. Er meðal
annars barizt i úthverfum borg-
arinnar Staraja Konstantinov,
sem er miðja leið frá Shepe-
tovka til Proskurov. Þjóðverjar
tala um vaxandi þunga í sókn
Rússa, en þeim hefir þó tekizt
að draga mjög úr hraða sóknar-
innar í hægra fylkingararmi
Rússa.
Þá segja Þjóðverjar einnig,
að Rússar geri álilaup fyrir suð-
vestan Krivoi Rog, en engar
fregnir Rússa staðfesta þetta.
Weich§ í liðsbón
í Soliii.
Svissnesk blöð segja, að von
Weichs, yfirmaður Þjóðverja á
Balkanskaga, hafi verið í liðs-
bón í Sofía.
Von Weichs vildi fá fleiri
búlgarskar herdeildir til að
gæta varðstarfa í hernumdum
liéruðum, svo að þýzku lier-
sveitirnar, sem þar væru, gætu
farið til vígstöðvanna. Weiclis
var í Sofia í þrjá daga og fór
að sögn erindisleysu, en stuttu
eftir brottför lians voru þó fleiri
hersveitir kallaðar til vopna.
Fjórir menn íarast.
Ifyrrinótt strönduðu þrjú smáskip á söndunum
á Suðurlandi. Vissi enginn um strandið, fyrr
en klukkan 2 eftir hádegi í gær, þegar nokkr-
ir skipbrotsmanna komu gangandi að bæ einum, sem
er nokkurn spöl frá strandstaðnum.
Skip þessi munu hafa fylgzt að landinu. Tókst flestum
skipver jum að komast á land, eða f jörutíu og þrem sam-
tals, en einn drukknaði í brimgarðinum. Einn skip-
verji er enn um borð í einu skipinu, en þrír létust af
vosbúð og kulda, eftir að á land var komið.
Slysavarnasýli er ekki þar, sem skipin strönduðu, en
vitamálastjórnin mun hinsvegar eiga skýli þar í grennd.
Skipbrotsmenn vissu ekki um það.
Þriðja dagáráiin á
Berlin á sex dög iiin.
n
inori

„Berlín er eins og eyðiborg,“
sagði einn amerísku flugmann-
anna, sem flaug yfir borgina á
mánudag.
Meðan sprengjuflugvélarnar
vörpuðu sprengjum sínum úr
mikilli hæð og flestar orustu-
vélar bandamanna áttu í bar-
dögum við þýzkar flugvélar
umhverfis þær, flugu tvær
Mustang-vélar niður í tæplega
1000 feta hæð, til að virða borg-
j ina fyrir sér.
I Við lieimkomuna sagðist
þeim svo frá, að hvergi liefði
sézt nokkur sála á ferli, enda
hefði það verið eðlilegt, en það
sem hefði gefið borginni mesta
eyðisvipinn liefði þó verið
skemmdirnar, sem oi’ðið hafa.
í heilum hverfum er hvert hús
brunnið og mörg brunin, og
hvert sem litið var, sáust griðar-
legir sprengjugígar, sem tóm
hafði ekki gefizt að fylla.
Tyrkir ætluðu aldrei að
láta bækistöðvarnar.
Þessvegna spenntu þeir bogann svo háit.
ir
Menemenjoglu, utanríkisráð,-
herra Tyrkja, hefir rætt um ut-
anríkisstefnu landsins á lokuð-
um fundi með ritstjórum allra
blaða landsins.
Ekkert liefir verið látið uppi
um ræðu ráðherrans, en þeir,
sem kunnugastir eru í Tyrk-
landi, telja, að ekki muni slitna
upp úr milli Breta og Tyrkja,
þótt samningar um flugvelli og
vopnasendingar hafi ekki náðst.
Tyrknesk blöð hafa einnig sagt,
að bandalagssáttmálinn sé enn-
þá grundvöllur samvinnu þess-
ara tveggja ríkja og niuni von-
andi verða svo framvegis.
Kunnugir segja um för sendi-
nefndar bandamanna, að það sé
ekkert undarlegt, þótt hún liafi
farið fýluför, því að tyrkneskir
stjórnmálamenn hafi frá önd-
verðu verið staðráðnir í því að
láta liana fara bónleiða til búðar
og þess vegna liafi þeir gert svo
miklar lcröfur um hergögn, að
bandamenn hafi ekki getað með
neinu móti fallizt á þær. Tyrk-
neska herforingjaráðið vissi
alltaf, að kröfurnar voru alltof
strangar og að heimtuð voru
svo mikil hergögn, að þau hefði
nægt tyrkneska hernum um
langan aldur.
Vísir birti fregn um þessa för
brezku nefndarinnar strax eflir
að hún var komin til Kairo (14.
febrúar) og var þá þegar sagt
frá hinum miklu kröfum
Tyrkja, scm Bretar gálu ekki
gengið að.
Bandaríkjamenn gerðu í gær
þrið.ju árásina á Berlín og var
það jafnframt mesta árás, sem
þeir hafa gert á þýzka borg.
Talið er að samtals 2000 flug-
vélar hafi verið sendar í árás-
ina, en aðeins er vitað með
vissu um fjölda orustuvélanna,
því að þær voru samtals 100.
Eins og í fyrri stórárásinni á
Berlín, á mánudag, byrjuðu loft-
orustur slrax, þegar komið var
inn yfir Ilolland og var barizt
alla leiðina til Berlinar og til
Norðursjávar aftur.
Þjóðverjum varð ekki eins vel
ágengt og síðast. Þcir skutu nið-
ur 38 sprengjuflugvélar — 68
á mánudag -— og 16 orustuvélar
— 11 á íjiánudag. Orustuvélar
Bandaríkjamanna munu hafa
skotið niður jafnmargar þýzkar
vélar og á mánudag eða 83, en
ekki er enn vitað, hversu margar
urðu sprengjuvélunum að bráð.
I einni af fyrstu tilkynning-
unum af árásinni var sagt, að
10.000 tundursprengjum hefði
verið varpað til jarðar, auk
350.000 eldsprengja.
Þjóðverjar notuðu allmikið af
tvíhreyfla orustuvélum, sem
voru búnar mörgum rakettu-
byssum, segja amerisku flug-
mennirnir, en vegna þess hve
þær eru seinfleygar, urðu ein-
sessuvélar að verja þær fyrir
orustuvélum Bandaríkjamanna.
Alþingi hefir gengið
lýð veldisst j órnar skránni.
For§ctinn fær ekki s^njnnarvald.
115 liðlltíilteodiir i
Þjóðverjar byrjaðir á her-
flutningum frá Noregi.
Flutningarnir
fara aðeins
fram um nætur.
Sumt liðsins sent til
Rússlands.
TVTorska fréttastofan í
** London birtir þá
fregn frá Stokkhólmi, en
þangað er hún upprunalega
komin frá Oslo, að Þjóð-
verjar sé þegar byrjaðir að
ílyt ja her sinn að einhver ju
leyti frá Noregi.
Flutningarnir hófust frá
Foldinni, beggja vegna Víkur-
innar og voru hersveitirnar
fluttar til Oslóar og skipað þar
um borð í skip. Fara þessir
flutningar eingöngu fram að
næturlagi og segir í fregninni
frá Oslo, að í sumum hverfum
borgarinnar verði fólki oft ekki
svefnsamt vegna vagnaskrölts
og fótataks hermannanna úti á
götunum.
Þegar búið var að flytja lið-
ið- af Foldinni var byrjað að
flytja hersveitir úr fjarlægari
liéruðum og standa þessir flutn-
ingar nú yfir.
T ýðve 1 di‘sst jórn arskrá
Islands var samþykkt
frá Alþingi í gær. Neðri
deild þingsins samþykkti
st.jómarskrána eins og hún
kom frá efri deild en féll
um leið frá fyrri samþykkt
sinni um að forsetinn skyldi
hafa syn junarvald.
Við umræðurnar um málið i
neðri deild í gær bar Jakob
Möller fram breytingartillögu
við málið um að forsetinn skyldi
hafa óskorað synjunarvald likt
og konungur hefir nú. Auk þess
lágu fyrir tvær aðrar breyting-
artillögur. Allar þessar tillögur
voru felldar og frumvarpið
samþykkt eins og það kom frá
efri deild.
Stjórnarskráin hefir þannig
hlotið samþykki þingsins en öðl-
ast ekki gildi fyrr en að afstað-
inni þjóðaratkvæðagreiðslu og
nýju samþykki Alþingis þar á
eftir.
Eina vald tilvonandi forseta
er málskotsrétlur hans til þjóð-
arinnar þar eð Alþingi hefir
samþykkt að hafa ekki ákvæði
um óskorað synjunarvald i
s tj órnarskrárlögunum.
iKur
Þrjár listsýningar
nm páskaleytið.
Ákveðið hefir verið að halda
í þi'jár listsýningar í sýningar-
skála listamanna um páskaleyt-
ið.
j Ein þessara sýninga verður á
amerískum listaverkum, aðal-
|
lega vatnslitamyndum og svart-
list, en það er ekki liægt að svo
stöddu að segja hvenær sýning-
; in verður opnuð, því að lista-
1 verkin eru flest ólcomin til lands-
;
í ins.
Þá halda þeir Jón Þorleifsson
og Guðmundur Einarsson frá
Miðdal sýningar á næstunni.
Hvenær Jón opnar sina sýn-
ingu, fer sennilega nrfíkuð eftir
því hvenær amerísku myndirn-
ar koma til landsins. (Hinsvegar
er ákveðið að Guðmundur opn-
ar sýningu laugardaginn fyrir
páska (8. april) og verður hún
opin til 17. april.
! Sýningu Markúsar ívarssonar
sóttu 3000 gestir. Vakti hún
mikla athygli að vonum. Ágóð-
inn af henni rennur í Minning-
arsjóð Markúsar ívarssonar.
Skíðamót Reykjavíkur hefst,
svo sem Vísir hefir áður skýrt
frá, n.k. sunnudag og heldur á-
fram laugardaginn 18. og sunnu-
daginn 19. þ. m. 115 þátttak-
endur hafa gefið sig fram frá
6 félögum.
K.R sendir flesta menn á mót-
ið, eða 41, l.R. 32, Ármann 32,
Skíðafélag stúdenta 8, Slriðafé-
lag Reykjavíkur 1 og Skíða- og
skautafélag Hafnarfjarðar 1.
í svigi og bruni i A-flokki
(16—25 ára) lceppa frá í. R,
Jóhann Eyfells, Haraldur Árna-
son og Magnús Kristjánsson, frá
K.R. Björn Blöndal, Georg Lúð-
víksson og Jón M. Jónsson og
frá Skíðafélagi stúdenta Tóm-
as Jónasson, Gísli Ólafsson og
Magnús Árnason. Allt eru þetta
þekktir skíðamenn, sem borið
liafa fleiri eða færri sigra úr být-
um, og verður þarna um mjög
tvísýna og spennandi keppni að
ræða.
í skíðagöngu, A og B-flokki
eru 16 þátttakendur og skiða-
stökkum A og B-flokki 13 þátt-
takendur. Aðeins tveir þeirra
eru A-flokks menn, þeir Björn
! Blöndal og Magnús Kristjáns-
son.
í G-flokki eru 33 þátttakend-
ur í bruni og 30 i svigi. í svigi
öldunga (35 ára og eldri) eru
6 þátttakendur og i bruni öld-
unga 5 þátttakendur.
I svigi og bruni kvenna B-fl.
eíu 5 keppendur og 15 i C-flokki
I svigi drengja eru 21 þátttak-
andi og 22 i bruni drengja.
Ekkert stórt her-
skip var í Truk.
ÁrekstuPc
Árekstur varð á gatnamótum
Hofsvallagötu og Hringbrautar
á mánudag.
Islenzk bifreið og benzín-
flutningabifreið, sem er eign
setuliðsins, rákust þar á og urðú
skemmdir talsverðar. Bílarhir
munu hafa verið á talsverðri
ferð, því að þeir snérust til á
götunni við áreksturinn. Málið
er i rannsókn.
Hljómleikar.
Tónlistarfélagið efnir til
hljómleika í Gamla Bíó á sunnu-
daginn kemur kl. 1.30 e. h.
Þar leikur tríó Tónlistarskó!-
ans eitt af fegurstu verkum
Tsaikowskis, a-moll tríóið, cn
Árni Kristjánsson og Björn ))]-
afsson leika c-moll sónöluna cft-
ir Grieg, sem einnig er gull-
íallegt tónverk.
Tónleikar þessir eru haldnir
til ágóða fyrir Tónlistarhöllina.
Árásir á 7 hringrif
á Kyrrahafi.
Nimitz er nú i Washington
og sagði hann, að það hefði ver-
ið Bandaríkjamönnum mikil
vonbrigði, að ekkert af hinum
stóru skipum .Tapana skyldi
vera í Truk, þegar árásin var
gerð á eyna.
Knox flotamálaráðherra lief-
ir sagt, að kafbátasókn Banda-
ríkjamanna á Kyrrahafi hafi
gengið vonum fremur og miklu
færri kafbátar farizt en gert var
ráð fyrir.
Amerískar flugvélar hafa enn
gert árásir á sjö japanskar
bækistöðvar i Marshall- og
Karolina-eyjaklasanum.
Meðal annars voru gerðar
árásir á Ponape og Kusaie, sem
eru einna mestar bækistöðvar
Japana fyrir austan Trulc. Auk
þess var ráðizt á- fimm hringrif
í Marshalleyjum.
Til Rússlands.
Þýzku hermennirnir hafa
aldrei lcunnað vel við sig i Nor-
egi, enda hafa viðtökur Norð-
manna ekki orðið til þess að
laða þá að þeim, en þó líkar
þeim enn verr að vera fluttir
þaðan, því að margir þeirra eru
sendir til austurvígstöðvanna.
Sumir eru þó fluttir tiI Þýzka-
lands.
Brottflutningurinn
var undirbúinn.
Bandamenn halda þvi fram,
að Þjóðverjar hafi lengijyaft til-
búnar áætlanir um brottflutn-
ing frá Noregi, ef svo færi að
liallast á ógæfuhlið, að. þeir
þyrftu á liðinu að halda annars
staðar. Auk þess er Noregur
þannig settur, að það er tiltölu-
lega auðvelt að hindra samgöng-
ur á sjó milli lians og Þýzka-
lands og því yrði ekki liægt að
flytja liðið þaðan í skyndi, ef
bandamenn reyndu að hindra
það. Þjóðverjum mun þvi ef til
vill þykja hyggilegra að flytja
megnið af liðinu á brott, meðan
hægt er þótt það sé harla ólík-
legt, að þeir flytji það allt á
burt, þvi að með því móti mundu
þeir gefa bandamönnum góðar
bækistöðvar til frekari sóknar
gegn Þýzkalandi og banda-
mönnum þess bæði i Suður- og
Norður-Noregi.
Fran§ki hcrinn
cr tilhiiinn.
segir De Gaulle
De Gaulle hefir verið í eftir-
litsferð hjá frönskum hersveit
um á Ítalíu.
Þegar hann kom aftur til A1
sír, lét liann svo um mælt, a<
frönsku hersveitirnar hefð
haldið uppi heiðri Frakklandi
þá tvo mánuði, sem þær hefð
barizt á Ítalíu. Franski lierim
væri nú reiðubúinn til að liefj:
frekari hernaðaraðgerðir o;
mundi þá ekki standa sig síðu
en undanfarið.