Morgunblaðið - 02.12.1913, Síða 1

Þriðjudag
1. árgangr
2.
des. 1913
MORGUNBLADIÐ
31.
tölublað
Ritstjórnarsími nr. 500
Ritstjóri: Vilhjálmur Finsen. 1 ísafoldarprentsmiðja j Afgreiðslusimi nr. 48
I. O. O. F. 9511289
Bio
Biografteater
Reykjavlkur.
Bio
Nýtt program
i kvöld.
Bio-kaffifjúsið
(inngangur frá Bröttugötu) mælir með
sínum á la carte réttum, smurðu
brauði og miðdegismat,
Nokkrir menn geta fengið
fult fæði.
Tfarívig Tlielseti
Talsími 349.
NýjaBíó
Doííarprinsessan.
Hödd í skóginum.
Feðgarnir.
Ktjnflokka fjaíur.
Reijkið
Godfrey Phillips tóbak og cigarettur
sem fyrir gæði sín hlaut á sýningu
í London 1908
sjö gullmedaliur
og tvær silfurmedalíur
Fæst í tóbaksverzlun
H. P. Leví.
Sa
=1 L
L
Sælgætis og tóbaksbúðin
LANDSTJARNAN
á Hótel Island
lin
Í þ
J
Skrifsfofa
Eimskipaféíags Ísíands
Austurstræti 7
Opin kl. 5—7. Talsimi 409.
jiijirajjijimfiiiijii
Yacnnm Oil Company
hefir sínar ágætu oliubirgðir
handa eimskipum hjá
H. Benediktssyni.
Kaupmenn og útgerðarfólög
munið það.
Símar: 284 og 8.
Það er
óhrek-
jandi
að alt
er
ódfrast
í
V öruhúsinu.
f^=i Eríettdar símfregnir. r=^l
Khöýn i. Des. kl. 6,10 siðd.
Prússar gegn Frökkum.
Prússneskir liðsjorinqjar hafa ráðist á Frakka með pýzkum horqara-
ritti i banum Zahern í Elsass oq sett nokkra i varðhald. 1 Elsass-Lohtrinqen
haja orðið miklar asinqar út aj pessu.
Ameríkuskip Norðmanna
Eins og kunnugt er, hafa Norð-
menn nýlega eignast tvö stór haf-
skip, sem í ferðum eiga að vera
milli Noregs og New-York. Skipin
heita »Kristiniafjord« og »Bergens-
fjord«, og eru nákvæmlega eins —
11,500 smálestir að stærð, 520 feta
löng, 61 feta breið og 41 feta há
frá yfirborði sjávarins upp að stjórn-
palli, og með ió1/^ sjómílna hraða
á klukkustund. Skipin eru smíðuð í
Liverpool á Bretlandi, hjá Cammell
Laird & Co — skipasmiðunum, sem
flesta bryndrekana hafa gert fyrir
brezku stjórnina. Allur útbúnaður
þeirra er því hinn bezti, efni alt og
smiði með vandaðasta móti. —
Þegar nokkrir kaupmenn í Nor-
egi fyrir þrem árum buðu mönn-
um að gerast hluthafar í skipafélagi,
sem hafði í hyggju að koma á föst-
um skipaferðum milli Noregs og
Vesturheims, þá voru þeir margir,
sem hristu höfuðið og sögðu: »Það
getur aldrei orðið neitt úr því. Danir
eru orðnir svo magnaðir, að lítið
þýðir fyrir oss að keppa við þá«.
Um mörg ár höfðu Danir flutt fólk
frá Noregi til Vesturheims, og skip
þeirra höfðu hið bezta orð á sér. —
Ennfremur hafði geysað um Noreg
skipahlutabréfa-alda mikil. Skipa-
hlutir voru keyptir og seldir um all-
an Noreg og það af fólki, sem lítið
skyn bar á þá hluti. Fyrst grædd-
ist mönnum fé. Farmgjöld voru há
og skipin voru heppin. En þegar
farmgjöldin féllu og varð að leggja
mörgum skipunum upp af vinnu-
leysi, þá varð fjártjónið gifurlegt.
Menn voru því í Noregi hálfsmeikir
við að kaupa hluti í nýju, stóru
skipafélagi, af því að þeir álitu, að með
öllu væri ómögulegt að keppa við
Dani, og að félagið aldrei mundi
svara kostnaði.
En stofnendur félagsins gáfust eigi
upp. Blöðin tóku málið að sér, og
í löngum og skörulegum blaðagrein-
um var sýut fram á, hver’fjarstæða
það væri fyrir Norðmenn, jafnmikil
siglingaþjóð og þeir væru, að láta
Dani flytja alt fólkið yfir Atlanzhaf-
ið. Það væri eigi að eins fjarstæða,
heldur bein skömm fyrir hina norsku
þjóð. Þetta hreif. Á örstuttum tíma
safnaðist svo mikið fé, að unt var
að stofna félagið; en stofnfundur þess
var haldinn 28. ág. 1910 — tæpum
2 árum áður en Kristianiafjord fór
sína fyrstu ferð til Vesturheims.
Hlutafé félagsins er alt að 10
miljónnm, en af því eru nú innborg-
aðar 6 miljónir. Mest af þessu fé
hefir safnast meðal Norðmanna i
Ameriku. Þeir líta svo á, að þetta
skipafélag byggi þá brú meðal Norð-
manna heimafyrir og í Vesturheimi,
sem hingaðtil hefir vantað, og nú er
varla sá Norðmaður i Vesturheimi,
sem ekki á hluta í skipunum.
Það sem einkennir hlutafjársöfnun
til þessa félags er, að undirtektir
manna yfirleitt hafa verið svo al-
mennar. Það eru eigi að eins auð-
mennirnir, sem hlutina hafa keypt,
heldur miklu fremur hinir, sem lítið
eiga. Hlutirnir hafa — eins og i
Eimskipafélagi íslands — verið settir
svo iágt, að allir geta eignast þá —
og i Noregi eru eins margir til sveita,
sem eiga hlutina, eins og kaupstaða-
búar.
Þjóðræknistilfinningu Norðmanna
er það að þakka, að félag þetta nokk-
urntímahefir komistálaggirnar. Þegar
um smáþjóðireraðræða, stoðareigi að
almenningur skerist úr leik, er um
framfarafyrirtæki er að ræða — fyrir-
tæki, sem fremur öllu öðru þarfnast
samúðar og stuðnings allrar þjóðarinn-
ar. Og í raun og veru þurfa slík fyrir-
tæki ekki annars með. Þegar ein-
lægur vilji þjóðarinnar yfirleitt er
fyrir hendi, þá virðist erfitt fyrir ein-
staklinginn að skerast úr leik og sitja
hjá aðgerðalaus.
— Áhugi Norðmanna var mikill,
þegar félagið var stofnað. Og hann
hefir margfaldast siðan skipin hófu
ferðir sínar. Fvrsta ferðin var farin
frá Kristjaníu 4. júni í sumar, og
var Hákon konungur, ráðherrar og
þingmenn allir farþegar á skipinu.
Hátíðahöld mikil voru á öllum við-
komustCðum, ogvar það hvorttveggja,
að þegnarnir heiðruðu konung sinn
og gleðin og ánægjan brauzt út hjá
fólkinu yfir árangri sinna eigin sam-
taka — skipinu, sem þeir allir eiga
hlut í.
— Gamall Norðmaður sagði við
mig, að aldrei hefði hann varið fé
sínu betur, en þegar hannkeyptÍ2 5
kr. hlut i Ameríkuskipum Norð-
manna. »Eg á að eins einn nagla
í því«, sagði hann, »en það er nú
skipið mitt fyrir þvi!«
Carol.
Auglýsið í Morgunblaðinu.
Útsamnsvöruf. | | Smávörur.
I»eir, sem vilja fá góðar
vörur með lágu verði, verzla í
Nýju verzluninni
í Vallarstræti.

•.nn)i!iiy.op|u,iA'v| aejjam-uoA\i
Umboðsverzlnn. — Heildsala.
Magnús Th. S. Blöndahl.
Skrifstofa og sýnishornaaafn
Lækjargata 6 B (uppi).
Selnr að eins kanpmönnnm og kanpfélögnm.
KOL.
Kaupið kol að „8kjaldborg“
við Vitatorg. Nægar birgðir af hin-
um ágætu kolum, sem allir
ættu að vita, að eru seld að mun
ódýrari en alstaðar annarstaðar; flutt
heim daglega. Sími 281.
Kaupið Morgunblaðið.
Hvernig á eiginmaður-
inn að vera?
Svar nr. 42.
Aðlaðandi, ástríkur,
ólastandi, siðprúður.
Bíósækinn, barngóður,
bindindis- og dansmaður.
Fimur, sterkur, fjörugur,
fríður, skemtinn, hagorður,*
góður, vitur, göfugur,
gliminn, lærður, snarráður.
Sístarfandi, sannorður,
svefnléttur og árvakur,
heimaspakur, hugprúður,
höfðinglyndur, dygðugur.
Viljasterkur, vinfastur,
viðkvæmur og hjálpsamur,
»selskapsmaður«, söngmaður,
sjálfstæðis- og trúmaður.
Ruðruqis.
Svar nr. 43.
1. Andlega- og líkamlega heil-
brigður.
2. Líftrygður.
3. Vátrygður fyrir sjúkdómum og
slysum.
4. Þannig að konan sé ánægð
með hann og þau finni blessun og
hamingju í friðsömu og ástríku hjóna-
bandi og ali börn sín upp við ment-
un, guðsótta og góða siði. Yfirleitt
á alt hans framferði að vera svo-