Morgunblaðið - 02.04.1916, Síða 5

MORGUNBLAÐIÐ
S
Afreksmenn.
Oscar Mathisen, norski skauts-
ffiaðurinn heimsfrægi, hefir nú enn
þá einu sinni vakið á sér athygli,
tneð að setja nýtt met á 5 rasta
hraðhlaupi á skautum. Tíminn var
8 mínútur 36.3 sek., og er það
0.3 sek. skemra en fyrra heimsmet
hans á þessari vegalengd (5 röstum).
Oscar Mathisen, hefir verið 5 sinn-
um heimsmeistari á skautahraðhlaupi,
þrisvar sinnum Evropu-meistari, og
sex sinnum Noregs-meistari. Hefir
enginn maður áður leikið slíkt eftir,
og mun víst bíða lengi að slikt
hendi, eftir því sem kunnugir segja
frá. O. M. hefir alla tíð verið
»áhugamaður,« en nú kemur frétt
um að hann ætli að verða atvinnu-
maður í skautahlaupi. Þykir Norð-
mönnum sejri von er sárt að missa
hann — þetta átrúnaðargoð sitt
(áhugamanna), þvi honum ber mest
að þakka, þanD orðróm og orðstír
er fer af Norðmönnum, sem skauta-
mönnum. O. M. var aðeins 16 ára
að aldri, er hann i fyrsta sinni gaf
þær góðu vonir, að þar mundi verða
bezti skautamaður Norðm., voniinar
urðu að vissu, eins og nú allir vita.
Þessi eru heimsmet hans: á V^röst
43a/5 sek. á 1 röst 2 min. 17a/5 sek.
á 5 röstum 8 min 368/5 sek. og á
10 röstum 17 min. 228/B sek.
O. M. er nú 28 ára að aldri, svo
ætla má að hann eigi ennþá eftir að
fullkomast meir i þessari ágætu
íþrótt. En nú er hann að kveðja
áhugamenn Noregs, og yfir því er
grátur og gnístran tanna, en ekki
dugir um að tala, hann fer til Am-
eriku, þar sem aðalathvarf atvinnu-
manna er um þessar mundir. Eftir
maður O. M. er talinn vera Fristhist
Paulsen, ungur efnilegur íþróttamað-
or, hefir hann nýlega farið 5 rastir
(á skautum) á 8 minútum 51.3 sek.
Er hér nú auður bás, eins og
Qienn sjá. Mundi enginn íslending-
ur vilja skipa hið veglega sæti er
O. M. gætti? Hvað segja nú Mý-
vetningar ?
Hannes Kolehtnainen finski hlaup-
arinn, sem vann svo frækinn sigur
^ síðustu »Ólympisku-leikum«, á nú
Þvi sjaldæfa láni að fagna, að hafa
Sett öll met Ameríkumanna á hlaup-
frá 2*/2 enskri milu til 10
CQskra mílna, og er þetta talið meira
etl meðalröskleiki, þar sem og mað-
örinn (H. K.) hefir að eins dvalið í
^öieríku rúmt ár. Heimsmet hans
( S röstum (vegalengdin frá Reykja-
vik og jnn ag Elliða-ám) er 14 mín.
sek. (1912). 5 enskar mílur
enr hann hlaupið á 24 mín.
sek.
^ú er H. K. trúlofaður, en hann
^eýmir ekki þess vegna að temja
Sl8* Ekki er það þröskuldurinn,
Set11 íþróttamenn stranda oftast á.
.Prank Stoman, ameríkskur stúdent,
'^P Va énska á mílu 48V5 sek
undan vindi og því ekki viðurkent
heimsmet. Meridits heimsmetið frá
1912 er því enn þá i sínu fulla
gildi, en það var 48V5 sek. Litlu
má nú muna.
Wriqht, heitir sá að œttarnajni og
er Ameríkumaður, er hæst hefir
stokkið stangarhlaup til þessa og
mældist stökkið að vera rúmar fjór-
ar stikur (401,95 s.). í Aþenuborg
1896 (Olympisku-leikunum) stökk
sá fræknasti stangarstökk 3.30.
En 1912 í Stokkhólmi (Olympisku-
leikunum) mæidist bezta stökkið
3,95 stikur á hæð.
Svona er keppnin mikil á þess-
um Olympisku-leikum. Aður var
það einróma álit manna, að stangar-
stökkvari yrði að vera stór vexti,
til þess að fá nokkru áorkað, en nú
er það margsannað, að þeir sem
litlir eru vexti, standa sig engu
síður. Mr. Wright er lítill vexti. E^
er hissa á hve fáir Islendingar leggja
stund á stangarstökk, sem er þó með
fegurstu úti-iþróttunum.
Th. Elleqaard, heitir bezti hjól-
reiðamaður Dana. Hefir hann orðið
fimm sinnum heimsmeistari í hjól-
reiðum. En galli er á, hann er
nefnilega atvinnumaður, svo danskir
áhugamenn njóta lítils góðs af hon-
um. Hann er 38 ára að aldri, og cr
enn þá talinn i röð þeirra frægustu
atvinnumanna.
Jean Bouin, franskmaðurinn frægi
og snjalli, sem lengsta vegalengd
hefir hlaupið á einni Uukkustund,
nefnilega 19 rastir, 021,9 stikur (ár-
ið 1913), er fallinu í stríðinu, eins
og áður hefir frézt. Hafa Frakkar
mist þar einn sinna beztu og glæsi-
legustu íþróttamanna er sögur fara
af. Enginn hefir enn þá yfirstigið
þetta afrek I. Bouin, og eru þó
margir búnir að þreyta slíkt, og
ekki minni maður en Finninn
H. Kolehmaninen.
/. P. Mnller, sem nú er talinn
vera frægasti og þektasti í)rótta-
maður Dana, verður 50 ára að aldri
7. okt. næstk., og er enn þá hinn
kátasti og duglegasti við íþrótta-
tamningar, bæði að temja sjálfan sig
og aðra. Þekkjum við íslendingar
hann dálítið af æfinga-kerfinu »Mín
aðferð*. Dvelur hann nú i London
og æfir Englendinga (að sögn) áður
en þeir leggja saður á vígvöllinn,
á móti Þjóðverjum Er hann einnig
framkvæmdastjóri hlutafélags nokk-
urs, er lætur hann kenna æfinga-
kerfi sín, og gefur það einnig út
bækur þær er hann semur.
Nýlega er kominn á markaðinn
ný bók eftir hann, um nýtt öndunar-
kerfi. Skal aðeins bent á það (íþrótta-
mönnum), því oft vill á bresta
með andadráttinn, við kappraunirnar.
Höggunum er þeim hættast við, sem
hæðst á ber, má J. P. Muller segja,
landar hans sitja sjaldan á sátts höfði
við hann. Vilja sumir ekki láta kalla
hann áhugamann lengur, þar sem
hann fái borgun fyrir starfa sinn i
bágir iþrótta. En aðrir telja hann
meiri uppeldisfræðing, og því sjálf
fyrir hann að vera við þann eldinn
er bezt brennur. Eru bækur J. P.
Mullers fróðlegar og mjög skemti-
legar aflestrar.
Hvernig skyldi annars standa á því,
að i bæ eins og Reykjavik. skuli ekki
vera fjörugra iþróttalíf en er? Því
erö engir hér til að taka við, er
þeir fremstu verða að hætta um
stund? Það er fjöldinn, sem á að
æfa íþróttir, en ekki fáar hræður úr
þjóðfélaginu. Kanske þetta lagist
með árunum, eða þegar afreksmerk-
ið ísl. kemur til sögunnar. »íslend-
ingar viljum vér allir vera,« er oft
sagt, en ætti ekki að bæta við, »og
lifa á forni frægð*?
Ahuqamaður,
Falskir peningar.
Frá Rotterdam er simað til danskra
blaða nýlega, að mikið af brezkum
sterlingspunda-seðlum séu nú i um-
ferð í Þýzkalandi. Kvað þeim vera
víxlað þar fyrir 25.40 mörk.
»Times« ritar og um þetta nýlega
og segir að seðlarnir hljóti að vera
falskir. Það sé með öllu ómögulegt
að brezkir seðlar -komist til Þýzka-
lands svo nokkru nemi. Aðvarar
blaöið hlutlatisar þjóðir, einkum
Hollendinga og Dani, að taka seðla
þessa sem góða og gilda, því það
sé áreiðanlegt að þeir verði ekki
innleystir, þegar þeir komi til London.
Skotfæri Rússa.
»Times« flytur nýlega viðtal við
hermálaráðherra Rúss>, Polivanov
hersnöfðingja. Með.d annars segir
þar:
Þegar eg tókst á hendur stjórn
hermálanna, setti eg mér það mark
að koma skotfæragerð nni í betra
horf. Nú er gert þrisvar sinnum
meira af skotfærum í Rússlandi en
í ófriðarbyijun. Vér höfum töluvert
meiri birgðir, en herinn þarfnast.
Af riflum og fallbyssum höfum vér
nóg, því þrátt fyrir ísinn við norður-
strendur landsins, hefir aldrei með
öllu tekið fyrir aðflutninga til okkar.
Vér erum nú færir um að mæta
Þjóðverjum hvenær sem er og hvar
sem er. Hinn nýi her vor er ágæt-
lega útbúinn.
Zeppelin-lofiförin.
Samkvæmt skýrslum, sem birtast
í frönskum blöðum, hafa Þjóðverjar
alls mist 24 Zeppelin-loftför siðan
ófriðurinn hófst. Er þetta talið af-
skaplegt tjón fyrir Þjóðverja, því
auk Zeppelin-loftfaranna hafa þeir
og mist fjölda flugvéla.
t
Jarðþrúðor Rósa Jónsdóttír
dáin 26. desember 1916.
Nú ertu sæl og hólpin komin heim
þó hold þitt yrði dauðans píslarfórn
og ert nú laus frá öllum þrautum þeim,
er þrifust bezt af kærleikslausri stjórn.
Og guðleg náð þig hrekur sízt frá sór,
á sjúkrahúsi ei þarftu að hneppast nú
og hefir betri bústað valið þór,
hve blíð hún mælir föðurröddin sú.
En hvortþeir munu hælastlengi umþað,
sem hafa lftilsvirt þitt kvak í nauð,
það verður ljóst á öðrum æðri stað
þars ekki’ er vegið þurfamannsinsbrauð.
Þá heimurinn bar böggvopn móti þór
þitt hjarta leið oft marga beiska þraut,
svo misskiiin af mörgum varstu hór
er myrkva sló á þína æfibraut.
En nú mun líka aftur orðið bjart
og öll af hvörmum þornuð gremjutár
og alt það böl, sem hér þig snerti harfc
nú horfið, gleymt og gróin hjartasár.
Nú meiðir þig ei mannleg tunga nein
né megnar framar nokkur illgjörn hönd,
að leggja fyrir fót þinn minsta stein
þars frjáls og óháð lifir nú þfn önd.
Og þeir sem vildu þekkja rótt þín spor
með þökk og virðing kveðju senda þór
og sá er eflaust margur meðal vor,
sem minna hreint og göfugt innra ber.
Og guð er sem það getur metið rétt
það gildir lfka um þig dómur hans,
hann hefir engum öðrum fyrir sett
að eiga hinsta dómsvald nokkurs manns.
Og vertu sæl þig signi nú hans hönd
og sálu þína gleðji’ um eilíf ár.
Þar aldrei nein þig binda þrautabönd
nó bjarta hvarminn lauga sollin tár.
X.
Giftar kenslukonur.
Til skams tima var kenslukonum
i Þýzkalandi bannað að ganga í
hjónaband. Alveg eins og kaþólskir
prestar urðu þær að lifa ógiftar eða
missa stöðu sína ella.
Þegar ófriðurinn hófst og mann-
fall fór að verða í liði Þjóðverja,
fóru að heyrast raddir um það, að
það væri nauðsynlegt að leyfa ekkj-
um eftir fallna hermenn að komast
að kenslukonu-störfum, þótt þær
ættu börn og fyrir heimili að sjá.
En það var áður ætið álitið, að það
tvent gæti ekki sameinast að gegna
heimilisstörfum, ala börn og gæta
þeirra, og gegna kenslustörfum.
Þjóðverjar álitu að annaðhvort hlytt