Morgunblaðið - 14.04.1927, Síða 5

Aiikalil. Morgunbl. 14. apríl 1927.
MORGUNBLAÐIÐ
5
Tllbniun ábnrðnr
Þýskur kalksaltpjetur,
N oregssaltp j etur,
Superfosfat,
Sáðhafrar, Grasfræ,
Útsæðiskartöflur (Eyvindur).
Sendið pantanir yðar sem fyrst. Eins og vant er,
best að versla við
IKIiólkiirlielag Reykiawikur.
Berklavarnaligln.
Etfir Sigurd Magnússon, yfirlœkni.
liagslegri hagsýni í hjeruðum. Pegar draga ekki alllítið úr kostnaði við
menn hafa tryggingu fyrir því, að herklavarnir.
aldrei geti byrði hjeraðanna farið Nú hefir komið frv. til breytingar
fram úr 2 kr. á ári fyrir hverri hjer- á 14. grein berklavarnalaganna, sem
aðsbúa, þá er það fullkomlega í sam” fer í þá átt, að allur kostnaðux við
ræmi við „hreppapólitík", að fást sjúkraliúsdvöl berklaveikra sjúklinga
ekki um, hve stór verði byrði ríkis- og annar lækningakostnaður utan
sjóðs. Hinsvegar er sú hreppapólitík sjúkrahúsa, greiðist úr ríkissjóði, en
skynsamlegri, sem fer í þá átt, að sjerhvert sýslufjelag og bæjarfjelag
glæða varna^ og hjálparstarfsemi greiði upp í hann gjald til ríkissjóðs,
heima fyrir í sveitum og kaupstöð- er nemi 2 kr. á ári fyrir hvem heim-
um. ilisfastan mann í lögsagnarumdæminu.
3. Að löggjöfum hafi í fljóti bragði petta frumvarp hefir þegar verið sam
vaxið í augum gjald það, sem sýslu* þykt í neðri deild Alþingis.
og bæjarfjelögum var ætlað að greiða pað má segja, að þetta frumvarp
upp í meðlagskostnað berklaveikra sje til bóta að því leyti, að öll reikn'
sjúklinga, er máske skiljanlegt, því ingsfærsla verður auðveldari, en þar
hjer var að ræða um nýtt gjald beint með eru kostir þess taldir, en ókost-
úr sýslu- eða bæjarsjóði, en þess ber irnir eru þyngri á metunum. Með
að gæta að jafnframt hvarf úr sög' þessu 2 ki’óna gjaldi fyrir hvei't nef
unni mikill eða mestur hluti alls landsmanna, er að öðru leyti öllum
sjúkrakostnaðar í hinum einstöku beinum kostnaði við berklaveikina
hreppum; þessu virðast menn hata varpað á ríkissjóð skilyrðislaust. Jeg
gleymt. par sem sjúkdóms- og öryrkja get sagt hið sama um þetta frumvarp
trygging almennings er lögboðin éins eins og uni hina skaðl. lagabreytingu
I 14. grein laga um varnir gegu það sem átti að greiðast samkvæmt Qg á pýska]andij hefir það komið í nr. 44, 1923, að hún dragi áreiðanlega
’fiiklaveiki segir svo, að meðlags legudögum sjúklinga það almanaks- ag á vinnufærasta aldrinum, 20 úr berklavarna" og hjálparstarfsemi
kostnaður berklaveikra á heilsuhæl- arið, að frádregnum endurgreiðslum —40 ár.l; kemur meira enn helming" og fjárhagslegri hagsýni í hjeruðum
1,1,1 °S sjúkrahúsum gi-eiðist að úr öðrum hjeruðum (framfærsluhjer'! ur alls sjákra. '0g öryrkjastyrks á og hreppum, og í rauninni enn meir
hlutum úr ríkissjóði, en að % hlutum uðum) og að viðbættiun endurgreiðsl berklaveika gjúklinga. pað er sannar' en áður, því þó eitthvert hjerað eða
dvalarhjeraði sjúklingsins, þó um til annara hjeraða. ! lega ekki svo geigvænlegt, þó að sveit skari framúr í berklavörnum og
ð altaf
\\\\ui)/j
ZEBO
;• L,quic
Inl
eða
sem gefur fagran
svartan gljáa.
af
hannig að hlutur ríkissjóðs far.i ekki 2. Er „Berklaveikisnefndin“ lagði1 sjnkl,as(yrkur
fr
til berklaveikra
ram úr 3 krónum, ef um er að ræða til, að ekki óverulegur hluti berkla- eillhvag fram nr 2 kr á mann
síúkrahús, sem ekki eru rekin af veikiskostnaðar kæmi á dvalarhjerað'j
ríkinu, en hinsvegar skuli hluti dval' ið og að þessi kostnaður færu að
urhjeraðanna ekki fara frarn úr 2 nokkru levti eftir útbreiðslu veik-
’ónum, ef um ríkisstofnanir er að innar í hjeraðinu, þá vakti það fyrir
kr,
fari hagsýnni og mannúðlegri hjálp til
sjúklinga sinna og að árangurinn
Að öllu þessu athuguðu, lít jeg svo verði, að berklaveikin þverri þar að
á, að berklavarnalögin hafi verið stór- mun, Þa verður framlag til berkla-
Iega skemd með hinni áðurnefndu kostnaðar engu minni en áður. Ef
lagabrevtingu um endurgreiðslur úr
landstjórnin á að taka að sjer að
^ða. Stofnun sem ekki er rekin á nefndinni, að með því mundi aukast | Qg hana beri aftnp a8 fella greiða beint allan legukostnað berkla'
Wuað ríkissjóðs, getur því heimtað berklavarnastarfsemi í ^eruðunum.- lögum Ef 18ggjafWnir eru ófáan- veikra sjúklinga,
yooozymy&tyo&oot.
^ Nýkomii.
* Fefiiiiwtíi
(Matrosíöt)
erra gjald en % meðlagskostnaðar Ef berklavarnir e.iga að verða sigur'.
dvalarhjeraði sjúklingsins, ef með- sælar á þessu landi, þarf að myndast
l^gið er sett hærra en 5 kr. á dag. öflug hreyfing í hverju hjeraði og
Berklaveikisnefndin gerði ráð fyrir hverjum kaupstað. pað er óviturlegt
!‘ð meðlagið þyrfti varla að vera |að ætlast til að ríkissjóður beri mesfe
a®rra en 5 krónur á dag á hjeraðs' allan kostnað og ríkisstjórnin hafi alía
sJúkrahúsum, sjerstaklego þegar tillit framkvæmd í berklavörnum, en að al
v,rri tekæið til þess að þessi sjúkra- meningur haldi að sjer liöndum að
úús fá árlegan styrk á fjárlögunuin öðru leyti.
(sem nú er ákveðinn alt að 70 aur. j j sýsluuefndum eru menn úr
ð;ig fyrir hvern sjúklilig). Ríkis hverjum hrepp og einmitt menn sem
a öllum sjúkrahús-
legir til þess, þá má gera eina smá- nln landsins, þá ætti hún að hafa all
breytingu, sem gerir það að verkum, 1111 veS °S vanda af rekstri þessara
að bein greiðsla úr sýslusjóðum verð' sjúkrahúsa, og helst að taka rekstur-
ur ætíð tiltölulega lítil, væntanlega inn algerlega í sinar hendur; en jeg
fyrir neðan 1 kr. á sýslubúa. 10. máls- hygg þá nýbreytni varhugaverða eins
grein 14. greinar hljóðar svo: °S ^akir standa. Hinsvegar hygg jeg
það meiri búhnykk, að ríkissjóðui’
greiði alveg ákveðið gjald fyrir hvefn
legudag- og að ætlast sje til að öðru j
Verslun
| Egill lacobsen.
yooooooomytyoái
Dvalarhjerað sjúklingsins getur kraf-
ist endurgjalds á % hlutum þess
kostnaðar, sem það greiðir, samkvæmt
s.)óður geklur því alt að kr. 3,70 sjerstaklega
Í.Vrir hvern berklaveikan sjúkling á
á þessum sjúkrahúsum. Eins og
skara fram úr hver í
i
sinum hrepp. peir rottu að v6ra 1
áhugasamir í berklavörnum, því
nú
eru horfurnar um verðlag, ætti skvnsamleg berklavamastarfsemi dreg
þessari’ grein, af bæjar- eða sýslu-
sjóði framfærslusveitar sjúklingsins.
Breytíngin e r þessi:
Dvalarhjerað sjúklingsins skal krefj
ast endurgjalds á % hlutum þess
Varla að vera hætta á, að tillag hjer- ur fVr eða síðar úr berklaveikis- kostna®ar> sem Það greiðir, samkv.
a^anna (sýslusjóðs, bæjársjóðs) þyrfti !kostnaði. Innan hjeraðanna er oftast ^eSSar' greln af framfærslusveit sjuk-
vera hærra en 2 kr. fyrir hvern
(figudag.
leyti, að hjerað og hreppar gjaldi
afganginn og þá kæmi það þeim í
koll, ef ekki væri nægilegs sparnaðar j
gætt, en hinsvegar bæru þessir aðilj"
ar nokkuð úr býtum, ef árangur yrði,
af hagsýnni hjálpsemi og berklavörn-
um.
pað stendur
nefndaráliti meiri;
einhver sjúkrahús, þar sem berkla' ingSrnS’ h]. allsherjarn. Nd., að hún hafi át'j
veikir sjúklingar liggjn. Sýslunefndir pessi breyting vrði til þess að auka ]1Ugag frv. „allrækilega“. Jeg vona
Nú hefir löggjafarvaldinu ekki þóttj„eta ; samráði við lækna hjeraðanna vilja hreppsbúa, til þess að liðsinna ,|ð Ed Alþingis athugi frv. enn ræki-:
h,uti' ríkisSjóðs nógu hár í sambandi j stuðlað að því, að þessi sjúkrahús og styrkja þá sjúklinga síná, sem eru legm, og feiti það) en { þess stað at'|
Vlð hluta hjeraðanna. Eins og kuunugt ’ sjelI notuö á hagsýnan hátt. pað er meíra eða minna vinnufærir, eða ekki hllgi |)reytingartill. mínar.
er> hefir lögunum verið brevtt á engi efi á því; að á mörgu sjúkra- þurfa og ekki eiga að dvelja á sjúkra _________ ____________
lögum nr. 44, 20. hási ]andsins dvelja sjíiklingar með húsi að staðaldri. Sú vissa, að rjenun
þetta er besti
gólfgljáinn

t-’í>nn hátt (með
•Íúní 1923), að aftan
við 14
t>(ftsnr:i laga bætist svohlj. málsgrein:
Nú verða gjöld sýslufjelags eða
h*3ar eftir þessari grein á einhverju
ari meiri en svarar 2 kr. á hvern
heiöiili'sfastan mann í lögsagnarum
Ú^minu, og endurgreiðist þá mismun-
úrinn úr ríkissjóði.
gTel!1 rajög langvinna aðgerðalausa berkla' veikinnar er beinlínis fjárhagslegt mál
veiki, sem ekki þarfnast sjúkrahús- fyrir hreppinn, ýtir undir berklavarn'
vistar, en væru betur komnir ir í lireppnum. pað er orðin heims-
annarstaðar, þar semþeir gætu unniö reynsla fyrir því, að berklaveikin
fyrir sjer að einhverju leyti, og yndu minkar smátt og smátt á þeim stöð' ^ ag framleitt alt að verksmiðja
Tnuunverksmiðja
á SiglufirðL
komið fyrir, að tunnur hafa verið
ill-fáanlegar og jafnvel komist í geipi
verð, vegna mikillar eftirspurnar, síld'
arútveginum til stór tjóns. Tunnu-
á Siglufirði mundi að
við það betur hag sínum en irieð dvöl um, þar sem áliugi er á berklavömum JQOOOO SÍldartunnUr á ári
á sjúkrahúsi ár eftir ár. pað er nú og þær framkvæmdir með skynsam- _________
orðið svo, að ematt er íiimoguiegt íegn hagsym. Mun bæta mikiS úr atvinnu-
Pessi breyting var mjög athuga' að koma sjúklingi, sem einu sinni Með þessari lagabreytingu er eins skorti á Vetrum. Auk þeSS
miklu leyti ráða bót á þessu, sem og
ýmsu fleiru sem hjer er bent á.
Hagur fyriT síldarútveginn.
Verð og að mínum dómi mjög skað- liefir komist inn n sjúkrahús fyrir, og áður er sagt; engin hœtta á þvi)
í tilliti til berklavarua, og
að til endurgreiðslu komi úr ríkis'
hafa mikla þýðingu fyrir
síldarútveginn.
Oftast þurfa útgerðarmenn að hafa
fyrirliggjandi á staðnum miklar I unmi
birgðir, er þeir eiga á bættu að liggja
ánbeiðni, með, ef illa árar, sem þeir aftur á
hefir utan sjúkrahúss, tiema hann sje al'
''Baust verjð gerð að lítt yfirveguða ’gerlega heill heilsu og fær til hverar sj68i> að minsta kosti ef um sýslu- ---------
raf5i, 0g án þess að þingmenn hali erfiðisvinnu sem er. Sveitastjórnir og fje]ag er a8 ríBöa. Hinsvegar gæti Fvrir alþingi liggur nú
gert sjer grein f.vrir afleiðingum aðstandendur vilja alt ol oft hafa þ.)8 bugsast, að bæjarfjelag greiddi frá Bræðrunum Espholin að upþhæö móti gætu fengið jafnóðum hjá tunnu
essarar brevtingar og skal jeg rök' slíka sjúklingn á sjúkrahúsum, því stnndnnl meira en sem svarar 2 kr. kr. 55,000, til þess að reisa og starí'- verksmiðjunni og þar með trygt sig
St'NðÍa þettn: ríkissjóður borgnr! pó nð sjúkrarúm fvrir hvern bæjarbúa. og væri það rækju tunnuverksiniðju á Siglufirði. gegn því að festa peninga í tunnum,
1- pnð getur ver.ið mjög mismuu- fvrir berklaveika sje hjer þegni orðin 6rjett]átt> a8 kaupstaðir fengju end' Var sú lánbeiðni feld við 3. umr. sem þeir ekki gætu notað fyr eh að
3 hve margir sjúklingar liggjn á miklu fleiri eii í nokkru öðiu Inndi urgreiðg]ur ár ríkissjóði, þegar þær fjárlagánna í Neðri deild í gær. — ári liðnu, eða með öðrum orðum, verk'
^lúkraliúsi úr sama sýslu' eða bæjar- í heimi, miðnð við íólksfjölda og eru ár SOgunni. að þvi er snertir sýslu Sökum þess, að þetta er þjóðnytja smiðjan ætti að geta orðið nokkurs-
•úlagi. Eitt árið getur greiðslan farið manndauða ur berklnveiki, þá eiu fjetdg rfi| þess a8 koma í veg fyrir fyrirtæki, sk.al h.jer greint nánar frá konar forðabúr, sem útgerðarmenn
2 kr. á íbúa, næsta ár getur hjer oft mestu vandrœði að því, að þa8> vil jeg ]eggja til, ekki aðeins að þessu ináli. gætu snúið sjer til eftir þörfum. pá
sjúklingar, sent tQ málsgrein 14. greinar verði hreytt Árlega eru fluttar til landsins 2— ber þess einuig að gæta, að aðfluttar
B'nm
Un orðið miklu minni.
Pað er beldur ekki gott að segja
vprnig á að ski]ja þettn ákvæði um
. ur- fíjald á íbúa, hvort hjer er átt
'lð hina tilviljúnlegu greiðslu það
1 d það árið, að meðtöldum gömlum
^lthldum frá fyrra eða fyrri árum,
1111 k,lnua að hafa safnast fyrir, eða
nýir sjúklingar, eða
nauðsynlega þarfnast
lækningar, geta
en eftir langa hið.
hjúkrunar og
á þann hátt, er um var getið, heldur 300.000 síldartunnur, nemur andvirði tunnur eru oft svo illa farnar, þeg'
ekki komist að fyr einnig að síðasta málsgrein sömu grein þeirrá hjer um bil 1.500.000 kr. sje ar hingað kémur, að miklum pening-
ar (þ. e. lög nm br. á lögum o> s. frv., tunnan reiknuð ca. kr. 5.00. Nú kost' íim er varið til þess að gera þær not'
pessi lagabreyting um endurgreiðsiu nr. ^4, 29. júní 1923) falli burtu. ar efnið í liverja tunnu, hingað kom- hæfar. pessi útgjaldaliður mundi með
ýu- ríkissjóði til sýslu' og bæjar- petta er/i þær einu lagabreytingar ið kr. 3,00. Sparast þá 45% af pen' öllu sparast, væru tunnurnar fram-
fjelaga dregur áreiðanlega úr berkla" sem verulega er þörf
mun það ingum þeim, sem árlega fara út úr leiddar hjer. pað sem meðal annars
og hjáparstarfsemi og fjár' sýna sig, ef gerðar væru, að þær landinu fyrir tunnur. pá hefir það hefir valdið miklurn glundroða á síld'