Morgunblaðið - 07.04.1932, Blaðsíða 3

MO.RGUNBLAÐXÐ
Útget.: H.f. Árvakup, Reykjavlk.
Rltstjórar: Jón KJartaneeon.
Valtýr Stefáneeon.
Rttstjórn og afgrelSsla:
Austurstrætl 8. — Slmt BOð.
Augiyslnsastjörl: E. Hafberg.
Augiyslngraskrlfstofa:
Austurstrætl 17. — Slml 700.
Helmasfmar:
Jón KJartansson nr. 748.
Valtýr Stefánsson nr. 1810.
E. Hafberg nr. 770.
Áskrlftagjald:
Innanlands kr. 2.00 & m&nuðt.
Utanlands kr. 2.50 & mánutli.
f lausasölu 10 aura etntaklO.
20 aura meS Lesbóic.
fDargt kemur|upp,
þá hjúin öeila.
Tvö gömul lijti á þjóðarbúinu,
urðu ósátt á eldhúsdegi þingsins.
Það voru þeir Asgeir Asgeirsson,
sem nú er orðinn . ráðherra, og
Haraldur Guðmundsson, sem
einnig hefir haft nokkuð upp úr
sínurn krafstri. Minnti viðureign
þeirra á söguna um hundinn og
hestinn: Hesturinn var að »á sjer
tuggu vir túnjaðrinum, meðan
íslenska vikan
Með degi hverjum eru það fleiri
<og fleiri, sem láta sig skifta starf-
«emi „íslensku vikunnar“. Sýn-
íngum á íslenskri framleiðslu fjölg
ar stöðugt. Þó má vænta þess, að
mest kveði að sýningum þessum á
sunnudaginn kemur, síðasta dag
hinnar svonefndu „íslensku viku
«n hún er að því levti frábrugðin
•öðrum vikum, að í 'henni eru 8
dagar, <*g tveir sunnudagar.
f gærkvöldi birtist í einum
glugga í lieykjavíkur Apóteki, þar
>sem áður var hressingarskáli
Björns, vörusýning frá smjörlíkis-
greðinni ,,-Svanur“. Aðalefni sýn-
ingarinnar er svanur í mátulegri
stærð úr smjörlíki, en umgerðin
<er framleiðsluvörnr smjörlíkisgerð
arinnar.
Þá hefir vjelsmiðjan „Hamar“
sett upp vandaða og fjölbreytta
vörusýningu í einum a'f gluggum
'Vöruhússins.
Hjer hefri láðst að geta um sýn-
ingu á húsgögnum, sem var á
•sunnudaginn var, frá Smíðastof"
Tinn Heynir í verslunarhúsi Gunn-
steins Eyjólfssonar klæðskera á
Laugavegi. Vakti sýning þessi
mikla eftirtekt, að verðleikum. En
hún gat að eins staðið þenna eina
dag. Eigendur Reynis eru Jónas
'Sólmundsson, Garðar HaH og Ólaf
nr B. ^Ölafs.
Hjá Storr á Laugavegi hefir og
verið húsgagnasýning frá smíða-
stofu Þorsteins Sigurðssonar á
Grettisgötu 13. Eru þar mjög
smekklegÍT og eigulegir munir.
Bazararnir, Nýi bazarinn og
Thorvaldsensbazarinn, hafa sýnt
íslensku vikunni sóma, með því að
wanda sýningar sínar af íslenskum
inunum og hannyrðum.
Þá er í hattaversl. Önnu Ás-
mundsdóttur höfuðfat úr íslensku
efni, nýjung, sem vekur athvgli.
Mjög væri það vel við eigandi,
<ef verslanir þær, sem að eins hafa
■erlendar vörur á boðstólum, og
ekki hafa leígt glugga sina inn'
lendum framleiðendum. sýndu ís-
lensku fánalitina og einhvern þjóð
legan svip á vörusýningum sín-
um á sunnudaginn kenjur.
Farsóttir og manndauði
Bevkjavík vikuna 20.—26. mars
(I svigum tcdur næstu viku á
undan). Hálsbólga 57 (51)
Kvefsótt 172 (86). Kveflungna-
bólga 4 (6). Blóðsótt 0 (1)
Krakvef 13 (7). Influensa 13
(8). Taksótt 1 (3). Stingsótt 0
(2). Heilasótt 1 (0). Mænusótt
1 (2).
Mannslát 3 (7).
Laiadlæknisskrifstofan.
fólkið svaf. Hundurinn þaut að
honum urrandi og geltandi, og
sagðist skyldi segja húsbóndannm,
að hann stælist í túnið hvenær
sem húsbóndinn sneri við honum
baki. Hesturinn spurði hvort hann
vildi þá ekki einnig segja hús-
bóndanum frá kjötlærinu, sem
hann sjálfur hefði stolið og grafið
niður í tóptarbroti þar í túninu.
Verkið, sem talar hæst.
Haraldur sneiddi fast að Ásg. og
stjórninni fyrir ýmsar fjártökur.
Taldi að mörg slík verk hennar
væru nagaðir blettir, er lengi
mundu tala til viðvörunar eftir-
komandi tímum. Ásgeir sagði, að
heppilegast mundi fyrir Harald að
láta hljótt um verkin, sem tala,
því það verk stjórnarinnar, sem
tala mundi lengst og hæst (og bera
henni ófegurst. vitni) væri útbús-
stjórinn á Seyðisfirði. Varð bert,
að Haraldur hafði selt sig stjórn-
inni. Þótti Ásgeiri lítill gripur
vera og enn sannast, að kálfar
launi illa ofeldi.
Það lekur úr hoiram afa.
Haraldur gerði harða hríð að
stjórninni fyrir illa fjárstjórn.
Taldi að hiin hefði haft, nóg að
bíta og brenna, en þótt hún hefði
kvnt, fast. og brent upp of fjár,
befði hún þó eldað þjóðinni ómet.i
hið mesta. Var Haraldur gustmik-
ill, sem honum er títt, þegar um
mataræði er að ræða.
Ásgeir sagði að Haraldi sómdi
illa að gera mikla háreysti í eld-
húsinu nú. Hefði stuðningur þeirra
sósíalista undanfarin ár orðið lítil
þlessun í búi ríkissjóðs. Og varla
væri Haraldur saklaus af því, að
sót befði dropið í grautinn. Sagði
hann að áhrif Haraldar á ríkis-
búskapinn og matarvistina minti
sig á litla sögu. Bað hann afsökun-
ar á því að sagan væri ógeðþekk,
en svo yrði að vera.
Sagði Ásgeir síðan þessa sögu:
„Gamall maður ljest eitt, sinn á
afskektu býli. Þetta var um vetur,
og var ekki unt að koma líkinu
til grafar þegar í stað. Til þess að
verja líkið rot.nun, var það hengt
upp í eldhúsrót,. Seinna um vetur-
inn kom dóttir hjónanna eitt sinn
inn í baðstofu til móður sinnar og
sagði: „Það lekur úr honnm afa“.
Hafði þá verið farið að drjúpa af
líkinu niðnr í matinn á hlóðunum.
Sagði Ásgeir að Haraldur væri
sá afi óhappanna, sem verst hefði
dropið úr í graut stjórnarinnar og
mundi það, sem ríkið vrði að
skamta þjóðinni, lengi bera keim
af þeim ná.
Heldur þótti áheyrendum saga
þessi ósmekklega valin og undraði
menn að snvrtimennið Ásgeir
skyldi mæla slík orðskræpi.
Bílslysin.
SljJsið á Lækjartorgi.
Prásögn Karls Guðmunds-
sonar lögregluþjóns.
Þegar slysið vildi til á Lækjar-
torgi í fyrradag, er drengurinn
varð undir bílnum, stóð Karl
Guðmundsson lögregluþjónn á
gangstjettinni við hornið á Utvegs-
bankanum, sem snýr út að Lækj-
artorgi og Austurstræti.
Hann segir svo frá:
Strætisvagn kom sunnan Lækj-
argötu og beygði inn í Austur-
stræti og síðan norðnr á Lækjar-
torgið vestan við stjettina á torg-
inu, — kið svonefnda „núll‘ Bílar
stóðu vestan við „núlli8“ og aðrir
upp við gaugstjettina fyrir austan
Utvegshankann, og var því ekki
nema mjór ,,farvegur“ fyrir
strætisvaginn milli þessara bíla.
Þegar strætisvagninn er kominn
ínn á milli bilanna, sjer Karl að
hann stansar snögglega, og skilur
þegar, að eitthvað bafi komið fyr-
ir, ög snýr því þangað. 'Yerðnr
hann svo til jafnfljótur einum far-
þega, sem rokið hafði út, lir vagn-
inum, til drengsins, sem fyrir bíln-
um varð; þar sem hann lá undir
vagninum, rjett framan við hægra
afturhjólið. Ekki gat, Karl gert
sjer grein fyrir því, bvort fram-
hjólið hefði farið yfir drenginn og
ekki getur hann heldur fullyrt, um,
livort drengurinn hafi hlotið
meiðsl af afturlijólinu. Drenginn
sá Karl ekki, fyrri en þarna undir
þílnum.
Bílstjórinn segist ekki hafa get-
að merkt, aS framhjólið hefði runn
ið yfir drenginn, og ekki sá bíl-
stjórinn hann, þar sem hann kom
út á götuna á milli bílanna, fyrri
en í þeim svifum, að bíllinn rakst
í drenginn. Hann heldur því fram,
að annar drengur hafi verið
fvlgd með þeim sem slasaðist, og
að sá hafi að eins sloppið fyrir
framan bílinn.
Karl tók nú drenginn og bar
liann, sem fyr segir, inn í Harald-
arbúð. Ekki sá Karl, hvort dreng-
urinn var lífs eða liðinn, fyrri en
inn í búðina kom. Þar rann yfir-
liðið af drengnum, um það leyt
sem læknir kom að.
Drengurinn er í Landakotsspít
ala, og leið í gærkvöldi framar
öllum vonum.
Slysið á Hverfisgötu.
í gær fekk lögreglan vitneskju
um, áð það bofði verið á Ilverfis-
götu, sem Garl Petersen rheiddist.
Sjálfur gat hann ekki í fyn n dag
gert sjer grein fyrir, hvar það
hefði verið. En maður einn gaf sig
lionum þyngdi brátt er þangað
kom.
1 gær leið honum sæmilega. —
Læknar vissu ekki enn hvernig
liöfuðmeiðsli hans er varið.
Þetta var vitneskja lögreglunn-
ar um málið í gær.
t
Sðra Sigurður lánssun
prestur að Lundi í Borgarfirði,
andaðist á þriðjudagin var, 68 ára
að aldri. Hann hafði verið 30 ár
prestur að Lundi.
I
Horfumar
Þýskalanði.
Esperantofjelagið í Beykiavík
heldur fund í kvöld kl. 0 í K. R,-
húsinu, uppi.
Enginn getur með rjettu neitað
>ví, að úrslit forsetakosningarinn-
ar í Þýskalandi 13. mars var mikil
sigur fyrir Hindenburg. Eins og
knnnugt er fekk Hindenburg 18.-
662.000 atkvæði, Hitler 11.339.000,
kommúnistinn Thálmann 4.982.000,
Diisterberg forsetaefni þýsk-nati-
onalá-flokksins 2.557.000 og Witer
111.000. Enginn af frambjóðendun-
um fekk algerðan meirihluta, og
verður því kosið að nýju 10. apríl.
Hlýtur þá sá kosningu, sem fær
flest atkvæði.
Yið kosninguna 13. mars fekk
Hindenburg lang flest atkvæði.
Hann imntaði aðeins 160.000 atkv.
til þess að fá algeran meirihluta.
Og það má telja yíst, að Hinden
burg hljóti kosningu 10. apríl. —
Hindenburg, Hitler og Thálmann
bjóða sig þá aftur fram, en ekki
Dusterberg. Það er óhugsanlegt,
að annað hvort Hitler eða Thál
mann fái þá fleiri atkv. en Hind-
enburg. Urslit forsetakosninganna
10. apríl eru þannig fyrirfram viss
En þrátt fyrir það eru stjórnmála-
horfurnar í Þýskalandi yfirleitt
svo óvissar, sem frekast má vera.
Eftirtektarvert er að líta nánara
á atkvæðatö'lur frá forsetakosning-
unni. Nazistar fengu næstum fimm
miljónum fleiri atkvæði en við
þingkosningarnar 1930. Fylgi Naz-
ista hefir þannig aukist um 80%
á hálfu öðru ári. Fylgi kommún
ista hefir ekki aukist neitt að
ráði í samanburði við atkvæða-
magn þeirra í sept. 1930. Og
þýsk-nationali-flokkurinn fekk 13.
mars álíka mörg atkvæði og fyrir
IV2 ári. Aftur á móti hefir fylgi
stjórnarflokkanna minkað að sama
skapi sem fylgi Nazista hefir
aukist.
Andstæðingar Hindenburgs fengu
13. mars 50.4% af öllum greiddum
atkv. Meirihl. greiddi þannig atkv.
á móti Hindenburg og um leið
á móti Brúningstjórninni og ámóti
núv. stjórnarskipun í Þýskalandi.
Þýska þjóðin skiftist þannig í tvo
fjandsama og hjer um bil jafn fjöl
menna flokka. Annarsvegar Hind-
enburgs-flokkarnir. sem vilja núv.
fram við lögregluna í gær, sem jlýðveldisfvrirkomulag í Þýska
sagði. að hann, á tilteknum tíma |landi. Hinsvegar öfga- og byltinga
hefði ekið í bíl inn Hverfisgötu, og|flokkarnir, Nazistar, þýsk-natioon.
studd af miðfloltkunum og sósíal-
istum, sömu floklcum, sem styðja
ríkisstjórn Brúnings. AtkvæðatöL
urnar við forsetakosningnna sýna
glöggt, að vel getur farið svo a8
byltingaflokkarnir fái meirihlúta
jingsæta í Prússlandi 24. apríl og
felli prússnesku stjórnina. Oft bol-
ir verið sagt, að sá sem hafi völdin
í Prússlandi hafi líka völdin í
jýslta ríkinu. Prússland er lang-
stærsta landið í þýska ríkinu, %
hlutar af ríkinu. Það getur því
hæglega farið svo, að ríkisstjórn
Briinings falli, ef andstæðingar
hennar vinna sigur í Prússlandi.
Auk Iiinna miklu pólitísku erfið-
leika á þýska stjórnin við vax-
andi fjárhagserfiðleika að stríða.
Á síðastliðinu ári fluttu Þjóðverj-
ar út vörur fvrir 2800 milj .marka
meira en þeir fluttu inn. Tekju-
afgangurinn af utánríkisverslnn-
inni var þannig um 240 mi'lj. að
jafnaði á mánuði, én hefir að und-
anförnu stöðugt minkað vegna vax
andi viðskiftahafta alls staðar í
heiminum. í janúar var tekjuaf-
gangur af vöruútflutningnum að
eins 102 milj. marka og í fehr.
97 milj. En vextir sem Þjóðverj-
ar eiga að greiða af erlendum
lánum, nema um 150 milj. marka
á mánuði. Það getur því bráðlega
farið svo, að Þjóðverjar geti ekki
lengur greitt vextina. Enn fremur
er hugsanlegt að fjárhagsvand-
ræðin knýji Þjóðverja til þess að
takmarka að nýjn vöruinnflutn-
inga til Þýskalands. Og það getur
bitnað hart á þeim þjóðum, sem
hafa enn markaði fyrir vörur
sínar í Þýskalandi.
Khöfn í mars 1932.
P,
hann hefði sjeð Carl Petersen þar,
nálægt liúsi nr. 106, þar sem ung-
lingspiltar, er hann ekki þekti,
hefð,u eitthvað verið að hjálpa
honum. Kvaðst sögumaður lögregl-
iinnar hafa fengið þá liugmynd. að
Petersen liefði dottið á hjóli sínu,
en um alvarleg meiðsl hefði ekki
verið að ræða. Bíl sá þessi maður
þarna skamt frá, og bílstjórinn
lagði og hönd að því að lijálpa
alir og kommúnistar, sem vilja
koma á einræði í Þýskalandi. Að
vísu eru bylt.ingaflokkarnir inn-
þyrðis ósammála, snmir fascistar,
aðrir kommúnistar. En hatrið við
núv. stjórnarskipun í Þýskalandi
er þeirn þó öllum sameiginlegt.
Eft.ir forsetakosninguna liefst
baráttan um völdin í Prússlandi
Og það verður ekki aðeins barátta
um stjórnmálastefnur og lífsskoð
Petersen. Síðan komst Petersen [ anir, lieldur fyrst og fremst bar
inn í versl. Ás, og þaðan var sW- átta um tilveru þýska ríkisins.
að heim til hans, um að fólk hans sagði Braun stjórnarforseti Prússa
skyldi koma þangað. Þegar kona
hans kom í Ás, var Petersen ringl-
aður í höfði. eu ekki óstyrkur, og
fyrir skömmu.
Þ. 24. apríl fara þingkosningar
fram í Prússlandi. Þa.r situr við
. þaðan gekk hann heim til sín. En vöM stjnrn sósíalistans Bsauns
Dagbók.
Veðrið (miðvikudagskv. kl. 5):
Lægðin sem var fyrir suðvestan
landið í gærkvötldi, er nú komin
austur um Færeyjar. Á Yestfjörð-
um og Norðurlandi er N-livass-
viðri og hríð með 2—7 st. frosti. Á
>SV-landi er N-stormur, en úrkomu
laust með 1—3 st. frosti. Austan
lands er lygnara og mildara. NA-
kaldi og 1—2 st. hiti. Mun einnig
lygnara vestan ldasn á morgun og
draga úr frosti. En útlit. er fyrir
að N-veðrátt.a haldist þó næstn
daga.
Veðurútlit í Rvík í dag: Mink-
andi N-átt. Urkomulaust.
Ný gluggagerð hjer á landi, er
auglýst hjer í blaðinu í dag, þar
sem eru rennigluggar Magnúsar
Jóíissonar af ámerískri gerð, eins
og þeir, sem settir hafav verið í
dagheimili Sumargjafarinnar
Grænuborg, og yfirgreyptir glugg-
ar af norskri gerð, sem eiga að
vera, algerlega vatnsheldir.
„Brennið þið, vitar“, lag Páls
ísólfssonar, verður sungið undir
stjórn Tor Stave á hljómleikum
í hátíðasal Háskólans í Osló 20.
apríl, og verður hljómleikunum
útvarpað kl. 8 (norskur tími).
Sextugur verður í dag IngjaM-
w Þórðarson, Njálsgötn 40 B.