Morgunblaðið - 23.06.1939, Side 4

4
MORGUNBLAÐIÐ
Föstudagur 23,
KRISTNIBOÐSÞINGIÐ.
Almenn sam.koma
verður haldin í kvöld kl. 8y2 í húsi K. F. U. M. við
Amtmannsstíg. Ræðumenn: Bjarni Eyjólfsson,
Gunnar Sigurjónsson, Ólafur Ólafsson og síra Sig-
urjón Þ. Árnason. — Söngur. — Allir velkomnir.
Morgunblaðið með morgunkaftinu
Sel veðdeildarbrjef
og kreppulánasjóðsbrjef.
Garðar Þorsfeinssou, hrm.
Vonarstræti 10. Símar: 4400 og 3442.
júní 1939.
-Br|ef send Mbl. ""..
Verslunarhöftin og
einkaframtakið
Hr. ritstjóri.
ágætri grein og skemtilegri,
sem jeg las nýlega, er minst
á þá staðreynd, að við erum á
hvínandi hausnum fjárhagslega
sjeð, og að við verðum að kepp-
ast við á sjó og landi til 'að koma
fyrir okkur fótunum aftur.
Hvernig er nú þetta, hefir ekki
svo að segja hver einstaklingur á
landinu keppst við alla tíð á sjó
og landi til að koma fótunum fyr-
ir sjálfan sig og þjóðina í heild?
Jú, það hefir ekki vantað, en á
nokkrum tímabiium hafa einstak-
lingarnir bara ekki feiigið að
njóta sín, vegna alskonar hafta
og ófrelsis, yrði það of langt mál
að tína öll þau dæmi upp úr sög-
unni og skal beldur ekki gert
hjer, en allir kannast við söguna
frá einu haftatímabilinu þegar
Hólmfastur var strýktur við staur
fyrir að selja nokkra fiska, án
ieyfis þáverandi forsjónar versl-
unarmálanna á Islandi.
Það var alveg sama hvernig
þjóðin keptist við og stritaði.
Henni varð svo lítið úr því sem
hún aflaði að hún hafði eiginlega
aldrei nema til hnífs og skeiðar
og oft tæplega það þó.
Af hverjuf Af því að þáverandi
ríkisstjórn taldi landsfólkinu það
hentast að öll verslun landsmanna
væri rígbundin af alskonar höft-
um og reglugerðum. Enginn skyldi
halda að þetta hafi verið af ill-
vilja ríkisstjórnarinnar í okkar
garð. Nei, þvert á móti, þetta var
af einberri umhyggju fyrir velferð
okkar.
Það mun ekki standa á vinn-
andi stjettum þessa lands nú frek-
ar en endranær að keppast við á
sjó og landi og allir munu fúsir
til að láta hendur standa fram úr
ermuin, en hverjar eru líkurnar
fyrir góðri afkomu, hvernig sem
stritað er?
Það er nefnilega enn eitt hafta-
tímabilið sem lamar þjóðina og
breytir góðæri í harðæri, svo lík-
urnar fyrir góðri afkomu eru ekki
miklar;
, Þeim, sem ráða viðskiftamálum
þessarar þjóðar virðist enn ekki
vera þetta ljóst, er það ekki nú
frekar en á fyrri haftatímabilun-
um af illviija valdhafanna sprott-
ið, heldur af þeirri sannfæringu
að allur almenningur sjeu óvitar,
sem ekki sjeu færir til að sjá fót-
um sínum forráð og þurfi því í
smáu sem stóru á forsjá þeirra
að halda.
Utlitið er því ekki glæsilegt, því
aldrei hefir það heyrst, að þeir,
sem hlekkjaðir eru, gætu bjargað
sjálfum sjer eða öðrum Það þarf
að losa þjóðina við höft og skatta-
áþján sem á hana hefir verið lagt
í seinni tíð og stendur henni fyrir
þrifum. Þó öll verslunarhöft væru
afnumin gæti það á engan hátt
orðið stórfyrirtækjum eins og S.
I. F. eða S. í. S. til óþæginda, en
aftur á móti fjölda fyrirtækja og
einstaklinga til stórgagns.
Hvað miklum skaða veldur það
þjóðinni að einstaklingum skuli
vera bannað að selja ísl. afurðir
hvar sem tækifærin bjóðast? Það
verður ekki með tölum talið. Öll
þau tækifæri sem ekki er leitað
að, eða eru látin ónotuð vegna
þess að mönnum er meinað að
njóta ávaxta af dugnaði sínum,
eru ótalin. Og öll þau tækifæri
sem mönnum blátt áfram er gert
ókleift að nota vegna þess að
sækja þarf leyfin í hendum ým-'
issa stjórnskipaðra nefnda.
Myndi það vera þjóðinni skaði
þó allmörg saltfiskskippund væru
seld mönnum sem annars mundu
aldrei borða saltfisk, en borguðu
með nauðsynjum sem við þyrftum
á að halda? Þessi sama spurning
á við um hverja einustu tegund
íslenskra afurða.
Væri ekki betra að þeir dugn-
aðarmenn, sem kunna að vera inn-
an þeirra stjórnskipuðu nefnda
sem hafa hönd í bakka með út-
og innflutningi landsmanua, bætt-
ust einmitt í hóp þeirra sem upp
á eigin spýtur leitast við að selja
afurðir landsins og kaupa þarfirn-
ar á rjettum stöðum?
Það fyrsta sem gefa þarf er
að laga skattafyrirkomulagið, svo
að menn fáist til að setja fje sitt
í atvinnurekstur, en hætti að
geyma það í kistuhöndruðum eða
sokkaholum.
Næst þarf að afnema öll versl-
unarhöft — leggja niður þær
nefndir sem við þau fást —, það
eru aðeins fulltrúar bankanna sem
ráða afdrifum gjaldeyrisumsókna
í Gjaldeyrisnefnd, svo þeirra hluta
vegna þarf ekki að launa þar 5
menn, og eins og kunnugt er,
veitti innflutningsnefnd s.l. ár inn-
flntningsleyfi fyrir rúmlega 5 milj.
króna meira en þörf var fyrir af
vörum í landinu, svo þeim hundr-
að þúsund króna, sem hún kostar
árlega, virðist heldur illa varið.
Þjóðin hafði stritað í þúsund ár
og ekki haft ráð á að byggja veg-
spotta, brú, sæmileg íbúðarhús eða
skip svo nokkru næmi, og allur
þessi aumingjaskapur orsakaðist
af verslunarhöftum sem þá voru.
Svo var það fyrir atbeina góðra
manna, eins og Jóns Sigurðssouar
o. fl., að hlekkirnir brustu og öll
verslunarhöft voru afnumin, og
hvað skeði?
Hagur þjóðarinnar blómgaðist á
skömmum t.íma svo að nii eigum
við hæði vegi, brýr, hús og skip
og hagur alls almennings vai að
verða mjpg sæmilegur. Þá voru
aftur sett höft á verslun lands-
manna og er það öllum svo kunn-
ugt, að .ekki þarf að lýsa því hjer,
hvað hag almennings hefir hrakað
síðan, og alskonar óáran heimsótt
þetta land.
Það er ekki nægjanlegt þó menn
keppist við og striti á sjó og landi
ef menn ekki hafa frið og frelsi til
að njóta ávaxtanna af verkum
sínum. A. K.

Duglegur maður |
eða kona getur orðið með- *
eigandi og forstjóri í góðu |*
matsölufyrirtæki, sem er í |*
fullum gangi. X
Upplýsingar ekki veittar I*!
í síma. X
Ólafur Þorgrímsson
lögfræðingur.
Austurstræti 14, 3. hæð.
Kassabíll
(3A tonn) til sölu. Nýgerður
upp og nýyfirbygður.
Uppl. í síma 1313.
AUGAÐ hvílist TU|C| t
með gleraugum frá I ÍIILLb
I SVIGNASKARÐI
fæst SILUNGSSTANGAVEIÐI í LANGAVATNI og
LANGÁ fyrir STAÐARTUNGULANDI, GLJÚFURÁ
beggja megin niður að KLAUFHAMARSFOSSI og
eftirtöldum vötnum: GUFÁRVATNI (bleikja og urriði3—7 punda), DJÚPAVATNI (urriði 3—4 punda), MJÓA-
VATNI (vænn urriði en ekki feitur), GRUNNAVATNI (urriði), BEINADALSTJÖRN (smásilungur, 1 pund og
yfir), DJÚPADALSTJÖRN, HÓLMAVATNI (bleikja væn og feit), TOPPHÓLSVATNI (urriði og bleikja gríðar
væn), HRÚTABORGARTJÖRN (bleikja og urriði). Til þess að ná til veiða þessara hefir verið gerður BÍLVEGUR
fram að GRÍSATUNGU, um 11 kílómetra. í TANDRASELI FÁST HESTAR OG FYLGD. Tveggja tíma reið í
efstu veiðarnar. — Veiðileyfið að silungsveiðum fæst í Svignaskarði og kostar 2 kr. á dag fyrir stöngina. Öllum,
sem ekki hafa veiðileyfi, er bannað að veiða í nefndum ' j-r-aarwe*
ám og vötnum. Slgb|€>Ml Arillílllll.