Morgunblaðið - 26.03.1941, Blaðsíða 6

MOKG UNBLAtíii)
Miðvikudagur 26. mars 1941.
«
Ókyrðin í Júgóslafíu
PRAMH. AP ANNARI SÍÐD
í gærkvöldi voru hundruð ungra
manna sagðir hafa gert blátt á-
fram átlögu að sendiherrabústöð-
am Breta og Grikkja og krafist
þess að fá einkennisbúninga þess-
ara þjóða og verða sendir til víg-
stöðvanna í Albaníu.
Mótmælagöngur gegn ríkis-
stjórninni voru sagðar hafa átt,
sjer stað í Belgrad og víða út um
landið, aðallega í Montenegro.
Mótmælagöngur gegn stjórninni
Pregnmiðum frá serbneskum
ættjarðarfjelögum var dreift um
göturnar í Belgrad í gærkvöldi,
þar sem lýst var yfir því, að 511
þjóðin væri andvíg því, að Júgó-
slafar beygðu sig fyrir Þjóðverj-
nm. Belgrad árið 1941 má ekki
bregðast Belgrad frá því 1915,
segir í fregnmiðanum. Við viljum
enga sáttmála, enga „túrista“.
enga „sjerfræðinga“, við viljum
heiður og frelsi umfram alt.
I Bandaríkjunum hefir Roose-
voru einnig sagðar hafa átt sjer velt forseti fryst inneignir Júgó-
stað í heimaborg Cvetkovic for- slafa þar.
sætisráðherra.
Þegar samningurinu
vai undirskrifaður
ASilar þríveldíibandalagsins byrj-
aðu að safnast saman í Vínarborg
snemma í gærmorgun. Fyrstur kom
Joaehim von Ribbentrop, nógu snemma
til þess að taka á móti Galeazzo Ciaho,
sem kom frá Ítalíu. Báðir fóru þeir
síðan að taka á móti júgóslafnesku ráð-
herrunum Draghiza Cvetkovie og Cin-
car Markowitch, sem komu með einka-
lest kl. 10 í gærmorgun.
Nokkru áður hafði Hitler komið til
Vínarborgar, og ekið til Belvedere- hall-
arinnar, þar sem hin hátíðlega athöfn
fór fram. Sjálfur var hann þó ekki við-
staddur undirskriftarathöfnina.
Hún hófst kl. 3^ í gær (eftir þýsk-
um tíma). Athöfninni var útvarpað um
allar þýskar stöðvar og stöðvar her-
numdu landanna. Þulurinn byrjaði með
því að lýsa því, er fulltrúamir tóku
sjer sæti, von Ribbentrop fyrir miðju,
með Cvetkovie og Ciano á hvora hönd.
Út frá þeim sátu síðan Cinear-Marko-
vieh og sendiherrar Japana, Ungverja,
Slóvaka, Rúmena og Búlgara.
von Ribbentrop bauð síðan gestina,
júgóslafnesku ráðherrana, velkomna í
nafni allra hinna. „Við erum hjer sam-
an komin, þessi stóra stórveldasam-
steypa, aðeins þrem vikum eftir að við
l'uðum Búlgara velkomna í bandalag
okkar“, sagði Ribbentrop „og mjer er
sjetastök ánægja að bjóða róðherra
konungsríkisins Júgóslafíu velkomna“.
Er samningurinn, sem lá frarnmi til
mdirskriftar hafði verið lesinn upp,
hófust undirskriftimar. ÞulHrinn skýrði
m. a. frá því, að sendiherra Japana
hefði haft með sjer sitt eigið blek og
sinn eigin penna. Síðan var júgóslaf-
nesku ráðherrunum óskað til hamingju
með handabandi.
Cvetkovic stóð nú upp og flutti ræðu
á júgóslafnesku. Hann sagði að stefnu-
mið júgóslafnesku stjórnarinnar hefði
jafnan verið að vinna að því, að júgó
slafneska þjóðin gæti lifað í friði og
öryggi og ennfremur að tryggja góða
samvinnu við nágranna Júgóslafa.
Sambúð Júgóslafa og Þjóðverja hefði
jafnan verið hin besta, og þessar þjóð
ir hefðu getað búið saman í friði og
vináttu. Árið 1937 hefðu Júgóslafar
gert vináttusamning við Itali og síðar
bæði yið Búlgara og Ungverja.
Júgóslafar vildu vinna að því, að
bæfa yiðskiftasambandið, sem beðið
hefði mikinn hnekki í styrjöldinni. Þeir
hefíiu jafnan talið það mikilsvert, „að
þjóðunum í suð-austur Evrópu væri
hlíft við styrjöldinni". „Aðeins með
einlægri samvinnu er hægt að byggja
grundvöllinn að nýskipulagningu Ev-
rópu“, sagði ráðherrann.
Hann kvaðst sannfærður um að frið-
arpólitík stjómarinnar væri samkvremt
ésk og vilja júgóslafnesku þjóðarinn-
ar. „Þegar við stígum þetta spor í dag,
gerum vjer það til að vinna að bættu
viðskiftaástandi og lil að tryggja frið-
inn, ásamt Þjóðverjum, ítölum og Jap-
@nnm, og við teljum þetta ekki aðeins
okkur sjálfum fyrir bestu, heldur fyrir
þjóðafjelag Evrópu".
von Ribbentrop stóð nú upp, og
kvaðst vilja láta í ljós sannfæringu
allra þríveldabandalagsþjóðanna að
spor það, sem Júgóslafar hefðu stigið
í dag væri mjög mikilsvert fyrir alla
framtíð og velferð júgóslafnesku þjóð-
arinnar.
Nýskipun Evrópu heldur áfram með
óviðjafnanlegri nákvæmni, sagði von
Ribbentrop. Hún er framkvæmd mitt í
styrjöld og með meiri hraða, en marga
óraði fyrir.
Samtímis era útlínurnar í nýrri og
rjettlátri skipun í Austur-Asíu, sem
framkvæmd er með stjömkænsku Jap-
ana, stöðugt að koma greinilegar í Ijós.
Hann Ijet í íjós einlæga ánægju yfir
því, að Júgóslafar hefðu ákveðið að
verða fimta þjóðin, sem gerðist aðili
að þríveldabandalaginu. Þar með væru
raunverulega allar þjóðimar í suð-aust-
ur-Evrópu sem verið hefðu hlutlausar
fram til þess, komr-ar í hóp nýskipunar
þjóðanna. 1 öðra lagði hefði verið kom-
ið í veg fyrir að Bretum yrði að þeirri
von sinni, að þeir gætu með því að
blanda sjer í málefni Júgóslafíu, fengið
þar bækistöð til þtss að vinna gegn
þessari nýskipun. íhlatun þessi af hálfu
Breta og Band'uíkjaiu.a síðustu dagana
Irefði gengið blátt áfram ósvífni næst.
Júgóslafar hefðu nú sameinast ungu
þjóðunum, gegn utanaðkomandi íhlut-
un í málefni Evrópu.
von Ribbentrop hjelt síðan áfram
og sagði, að Hitler hefði ávalt reynt
að sýna Bretum fram á að endurskoða
yrði friðarsamningana á friðsamlegan
hátt. Bretar hefðu spornað við þessu og
sagt Þjóðverjum stríð á hendur. Bretar
hefðu gert sjer stórar hugmyndir um
mátt sinn, en þeir hefðu orðið fyrir
miklum vonbrigðum.
Stefna Þjóðverja hefði verið að
hindra að stríðið breiddist út. Þeir hafa
enga þjóð beðið um hjálp. Stefna þeirra
hefir verið í fyrsta lagi að hindra að
stríðið breiddist út, í öðra lagi að vinna
að nýskipun Evrópu og í þriðja lagi
að koma á varanlegum friði og hindra
að Evrópuþjóðunum verði teflt fram
í styrjöld hverri gegn annari.
Ungu þjóðirnar standa við hlið okk-
ar. Þær'vilja að meginlandsþjóðirnar
skapi sjer sjálfar nýtt skipulag.
Sjálfir gera Þjóðverjar — þessu lýsi
jeg hjermeð afdráttarlaust yfir — eng-
ar landkröfur eða pólitískar kröfur á
hendur þjóðunum í suð-austur-Evrópu.
Júgóslafar munu nú, eftir atburð
þann, sem hjer hefir gerst í dag, að
sjálfsögðu fá þann sess, sem þeim ber
í nýskipun Evrópu.
Er von Ribbentrop hafði lokið ræðu
sinni, var athöfninni lokið og þulurinn
skýrði frá því, að fulltrúamir færu nú
inn í gyltu setustofuna í höllinni, þar
sem Hitler biði þeirra.
Tvær ákafar
atlðgur Itata
I Albanlu I gær
í talir gerðu tvær ákafar at-
*• lögur í Albaníu í gær, en
Grikkir segjast hafa hrundið
báðum.
Fyrri árásin var gerð um
dögun í gærmorgun, og tefldu
ftalir m. a. fram miklu skrið-
drekaliði. Önnur árás var gerð
síðdegis í gær, og telfdu ít-
alir þá enn fram miklu liði,
en árásinni var hrundið og
manntjón í liði ítala var mik-
ið (að því er hermir í fregn
frá Aþenu, birtri í London).
Hernaðarað-
gerðír geta
nú hafíst --
l-v ýsk blöð voru í gær sigri
*■ hrósandi yfir því, að Júgó-
slafar hafa gerst aðilar að þrí-
veldasáttmálanum. Telja blöðin
að hinum diplomatisku átökum
sje nú lokið og að brautin sje nú
rudd, svo að hernaðaraðgerðir
geti byrjað.
Þó er einum diplomatiskum
viðburði ólokið. Matzuoka, ut-
anríkismálaráðherra Japana
kom í gær á þýska grund, og
höfðu ýmsir háttsettir embætt-
ismenn verið sendir til móts við
hann til landamæra Þýskalands
og Rússlands.
Matzuoka er væntanlegur til
Berlínar í kvöld, en þar mun
hann dvelja í 4 daga, þar til 30
mars, þá heldur hann áfram til
Rómaborgar, og verður þar í
daga.
Saltfisksveiðar
togaranna
FRAMH. AF ÞRIÐJU SÍÐU.
Reykjavík snertir, mjög erfitt með
að fá pláss fyrir afgreiðslu skipa
í höfninni. Má því búast við stór-
vandræðum, ef allir togarar færu
að fiska í salt. Loks er svo það,
að flest fiskhúsin í bænum eru nú
í höndum breska setuliðsins, en
ek*ki er við því að búast, að það
geti rýmt þau í skyndi.
En útgerðarmenn eru að vona,
heldur Kjartan Thors áfram, að
þegar skipin hafa farið 2—3 túra
ú saltfisksveiðar, verði ástandið
það breytt, eða ný úrræði fund-
in, að siglingar til Englands verði
taldar færar á ný.
Annars er nú svo ástatt um okk-
ar togaraflota, segir Kjartan að
lokum, að um 20 skip þurfa að
ganga undir allsherjar skoðun
(klössun) á þessu ári. Er ekki
sýnt, að þær viðgerðir, sem af því
leiða, geti orðið framkvæmdar
hjer á landi, með þeim vinnuskil-
yrðum og því vinnuafli sjerfræð-
inga, sem þarf til þessa verks. Út-
gerðarmenn höfðu þessvegna, fyr-
ir tilstilli umsjónarmanns flotans,
Gísla Jónssonar vjelfræðings, feng
ið því til leiðar komið, að ákveð-
in stór skipasmíðastöð í írlandi
tæki að sjer það af þessari við-
gerð, sem ekki væri unt að fram-
kvæma hjer heima.
En eins og nú er komið getur
þannig farið, að ekki verði unt að
nota sjer af þessu og þá horfir til
stórra vandræða.
Graziani baðst
lausnar
K að var opinberlega tilkynt
* í Rómaborg í gær, að Grazi-
ani marskálkur, yfirmaður ítalska
herforingjaráðsins, landsstjóri £
Libyu og yfirmaður ítalska hers-
ins í Libyu, hefði sagt af sjer.
Landsstjóri í Libyu og yfirmað-
ur ítalska hersins þar hafi verið
skipaður Italo Garibaldi hershöfð-
ingi. En yfirmaður ítalska herfor-
ingjaráðsins maður að nafni Ro-
atta hershöfðingi.
Graziani er fjórði ítalski hers-
höfðinginn, sem beðist hefir lausn-
ar frá því í des., en hinir vora
Badoglio, de Veeclii og Soddu.
Þýska hersljórnar*
tilkynninigin
„Uösauki" Þjúðverja
f iibyu
Fregnirnar frá vígstöðvun-
um í Afríku í gærkvöldi voru
í stuttu máli á þessa leið:
Dað er búist við því, að Bretar
taki Harrar þá og þegar.
Þeir voru í gær sagðir aðeins 30—■
40 km. frá borginni.
Sókn Breta á öðrum vígstöðv-
um í Abyssiníu miðar einnig vel
áfram.
Hjá Keren verjast ítalir áfram
af miklu kappi, og hafa enn gert
gágnáhlaup.
Nýjar fregnir bárust frá Libyu
í gær. Frá því var skýrt í Lond-
on, að þýska skriðdrekaliðinu í
Libyu hefði nýlega borist liðsauki,
og væri lið þetta nú orðið svo mik-
ið, að ekki væri hægt að ganga al-
veg á snið við það.
En engar fregnir hafa borist til
London um að Þjóðverjar hafi sent
fótgöngulið til Libyu.
Næturakstur: Bifreiðast. Stein-
dórs. Sími 1580.
Cíano ræðír
víð Hítíer
Ciano greifi ræddi lengi við
Hitler og von Ribbentrop í
viðurvist Alfieris, sendiherra It-
ala í Berlín og von Mackenzens,
sendiherra Þjóðverja í Róm, áður
en hann hjelt heimleiðis frá Vín-
arborg í gærkvöldi.
Þýska herstjórnin tilkynnir t
K ýskur hraðbátur skaut niður
* Bristol-Blenheim sprengju-
flugvjel yfir Norðursjónum.
Fallbyssur þýska flotans skutii
með góðum árangri á herstöðvar
óvinanna við Dover.
Þýskar könnunarflugvjelar rjeð
ust á þrjá flugvelli í Suður-Eng-
landi með góðum árangri. Æstir
eldar voru kveiktir og mikið tjón
hlaust í flugskýlum og hermanna-
skálum. Árás var gerð úr lítilli
hæð og voru orustuflugvjelar og
sprengjuflugvjelar óvinanna lask-
aðar.
Þýskar flugvjelur í Miðjarðar-
ha.fi gerðu árás á sterklega var-
inn óvinaskipaílota í suður frá
Krít. Tvö flutningaskip, um 8 þús.
smálestir hvort, voru alvarlega
löskuð. Þrátt fyrir öflugar loft-
varnir gerðu þýskar flugvjelar á-
rás á Valetta á Malta. Margar
sprengjur fjellu á skip, sem lágu
í höfninni og á hafnarmannvirki.
Á svæðinu fyrir sunnan Krít var
breskt orustuskip hæft með þungri
sprengju, í í'irásr sem þýskar flug-
vjelar gerðu.
CKrónixr
eru væntanlegar eftir nokkra daga.
Eggert Kcistiánsson & €o. h.f.
Sími 1400.
L0GTAK.
Eftir kröfu Sjúkrasamlags Reykjavíkur og að
undangengnum úrskurði, uppkveðnum í dag,
og með tilvísun til 88. gr. laga um alþýðutrygg-
ingar nr. 74, 31. des. 1937, sbr. 86. gr. og 42. gr,
sömu laga, sbr. lög nr. 29, 16. des. 1885, verður
án frekari fyrirvara lögtak látið fram fara fyr-
ir öllum ógreiddum iðgjöldum Sjúkrasamlags-
ins, þeim er fjellu í gjalddaga 1. nóv., og 1. des.
1940, 1. jan., 1. febr., 1. mars, 1941, að átta dög-
um liðnum frá birtingu þessarar auglýsingar,
verði þau eigi greidd innan þess tíma.
Lögmaðurinn í Reykjavík 25. mars 1941
Björn Þórðarson