Morgunblaðið - 12.04.1942, Qupperneq 2

M O K G U NBLMil Ð
Simnudajíur 12. apríl ÍM2.
Seip rektor send
urtil Þýskalands
Anösíaðan gegn Þjöð-
verjum I hernumdu
löndunum
Þjóðverjar mæta nú stöðugt
harðnandi mótspyrnu al-
mennings í hernumdu löndun-
úm í Evrópu, þrátt fyrir harðn-
andi hegningar og eftirlit ÞjóS-
verjá. Eftirfarandi fregnir bár-
ust í gær frá hernumdu löndun-
um:
NOREíiUR: Seip, rektor Osló-
' ^Skólá, hefir nú verið
' sendur í fangabúðir í Þýska-
landi. — Hann hefir verið í
fangelhi í Nóregi í sjö mán-
uði. Þar af var hann einn
mánuð í myrkvastofu. Fleiri
Norðmenn, er ekki hafa vilj-
að fara að vilja Þjóðverja,
* hafa verið sendir, til Þýska-
?1 iáhds í fangábuðir.
HOLLANÐ: Þýsku yfirvöldin í
Hóllandí hefa gefið út aug-
lýsingu til almennings í Hol-
landi,: þar sem sagt er, að
gripið verði til japánskra að-
ferða, éf Holl’endingar hætti
1' ekki að vinna geg-rt Þjöðverj-
,um.
PÓI.LAND: Daplega eru Pól-
verjar teknir af lífi fyrir litl-
ar sakir. Himler Gestapo-for-
ingi, hefir látið setja erki-
biskupinn af Vilna frá emb-
ætti. í hans stáð kom lithau-
iskur preláti, sem hefir verið
leppur Þjóðverja síðan 1939.
Þessi lepp-biskup var særður
hættulega á gotu í gær.
TJEKKÓSLÓVAKÍA: — Þrír
Tjékkar voru teknir af lífi í
Prag í gær. Þeim var gefið að
sök, áð þelr hefðu stofnað til
vandræða í hergagnaverk-
smiðju, með það fyrir augum
að draga úr hergagnafram-
leiðslunni.
4 jspfinskum
skipum stkt:
:r3
Flotamálaráðuneytið í Was-
hington tflkynti í gær-
kvöldi, að amerískir kafbátar
hefðu sökt fjórum japönskum
skipum og laskað önnur þrjú.
Skipin, sem sökt var, voru:
tundurspillir, stórt flutninga-
skip, kafbátaspillir, verslun-
arskip.
Skipin sem voru löskuð:
beitiskip, eitt stórt flútninga-
skip og eitt verslunarskip
(sennilega sökt),
Ekki er getið um það í til-
kynningunni, hvar skipin
voru, er þeim var sökt.
Reuter.
Innrás bandamanna
í Evrópu í sumar
Marshall og Hopkins
í London að ræða
innrásarfyrirætlanir
New York, laugardag.
FRJETTIR, sem borist hafa síðustu daga frá
London og Washington hafa vakið umtal og
blaðaskrif um, að hlutverk Harry Hopkins,
fulltrúa Roosevelts og George Marshalls yfirforingja her-
foringjaráðs Bandaríkjahers, sem nú dvelja í London, sje
að ræða fyrirætlanir Breta hvað snertir innrás á megin-
land Evrópu þegar á sumri komanda.
Frjettaritari stórblaðsins „New York Times“ í Was-
hington skrifar um hugsanlega þátttöku Bandaríkjamanna
í slíkri sókn:
„Ályfetanir, sem sum blöð og almenningur hafa dreg-
ið í þessu máli, bæði hjer og í Bretlandi um að Banda-
ríkjamenn ætli að senda herlið til innrásar í Evrópu,
hefir ekki hlötið neina staðfestingu hjer í höfuð-
staðnuxri.“
Blaðamáðurinn endar grein sína með þeirri ályktnn, að lík-
légt megi teljast að Bretar færu meðal annars fram á mikla
flotastöð frá Bahdaríkjunum áður en þeir gengju inn á að gera
tilráun til innrásar á meginlandið.
FRUMKYÆÐIÐ EKKI LENGUR ÞJÓÐVERJA.
Hernaðarsjerfræðingur Reuters frjettastofunnar í London
segir:
„í fyrsta sinn síðan stríðið hófst er útlit fyrir, að þýska her-
stjórnin sje neydd til að geta sjer til hverjar fyrirætlanir banda-
menn sjeu. Yfir Þjóðverjum vofir nú sú hætta, að þeir geti ekki
lengur átt frumkvæðið að hernaðaraðgerðum.
Koma þeirrá Hopkins og Marshalls til London og viðræður
þeirra við starfsbræður þeirra hjer, munu sennilega vekja umtal
og heilabrot, sem líkja má við, er þeir Hitler og Mussolini voru að
þinga í Brennerskarði forðum.
Ef ekki kemur eitthvað sjerstaklega slæmt fyrir á næst-
unni, þá verða bandamenn hernaðarlega sterkari en Þjóðverjar
og bandamenn þeirra. Það er ekkert líklegra en að bandamenn
hafi aðstöðu til að eigá frumkvæðjð að næstu hernaðaraðgerðum,
engu síður en öxulríkin.
UM TVENT AÐ VEUA.
Það verður ekki annað sjeð en að Rauði herinn hafi síðast-
iiðna viku hrifsað tii sín frumkvæðið á Briansk og Kharkovvíg-
stöðvunum.
Hinn vaxandi herstyrkur bandamanna í Vestur-Evrópu mun
neyða öxulríkin til að gera annað tveggja:
að styrkja varnir sínar í Vestur-Evrópu. En það verður
ekki gert nema með því, að draga burtu varalið, sem
ætlað var til vorsóknarinnar á austurvígstöðvunum,
eða
að hætta á að verja vesturiandamærin með tiltölulega
veikum her.
Cripps fer von
svikinn heim
frá Indlandi

Gerði alt, sem var i
mannlegu valdi að gera“
IR STAFFORI) CRIPPS heldur heimleiðis til
Englands í dag —■ vonsvikinn. Tillöguin hans
var hafnað í Indlandi, en þó er talið að ferða-
lag hans hafi ekki verið með öllu árangurslaust, þar sem
hann hafi lagt grundvöll að samkomulagi um Indlands-
málin í framtíðinni,
Churchill forsætisráðherra sendi Sir Stafford Cripps
éftirfarandi skeyti í gær: ^
„Þjer hafið gert alt, sem var á mannlegu valdi áð gera.
Seigla yðar og langlundargeð sýnir, að það vár einlægur viljí
Breta að ná samkomulagi: Þrátt Fyrir að yður varð ekki að von-
um yðar. hafið þjer lagt fram yðar stóra skerf til sameiginlegra
áhugamála og grundvöllurinn hefir verið lágður »f framtíðár-
þróun hinna indversku þjóða“/
RÆÐA CRIPPS.
Sir Stafford hjelt ræðu í útvarp til Indverja í gærdag. — í
ræðu sinpi harmaði hann það mjög, hvernig þessum málum hefði
lyktað og sagði, að sem einlægum vini Indlands. tæki það sig
sárt, að Indverjar skyldu hafa látið þetta tækifæri, til að fá fyll-
komið sjálfstæði fyrir Indland óhötað.
Japanar mistu 5000 manns við Tnungoo
(Frá einkafrjettaritara
Reuters í Burma).
Japanar náðu ekki borginnj
Toungoo á sitt vald fyr en
þeir höfðu mist 5000 hermenn.
Kínverjum og Japönum lenti
ekki saman í Burma, fyr en þ.
19. mars. Það var við Pyu-ána,
fyrir sunnan Toungoo. Þarna
hrundu Kínverjar sex stórárás-
um Japana.
Loks tókst Japönum að um-
kringja kínverska herinn í
Toungoo á þrjá vegu og hófu
stórsókn. En Kínverjab hófu
ekki skothríð fyr en Japanar
vöru komnir rjett að borginni
og þá strádrápu þeir japnösku
hermennina í hrönnum.
Kínverjar fengu fyrirskipun
um að hörfa frá borginni þann
28. mars, en Japanar voru þá
evo örmagna og höfðu beðið
svo mikið manntjón, að þeir fóru
ekki inn í borgina Toungoo fyr
en næsta dag.
Sir Stafford ræddi síðan hin-
lar ólíku skoðanir, sem ríktu
meðal iiidverskra stjórjnmála-
manna.
Einhvern veginn og einhvern
tíma, sagði ræðumaður, kemúr
að því að indverska þjóðm sam-
leinast um málefni sín og hags-
munamál.
Það væri sörglegt, að leiðtog-
ar Indverja skyldu ekki geta
komið sjer saman, nú er óvin-
urinn Væri við hlið Indlands.
Menn. gætu verið ósammála um
margt, en eitt hlytu allir að vera
sammála um, að frelsi .sínu
næðu Indvérjar ekki undir hand
leiðslu Japána. Japanar lofuðu
að visu gulli og grænum skóg-
um, ef Indland vildi gefast upp
fyrir þeim, en dæmin frá Kína
síndu best, hvað biði Indverja,
ef Japanar næðu á þeim tök-
um.
Bretar og Bandaríkjamenn
myndu leggja sig alla fram til
að hjálpa IndverjUm til að
verja land sitt.
Sir Stafford ræddi um það,
hversvegna Bretar hefðu ekki
getað gengið að öllum kröfum
Indverja nú þegar.Krafist hefði
verið breytinga á stjórnar-
skránni nú þegar. Slíkt væri
með öllu ómögulegt, eins og
sakir stæðu vegna ófriðarins.
Það, að fá indversku flokk-
upum algera stjórn landsins, án
íhlutunar varakonungsins, eða
bresku stjórnarinnar, myndi
ekki þýða annað en að ríkis-
stjórn tæki við stjórn landsins,
§em ekki væri ábyrg gagnvart
neinurr. nema sjálfri sjer. SanflH
kölluð einræðisstjórn. Hlutur
minnihlutaflokkanna —- 90 mil-
jón manna -— væri fyrir borð
borinn, en breska stjórniri hefði
einmitt gefið ákveðin loforð um
að vernda rjett þessara minní-
hluta. flokka.
Cn'pps flutti úr éinkabústað
smum í gær og til hallar vara-
3>onungsins, þar sem hann dvel-
ur, þar til hann fer frá Ind-
landi í dag.
Allsherjarnefnd Kongress-
flokksins var á fundi x Nýju
Delhi í gær.Var það einn lengsti
fundur, sem nefndin hefir
nokkru sinni haldið. Ákveðið
var á fundinum að kalla saman
fulltrúanefnd Kongressflokks-
ins til fundar í Allahabad dag-
ariá 29. ok 30. apríl n.k. Alls
herjarnefndin kemur þar sam-
an til fundar þann 28. þ. m.
Gandhft svarar
„Spyrjið forseta Kongress-
f!okksins“, var svar Gandhis, er
blaðamaður frá Reuter frjetta-
stofunni spurði hann um álit
hans í dag.
Gandhi mun ekki sitja full-
trúafundjnn á Allahabad um
mánaðamótin.