Morgunblaðið - 10.03.1946, Qupperneq 8

8
MOB6DNBLAÐIÐ
Sunnudagur 10. marz 1946
Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavík.
* Framkv.stj.: Sigfús Jónsson.
Ritstjórar: Jón Kjartansson,
Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.).
Frjettaritstjóri: ívar Guðmundsson.
Auglýsingar: Árni Garðar Kristinsson.
Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsla,
Austurstræti 8. — Sími 1600.
Áskriftargjald: kr. 8.00 á mánuði innanlands,
kr. 12.00 utanlands.
í lausasölu 50 aura eintakið, 60 aura með Lesbók.
Tímaliðið og bændastjettin
HVENÆR, sem dreginn er fram í dagsljósið sá sann-
leikur, að forustumenn Tímadeildarinnar hafi reynst aft-
urhaldsgjarnir og andstæðir nýbreytni allri í atvinnu-
háttum, þá kveða blöð þessara manna hátt við: „Nú er ver-
ið að ráðast á bændur“. „Bændur eru skammaðir“. „Bænd-
ur verða að hefna þessara árása í næstu kosningum“, o.
s. frv. Hvaða þvætting, sem Tímaliðið flytur, hvaða vit-
leysu sem það genr og hvaða klæki sem það er bendlað
við, þá ætlast það til-þess, að bændastjettin sje í ábyrgð
fyrir því öllu, þó ekkert hafi verið undir bændur borið
og þeir sjeu með öllu saklausir af þeim syndum, sem
Tímaliðið hefir drýgt. Þessi sónn Framsóknarblaðanna
er því ógeðslegri, sem lengra líður, og pess ljósar sem
það kemur fram, að þeim bændum fer sífjölgandi, sem
fyrirlíta Tímadeild Framsóknarflokksins Oft hefir líka
talið um bakábyrgð bændanna Verið andstyggilegt, en
aldrei eins og nú að undanförnu í sambandi við nýsköpun
atvinnuvega landsins. Það má eigi á milli sjá hvort Tím-
inn eða Dagur gengur lengra í því, að nudda bændum
upp úr þessum óþverra. En eitt gleggsta dæmið þessarar
tegundar er að finna í Degi 28. febrúar s.l.
★
Þar er þeirri lýgi hampað, að Páll Kolka læknir og fleiri
Sjálfstæðismenn hafi brigslað bændum „um sofandahátt
og áhugaleysi fyrir framförum og endurbótum landbún-
aðarins“. Sannleikurinn í því efni er sá, að bæði Kolka
og fleiri hafa flett hlífðarlaust ofan af Tímaklíkunni fyrir
sofandahátt hennar og klaufastrik í öllum greinum og ekki
síst í stjórn landbúnaðarmála. Þetta snertir mikinn hluta
bænda ekki hót, en hina óbeinlínis, og þá að því leyti
einu, sem þeir hafa látið blekkjast til þess, að ljá Tíma-
klíkunni fylgi lengur en skyldi. Að ætla sjer að yfirfæra
á bændastjettina þær ófögru en sönnu lýsingar, sem
Kolka og fleiri hafa gefið af stjórn og starfsemi Tímaklík-
unnar eru álíka ósvífin ósannindi eins og það var á sín-
um tíma að yfirfæra klækjaverk Nasistanna á alla þýsku
þjóðina.
★
Varðandi þá framfarastefnu sem núverandi ríkissttjórn
hóf, þegar hún tók við völdum, þá er það fyrir löngu vitað
að meginþorri bændastjettarinnar tók henni tveim hönd-
um. Þó að afturhaldskurfar Tímaliðsins neituðu öllu sam-
starfi við stjórnarflokkana um stjórn og stefnu og hafi á
annað ár útmálað það fyrir landslýðnum, og einkum
bændum, að öll nýsköpun væri hrein vitleysa af því ekki
væri lækkað afurðaverð og kaupgjald, þá hafa flestir
bændur látið hrópyrði þessara afturhaldsgogga eins og
vind um eyrun þjóta. Þeir af bændastjettinni, sem fylgt
hafa Framsóknarflokknum að málum lengri eða skemmri
tíma, voru flestir mjög óánægðir yfir því, að foringjar
flokksins skyldu ekki vera með í stjórnarsamvinnunni.
Þeim þótti illa á málum sínum haldið. En þeir hafa engu
síður en aðrir bændur notað sjer af því að atvinnuvegum
landsins er haldið í fullum gangi og stórstígari fram-
kvæmdir hafnar á öllum sviðum þjóðlífsins, en áður hefir
þekkst. Þeir hafa ekki látið á sjer standa að panta hvers
konar vjelar og verkfæri og á allan hátt stefnt öfugt við
það, sem foringjar flokks þeirra stofnuðu til með sinni
stjórnarandstöðu. Að eðlilegum hætti vilja Framsóknar-
bændur eins og aðrir landsmenn fá aukin þægindi, auknar
framfarir á öllum sviðum. Aðeins örfáir þeirra eru sam-
sekir foringjaliðinu um þá hrunstefnu og hrakspár, sem
það hefir fylgt. Það er því hin herfilegasta rangfærsla
og öfugmæli, að þau rjettmætu kaldyrði, sem ríkisstjórnin
^og stuðnipgsmenn hennar hafa fært að foringjum og rit-
4urum. stjórnarandstöðunnar, sjeu ásakanir til bænda al-
-mpnt. Þess óafsakanlegr er það því, þegar þeir sem sekast-
.ir eru á þessu sviði, slá um sig með miklu yfirlæti og þykj-
ast tala og skrifa í umboði allra bænda í landinu. Meiri
vahsæmd hefir bændastjettinni aldrei verið sýnd.
\Jihverjl ólrijar;
ÚR DAGLEGA LÍFINU
. Útlendingaeftirlitið
af hlaðið störfum.
HJER Á DÖGUNUM var
skýrt frá því hjer í dálkunum,
að farþegar, sem komu til
landsins flugleiðis frá Ameríku
hefðu þurft að þíða í 8 klukku-
stundir eftir afgreiðslu frá toll-
eftirliti og útlendingareftirliti.
Nú er fengin skýring á því
hvernig á þessu stóð, en ástæð-
an er sú, að útlendingaeftirlit-
ið er ofhlaðið störfum og getur
ekki sinnt nema einu farar-
tæki, sem til landsins kemur, í
einu. Sigurður G. Norðdahl,
sem hefir stjórn útlendingaeft-
irlitsins með höndum skrifar á
þessa leið um málið:
„í daglega lífinu þann 7. þ.
m. er minnst á, að „nýlega hafi
komið vestan um haf, nokkrir
farþegar og orðið að bíða í 8
klst. á flugvellinum vegna þess
að engir tolleftirlitsmenn eða
fulltrúar frá útlendingaeftirlit
inu, hafi komið til þess að
ganga frá nauðsynlegum skýrsl
um“. í þetta umrædda skifti
voru eftirlitsmenn og tollgæslu
menn að afgreiða skip frá kl.
6 þennan sama morgun, en til-
kynning um að farþegar væru
á flugvellinum í Keflavík
barst kl. um 9.
•
Allir uppteknir.
„STRAX OG LOKIÐ var
störfum í skipinu, var farið
suður á flugvöll, og er því
nokkuð fljótt að kveðið hjá
Víkverja að brígsla um „sleif-
arlag“ hjá þeim mönnum, sem
gera allt hvað þeir geta, til
þess að ferðamenn, sem hing-
að koma, verði fyrir sem
minnstum töfum.
í þetta skifti fóru allir um
borð í skipið, svo farþegar þar
kæmust sem fyrst í land, enda
ekkert vitað um aðra farþega á
sama tíma. En svo lengi sem
farþegaflug með A. T. C. vjel-
um, er jafn óákveðið og nú er,
má alltaf búast við einhverj-
um töfum, sem óhjákvæmileg-
ar eru.“
Það er sleifarlag.
ÞAÐ var ágætt að þá þessa
skýringu frá útlendingaeftir-
litinu. Hún sýnir ekkert annað
en, að það var ekki of sterkt
kveðið að orði að kalla þetta
sleifarlag. Ekki þó sleifarlag
hjá starfsmönnum útlendinga-
eftirlitsins. Það er ekki hægt
að krefjast af þeim frekar en
öðrum mönnum að þeir vinni
meira en eitt verk í einu. En
það er sleifarlag hjá þeim, sem
stjórna þessum málum, að hafa
ekki nógu marga menn við út-
lendingaeftirlitið.
Eins og nú er gæti það dreg-
ist 1 nokkra daga, að starfs-
menn útlendingaeftirlitsins
hefðu tíma til að fara suður til
Keflavíkur til að taka á móti
-farþegum frá útlöndum, ef
skipakoma til Reykjavíkur
væri það ör í nokkra daga í
röð.
Það vantar auðsjáanlega
fleira starfsfólk í þessa deild
og vitanlega verður aldrei lag
á þessum málum fyr en fastir
starfsmenn við útlendingaeft-
irlit verða á flugvöllunum.
Danskar auglýsingar.
ÞAÐ HEFIR lengi verið góð
vinátta með Dönum og Islend-
ingum og væri óskandi að hún
hjeldist í framtíðinni eins og
hingað til. Við íslendingar eig-
um að keppa að því að hafa
sem bezt vináttusamband við
allar þjóðir og þá vafalaust
ekki hvað síst „bræðraþjóðirn-
ar“ á Norðurlöndum.
En hvað getum við gengið
langt?
í gær þegar jeg gekk fram-
hjá Tjarnarbíó voru í auglýs-
ingakössunum auglýsingar um
kvikmynd, sem verið er að
sýna þessa dagana. Vafalaust
ágæt mynd. Kvikmyndin er
frönsk, en auglýsingarnar eru
á dönsku. í auglýsingum þess-
um stendur meðal annars:
„Forbudt for Börn“.
Þessar dönsku auglýsingar
munu stafa af því að þessi
franska kvikmynd er hingað
komin frá Danmörku, en það
afsakar ekki, að auglýsingarn-
ar skuli vera á dönsku. Það
hefði verið skiljanlegra ef þær
hefðu verið á frönsku, eins og
myndin, en viðkunnanlegast
væri að fyrirtæki, sem rekið er
af æðstu menntastofnun lands-
ins, Háskóla íslands, auglýsti
á íslensku.
Matvælum fleygt.
UNDANFARNAR VIKUR
hefir staðið yfir fjársöfnun
hjer á landi til bjargar hungr-
uðum börnum í Evrópulönd-
um. Söfnunin gekk ágætlega
vel, því við vildum gjarna láta
eitthvað af hendi rakna til
hinna hungruðu barna í Ev-
rópu.
En á sama tíma, sem þessi
söfnun fer fram leika börnin
hjer í Reykjavík sjer að því að
fleygja ágætum matvælum.
Þannig er mál með vexti að
í verzlunum fæst fæðutegund,
kornmatur, sem nefnist „Pep“.
Matur þessi, sem seldur er í
pappapökkum er þrunginn af
vítamínum og það svo að jeg
er viss um að meðlimir Nátt-
úrulækningafélagsins myndu
mæla með honum til átu.
En í pökkum þessum eru
merki, sem ungir strákar sækj-
ast mikið eftir og nú eru þeir
farnir að leika þann ljóta leik,
að kaupa pakka þessa, taka úr
þeim merkin til að skreyta sig
með, en fleygja matnum.
Hjer geta foreldrar tekið í
taumana. Það er síður en svo
neitt á móti því að unglingar
kaupi Pep og safni merkjum
úr pökkunum, en það minsta
sem hægt er að krefjast af þeim
unglingum, sem safna merkj-
unum, er að þeir fari með mat-
vælin heim til sín og borði
matinn sjálf í stað þess að
fleygja honum.
...........••••••••■•••■■••.••••...■■•••••••••. •■•
I Á ALÞJÓÐA VETTVANGI
Að lána eða lána ekki!
í FYRRI VIKU tók Banda-
ríkjaþingið, að ,ræða um hið
mikla lán til Breta og var um-
ræðuefnið vel til þess fallið að
hleypa mönnum í æsing. Það
gat valdið sprengingu í hinum
pólitíska sprengjuforða hVers
stjórnmálamanns, og kom líka
við mörg erfið fjárhagsvanda-
mál. En enginn þurfti að efast
um það, að stjórnmálamennirn
ir töluðu hærra en fjármála-
mennirnir.
Utanríkismálaráðherrann
James Byrnes átti við mikið
fjelagslegt vandamál að etja,
og hann reyndi að etja við það
í veisiu,' sem utanríkisráðu-
neytið hjelt í Manhattan. Þar
sagði hann:
Við teljum sjálfsagt, að
hveitiræktunarmanninum í Da
kota, baðmullarræktandanum
í Carolina og ávaxtaframleið-
andanum í Kaliforníu takist að
selja afurðir sínar. Það finst
okkur líka sjálfsagt, að kaup-
manninum í New York og
námamanninum í Pennsyl-
Vaníu takist. Það ber ekki eins
mikið á því, að markaðir um
heim allan þurfa að ganga lið-
ugt, en það er samt eins nauð-
synlegt og menn þeir, sem jeg
nefndi áðan, geti losað sig við
framleiðslu sína á hagkvæman
hátt.
Erfiðleikar Breta á því, að
komast aftur í venjuleg við-
skifti eru svo vaxnir, að það
skiftir allar þjóðir miklu, að
þeir verði leystir. Ef lánveit-
ingin verður samþykt, getum
við horft fram til þess, að toll-
ar verði yfirleitt lækkaðir, og
að losað verði um hald auð-
hringanna á viðskiftum í heim
inum.
Við hjer í Bandaríkjunum
getum ekki náð því takmarki
að hafa vinnu handa öllum,
nema við setjum okkur það
markmið að hafa markaði okk-
ar sem víðasta, seljum miklu
fleirum en við gerðum fyrir
styrjöldina“.
Andstæðingar lánveitingar-
innar voru ekki eins djúpt
þenkjandi og Byrnes, en gerðu
meíra að gamni sínu. Oldunga-
deildarmaðurinn Edwin John-
son frá Golorado hrópaði í út-i
varpið: „Látum okkur fleýgjá
miljörðum út til þess að bjarga
hungruðum börnum, en ekki
einn eyrir af fje amerískra
skattgreiðenda látum við til
þess að bjarga heimsveldum!“
Annar öldungadeildarmaður,
Burton K. Wheeler, sagði, líka
í útvarp: „Ef við eigum fjóra
miljarða dollara í viðbót, til
þess að gefa, þá skulum við líta
fyrst í eigin barm. — hjer eru
miljónir af uppgjafa hermönn-
um að koma heim, og allsstað-
ar eru hjer fátækrahverfi . , .
Jeg vil fyrst af öllu láta hugsa
um Bandaríki Ameríku ....“.
Einn þingma^ur sagði í ræðu,
að það væri eins gott að vara
sig á Bretum nú. eins og gert
hefði verið í frelsisstríðinu forð
um.
Bandáríkjamenn munu heyra
mikið af þessháttar tali á næstu
vikum. — (Time).
VILDI ÞÓ BORGA.
NEW YORK: — Sjómaður að
nafni Oluf Lystad framdi sjálfs
morð með gasi í veitingahúsi í
Seattle. Hann skildi eftir 20
dollara til þess að borga gasið
með.