Morgunblaðið - 20.10.1948, Page 1

?5, árgangur 247. tbl. — Miðvikudagur 20. október 1948. Prentsmlðja MorgunblaðsiiK
Bjarni Benediktsson utanríkisráðherra:
Upphaf viðreisnaráforma Vestur-Evrópu
Þrátt fyrir gífuriega út-
fiutningsverslun, er vöru-
skiftajöfnuðurinn
óhagstæður
VÖRUSKIFTAJÖFNUÐURINN í septembermánuði, var óhag-
stæður um 17,4 milj. kr. og þá níu mánuði, sem liðnir eru af
ári þessu, er vöruskiftajöfnuðurinn óhagstæður um 28,1 milj. kr.
í sept. áttum við mest viðskifti við Bretland, Þýskaland er ann-
sð í röðinni og Svíþjóð hið þriðja. Það mun vera í fyrsta skifti
: sögunni, að íslensk framleiðsla er seld til Kína, en þangað fór
nokkuð af lýsi í september.
í september. ®
Hagstofan skýrði Mbl. í gær
frá útkomu vöruskiftanna i
september. Verðmæti innfluttr-
ar vöru nam 54,9 milj., en út-
fluttrar vöru 37,5 milj. kr. Eins
og fyrr segir, þá er vöruskifta-
jöfnuðurinn fyrir þá níu mán-
uði, sem liðnir eru af þessu ári,
óhagstæður um 28,1 milj. kr.
Verðmæti innfluttrar vöru á . Thoroddsen, Jóhann Hafstein,
þessu tímabili nemur 325,5 milj. ! Ásgeir Ásgeirsson, Hermann
kr. og útfluttrar 297,4 milj. kr. J Jónasson, Páll Zophoniasson og
A sama tímabili í fyrra, var Einar Olgeirsson.
vöruskiftajöfnuðurinn óhag- Varamenn: Bjarni Benedikts
stæður um 159,7 milj. kr. Þá son, Jóhann Þ. Jósefsson, Björn
nam verðmæti innfluttrar vöru 1 Ólafsson, Stefán Jóhann Stef-
360,9 milj., kr. en útfluttrar ánsson, Eysteinn Jónsson,
201,2 milj. kr. Athyglisvert er, Bjarni Ásgeirsson og Brynjólf-
Kosning utanríkis-
mátanefndar í gær
SAMEINAÐ Alþingi kaus í
gær utanríkismálanefnd
Þessir menn voru kosnir aðal
menn: Ólaftrr Thors, Gunnar
hve útflutningur þessa áís er
miklu meiri en í fyrra.
ur Bjarnason.
Á nýsköpunarreikning.
í sambandi við innflutnings-
verslunina í sept., skal á það
bent, að innifalin eru í henni
fjögur skip, að verðmæti 13
milj. kr., sem öll eru á nýsköp-
unarreikningi. Skip þessi eru
Hekla, togararnir Skúli Magn-
ússon, Jón forseti og'ms. Ingvar
Guðjónsson. Þessi skip komu
hingað til landsins á þriðja árs-
fjórðungi, júlí til sept. Einnig
voru flugvjelarnar Geysir og
Gullfaxi á vöruskiftareikning-
jnn fyrir sept. Þessar tvær flug
Vjelar köstuðu hátt á fjórðu
milj. kr.
Útflutningurinn.
Stærsti liður útflutningsversl
unarinnar í sept var ísvarinn
fiskur fyrir 9,7 milj. Til bresk-
bandaríska hernámssvæðisins í
Þýskalandi fyrir 8,9 milj, kr.,
en til Bretlands fyrir aðeins um
700 þús. kr. Saltsíld er næst
stærsti liðurinn, eða 6,8 milj.
kr. Til Svíþjóðar fór síld fyrir
3.9 milj kr. til Finnlands fyrir
1.9 milj. og til Danmerkur fyr-
ir eina milj. Bretar keyptu því
* ' Frh. á 'bls. 8.
Danskt eftirlifsskip
við Grænland
hverfur
EFTIRLITSVJELBÁTUR
danska flotans, ,,Alken“ hefir
horfið við Grænland og er ótt-
ast að báturinn hafi farist. Níu
manna áhöfn var á bátnum.
„Alken“ fór frá Kangerdlug-
suak 6. október og var ferðinni
heitið til Angmassalik. Síðan
hefir ekkert til bátsins spurst.
Danskar flugvjelar og ame-
rískar hafa leitað bátsins, en
árangurslaust. — Páll.
Á leið lil Ruhr
London í gærkvöldi.
BRESKI aðstoðarutanríkis-
ráðherrann, sem nú er staddur
í París, ræddi í dag við Robert-
son hershöfðingja, yfirmann
hernámssvæðis Breta í Þýska-
landi og stjórnmála- og efna-
hagsráðunauta hans.
Ráðherrann er nú um það bil
að leggja af stað í þriggja daga
ferðalag til Ruhr. — Reuter.
Bjarni Benediktsson
utanríkisráðhcrra.
25000 tonn iil Ber-
línar
Bti’lin i gærkvöldi.
BRESKAR og banda-
rískar flugvjtlar fluttu
meir en 25,000 tonn af vör
um til Berlínar í síðastlið-
inni viku. Bresku flugyfir-
völdin skýrðu fró þessu í
dag, og ljetu þess jafn-
framt getið, að 18,000 tn.
af ofangreindum flutningi
hefðu verið kol.
Frá því Rússar Settu á
aðflutningsbann sitt, hafa
Bretar og Bandaríkjhmenn
als flutt loftleiðis til Berlín
ar um 328,000 tönn af
matvælum og öðrudi nauð
synjavörum. Á sama tíma-
bili hafa breskar flugvjelar
flogið samtals 8,250,000
mílur. — Reuter-
Flofaæíingar á Kyrrahafi
London í gærkvöldi.
BRESKI hehnaflotinn, sem
nú er staddur á Kyrrahafi, er
byrjaður flug og flotaæfingar í
samráði við bandarískar flota-
deildir. — Reuter.
von Brauchitch
látinn
Hamborg í gær.
HEINRICH von Brauchitsch
marskálkur ljest í gærkvöldi í
breskum herspítala í Hamborg.
Hann hafði verið veikur að und
anförnu, en beið þess.að verða
stefnt fyrir rjett fyrir stríðs-
glæpi.
von Brauchitsch, sem fæddur
var i Berlín 1881, var gerður
að yfirmanni þýska hersins
1938. Þremur árum seinna
missti hann þetta embætti fyr-
ir mistök sín á austurvígstöðv-
unum. — Reuter.
■9
Fyrsti hluti ræðu utan-
ríkisráðherra á Alþingi
í gær
RÍKISSTJÓRNIN gaf í gær á fundi er hófst kl. 1,30 í Sam-
einuðu Alþingi, skýrslu um þátttöku Islands í efnahagssam-
vinnu Vestur Evrópvi þjóðanna á grundvelli Marshall-áætl-
unarinnar. — Bjarni Benediktsson utanríkisráðherra tók
fyrstur til máls og rakti aðdragandan að endurreisnaráætl-
uninnni, skýrði viðkomandi samninga, gerði grein fyrir því
gagni, sem við tslendingar hefðum af þeim haft og þeim von-
um, er við og aðrar þátttökuþjóðir bygðum á þeim. Stóð ræða
utanríkisráðherra í hálfa aðra klukkustund.
Emil Jónsson viðskiftamálaráðherra talaði næstur og
skýrði frá áætlun þeirri, sem ríkisstjórn íslands hefur látið
gera uin verklegar framkvæmdir og eflingu atvinnulífsins
hjer á landi á næstu fjórum árum með stuðningi Efnahags-
samvinnustofnunarinnar. Samkvæmt henni er gert ráð fyrir
að íslendingar þurfi 542.8 milj. króna í innlendum og erlend-
um gjaldeyri á þessu tímabili til þess að framkvæma þessa
áætlun, sem er nokkurskonar óskalisti þeirra um þær um-
bætur, sem þeir vilja koma í framkvæmd til þess að standa
vel að vígi efnalega þegar Marshallaðstoðinni lýkur eftir
fjögur ár. Birtist ræða viðskiptamálaráðherra á bls. 5 og 7
í blaðinu í dag.
Hjer fer á eftir fyrsti kafli ræðu Bjarna Benediktssonar
utanríkisráðherra:
AÐ HEIMSSTYRJÖLDINNIf
síðari lokinni voru ekki aðeins
mörg byggðarlög, landshlutar
og fjöldi borga víðsvegar um
Evrópu í rústum, heldur var
einnig allt efnahagskerfi þjóð-
anna í upplausn, bæði innan-
lands hjá ýmsum þeirra og ekki
síður varðandi öll samskifti
j þeirra á milli, endg varð víxlun
á gjaldmiðli þeirra með hverj
um degi örðugri. Af öllu þessu
magnaðist öngþveiti svo mjög
að við lá, að eðlileg verslunar
viðskipti þjóðanna stöðvuðust,
og að veruleg bið yrði á, að
unnt væri að græða hin ógur-
legu sár, er enn stóðu opin eftir
styrjöldina.
Ræða Marshalls.
Þá var það, að Mr. Marshall,
utanríkisráðherra Bandaríkj-
anna, hjelt sína nafntogúðu, í
bókstaflegum skilningi upp-
byggilegu, ræðu í Harvard 5.
júní 1947, þar sem lýsti sjer
meiri víðsýni, stórhugur og
sannur hjálparvilji en áður hef
ur þekkst þjóða í milli. í ræð-
unni hjet Mr. Marshall Evrópu
þjóðunum stuðningi Bandaríkj
anna, ef þær mynduðu samtök
sín í milli í því skyni og sýndu
fram á, að væntanleg fjárhags
aðstoð Ban-darikjanna yrði til
þess notuð fyrst og fremst, að
koma iðnaði Evrópuþjóðanna og
matvælaframleiðslu í það horf,
að þær gætu af eigin afrakstri
sjeð sjer farborða.
Ræða þessi varð til þess, að
utanríkisráðh. Breta, Frakka og
Rússa hittust skömmu síðar í
París og ræddu þar um. hvort
slíkri samvinnu Evrópuþjóð-
anna skyldi komið á.
Hótanir Molotovs.
Því miður náðist ekki sam-
komulag milli þessara fulltrúa
þriggja höfuðþjóða álfunnar.
Hefur utanríkisráðherra Breta,
Bevin, hvað eftir annað skýrt
frá því að utanríkisráðherra
Rússa hafi ekki aðeins verið
ófáanlegur til að taka þátt í
þessari samvinnu heldur hafi
hann beinlínis haft í hótunum
um, að þjóðir hinna mundu hafa
verra af, ef þær, þrátt fyrir
synjun Rússa, efndu til sam-
vinnu þessarar.
Utanríkisráðherrar Breta og
Frakka ljetu þó ekki aftra sjer
frá, að gera það, sem þeir töldu
rjett vera, að boðuðu til fundar
Evrópuríkjanna allra, nema
Spánar, í júlí 1947, til viðræðna
um hvort slíkri efnahagssam-
vinnu ætti að koma á.
íslenska ríkisstjórnin taldi,
með samþykki utanríkismála-
nefndar, frá upphafi sjálfsagt
að taka þátt í þvílíkri sam-
vinnu.
En því miður urðu það ekki
Framh. á bls. 2.