Morgunblaðið - 09.06.1950, Qupperneq 7

Föstudaginn 9. júní 1950.
MORCZJNBLAÐIÐ
7
ÍSLENSKISALTFISKURIIMN HEFUR STAÐIST
ALLA SAMKEPPIMI Á ÍTALÍUMARKAÐIMUIM
Eftir ívar Guðmundsson.
FYRIR síðustu heimsstyrjöld
voru ítalir með allra mestu við-
skipt aþjóðum okkar íslendinga
í sa' tfiskkaupum. Veittu þau
viðskipti ekki óverulegan hluta
af e aldeyristekjum okkar þá.
Tr'svert af þessum þýðingar-
mik a markaði hefur nú unnist i
á ný. Enn nýtur íslenskur salt- !
fiski r mikils álits á ítalíu og til
þessa hefur að jafnaði fengist
foetra verð fyrir íslenskan salt-
fisk, en aðrar saltfiskfram-
leiðr'uþjóðir hafa ' náð, en
greiiN luskilmálar verið okkur
mjög hagstæðir.
Þersum góða árangri í við-
skiftiim okkar við ítali þer fyrst
<og fremst að þakka einum
man i, Hálfdáni Bjarnasyni. —
Hami hefur með dugnaði, hag-
sýni og mikilli vinnu skapað ís-
lensi.um saltfiski og öðrum
sjáv arafurðum það gott álit
að cngri þjóð hefur tekist að
foola íslenska saltfiskinum af
markaðnum, þrátt fyrir ítrekað
ar tilraunir skæðra keppinauta.
Hálfdán Bjarnason er aðal-
ræðismaður íslands í Genova.
Hann fór ungur frá íslandi í
markaðsleit fyrir íslenskar
sjávarafurðir. Hann hefur nú
dvalið á Ítalíu í 25 ár. Þar hef-
ur hann áunnið sjer trausts og
viroingar, sem ekki aðeins kem
ur honum sjálfum að gagni,
heldur og um margra ára skeið
verið íslensku þjóðinni til mik-
ils hags og á eftir að vei'ða í
framtíðinni.
Hálfdán tók í fyrstu fjarri
þeirri beiðni minni, að hann
segði lesendum Morgunblaðs-
ins frá störfum sínum. En er jeg
foenti honum á, að reynsla hans
og fordæmi gæti í framtíðinni
komið ungum íslendingum að
noíum, sem vildu reyna að
vinna markaði fyrir íslenskar
afurðir erlendis, og þar méð
þióðinni í heild, ljet hann til-
leiðast.
G;»ð samvinna þriggja aðila
..Þegar jeg kom til ítalíu,
1925, segir Háldán, var jeg svo
heppinn að eignast góðan fje-
laga. Við stofnuðum innflutn-
ingsfyrirtækið „Bjarnason &
Marabotti". Og ekki má gleyma
þriðja aðilanum, sem gex'ði
okkur kleift, að hafa jafnan á
fooðstólum bestu vöru, en það
var Kveldúlfur h.f. á íslandi.
Frá byrjun sýndi Kveldúlfur
mjer, ungum manni, mikið
traust. Það varð mitt lán. Með
góðx’i samvinnu tókst okkur
smátt og smátt að auka inn-
flutning á íslenskum saltfiski
til Jtalíu. Eftir nokkur ár vor-
um við orðnir stærstu saltfisk-
innflytjendur hjer í landi og
fluttum inn árlega um 10 þús-
und smálestir. Jeg hafði mikinn
áhuga fyrir starfi mínu. Kom
sjer þá vel, að áður en jeg fór
að heiman hafði jeg haft nokk-
ur afskifti af saltfiskverslun. —
Sú reynsla varð mjer nú mikils
virði.
Mögnuð andstaða í fyrstu
Fyrst í stað mættum við
Marabotti talsverðri andstöðu
frá keppinautum okkar, sem
voru eldri í þessum viðskiftum.
Þeir töldu óeðlilegt, að útlend-
ingur, eins og jeg, næði þessum
tökum á innflutrxingsverslun-
inni og þá ekki síst, er við fór-;
um að selja fiskinn beínt út um
landið til þeii-ra smákaup-
Hálfdán Bjarnason aSalræðismallyr segir
frá sförfum sínum oa markaðsöflun fyrir ís-
lenskar sjávarafurðir séðasfliðin 25 ár
i manna, sem önnuðust dreifingu
hans til neytenda.
En eftir því sem tímar liðu,
tókst okkur einnig að ná sam-
vinnu við marga innflytjendur.
Þeir keyptu við og við af okkur
talsverðar birgðir af fiski frá
íslandi. *
Hin beinu viðskifti okkar við
þá, sem dreifðu fiskinum til
neytenda var að sjálfsögðu
mikils virði, þar sem það trygði
okkur stöðuga kauþendur. Og
höfðum við beint samband við
um 3500 innlands viðskifta-
menn í saltfiski um alla Ítalíu.
Hefði einhver tregða verið á
sendingum frá íslandi, eða þær
komið óreglulega, var hætta á,
að við mistum viðskiftavini
okkar til annara innflytjenda.
En það kom sjaldan eða ekki
fyrir og varð til þess, að bæði
kaupmenn og neytendur vönd-
ust íslenska fiskinum og tóku
hann framyfir annan.
Aðaláhersla lögð á vörugæði
„Fyrstu árin lögðum við ekki
aðaláhersluna á, að selja sem
mest magn í einu, heldur byrj-
uðum við á því að kynna okk-
ur fisksölufyrirkomulagið og
fiskneysluna í hverju hjeraði
fyrir sig á Ítalíu.
,í Norður-Ítalíu vilja menn
annan fisk, eða öðru vísi verk-
aðan, en til dæmis í Mið-ítal-
íu og Suður-Ítalíu. Þurftum við
að ferðast víða um, til að kynna
okkur þessi atriði. Síðan lögð-
um við aðaláherslu á, að hvert
hjerað fengi þann fisk, sem
neytendur vildu helst borða og
gættum þess vandlega, að hvert
hjerað fengi rjettan fisk. Vöru-
gæðin voru í okkar augum aðal
atriðið.
„Niðurstaðan varð líka sú, að
eftir 7—8 ár var íslenski fisk-
urinn tvímælalaust bestur að
gæðum og því mest eftirsóttur.
lendingum sjerstaka velvild
í viðskiftamálum. Mjer hef-
ur tekist að fá greiðslu í
sterlingspundum fyrir stóran
hluta fiskjarins á
ishorn af hraðfrystum fisKÍ, og
hefi jeg hugsað mjer, að gera
mitt ítrasta til að vinna markað
fyrir þá vöru.
Enginn vafi er á því, að vinna
mætti talsverðan markað fyrir
hraðfrystan íslenskan fisk hjer,
svo mikil fiskneysluþjóð, sem
ítalir eru. En fiskurinn þykir
of dýr. Um hitt verður ekki
deilt, að íslenski fiskurinn er
meðal þess besta, sem fáanlegt
er. Með tímanum ætti að vera
hægt að vinna markað fyrir-
meðan hann> ef o'ett er á haldið.
aðrar þjóðir hafa orðið að Hagsmunir íslands hafa
sætta sig við vöruskifti, en ávallt komið fyrst
mjög erfitt var um allar J Að lokum segir Hálfdén
sterlingspundagreiðslur. Bjarnason:
Itölsk stjórnarvöld hafa sýnt
á því lofsverðan skilning, að ís-
„Jeg hefi frá því fyrsta, í þsit
25 ár, sem jeg hefi dvalið hjer,
lendingar geta ekki tekið vörur þorið hag íslands og íslenska
fyrir allt það saltfiskmagn, sem
þeir senda hingað og sem er
stór liður í heildarútflutningi
hinnar fárnennu þjóðar.
þjóðarinnar mest fyrir brjósti
og gert mitt ítrasta til að vinna
minni þjóð. Þó að jeg segi sjálf-
ur frá, finnst mjer, að mjer haí'i
tekist þetta vonum framar. —
Öll mín störf hafa farið fram i
fullu dagsljósi og hefi jeg enda
HALFDAN BJARNASON,
aðalræðismaðuf íslands
í Genova.
virði. En við því var ekkert að
gera, eins og á stóð“.
Umboðsmaður S. í. F.
Margskoiiar erfiðleikar
eftir styrjöldina
Það er að ýmsu leyti meiri engu um þau að leyna. Jeg hefi
erfiðleikum bundið að fást við verið heppinn, í því tilliti, að all
fiskverslun á Ítalíu nú, en var j ar mínar sölur hafa verið greidd
fyrir stríð“, segir Hálfdán, „og ar skilvíslega og allt staðið
ber margt til þess. ; heima, sem ságt hefur verið og
Neysla almennings hefur gert.
greinilega farið þverrandi. Að- | Því var það, að það kom eins
alástæðan til þess er talin vera Kt'"’ ”” "
sú, að saltfiskurinn sje of dýr,
Þegar Sölusamband íslenskra borið saman við. aðrar matvör-
fiskframleiðenda var stofnað á ur- Af þessum ástæðum hefur
íslandi gerðist Hálfdán Bjarna- Jverið miklum erfiðleikum buncl
son umboðsmaður þess á ítaliu. i® koma fiskinum út. ^
Tókst honum eftir sem áður, ®g e'ns úrap á áður, , ,
að selja sama magn til Ítalíu jÞá eru vörugæðin ekki þau þess vegna.latið mjer þessa srw
sömu, sem þau voru. — En nú 1 ljettu rumi liggja. Einkum
þegar íslenskir fiskframleið- | Þar sem 3eS sa> a^ það voru
endur hafa sjeð, hve vörugæðin (menn, sem ekkert vissu urp
eru mikið atriði, munu verða jstörf mín, sem að ofsókninni
gerðar ráðstafanir til að bæta stoðu.
fiskverkunina, í sambandi við Það stóð svo á, að jeg var'á
kröfur neytenda í þeim efnum. ^ferðalagi um ítalíu í erindum
af þeim ástæðum ávallt að ná ,Það er höfuðskilyrði til þess að >nr wlenska hagsmuni, þegar
langhæsta verði, samanborðið |vinna markaðinn á ný fyrir ís- Þessx blaðagrem barst mjer. Jeg
við það verð, sem aðrar þjóðir ^enska fiskinn og það atriði má ij® Þ> ðxngarmikium stoifum
aldrei gleymast, ef vel á að .hlaðinn, en fjarlægðm til ís-
fara.
og þruma úr heiðskýru lofti, er
jeg frjetti, að íslenskt dagblað
hefði ráðist á mig, og störf mín
með hinni mestu óbilgirni,
með upplognum staðhæfingum,
sem hvergi eiga sjer stoð. Jeg
hafði hreina samvisku og gat
og verið hafði, þannig að ís-
land var alltaf framarlega á
fiskmarkaðnum ítalska.
,,Á þeim árum“, heldur Hálf-
dán áfram frásögn sinni, „lögðu
fiskframleiðendur mikla á-
herslu á vörugæðin. Tókst mjer j
fengu, er hingað seldu saltfisk.
Þegar jeg kom fyrst til Ítalíu
var t.d. franskur fiskur kallað-
ur Lavée í stórum stíl á mark-
aðnum á Ítalíu. En með árunum
rýrnaði sá innflutningur stöð-
ugt. Eftir 1930 fundu Norður-
löndin, sem seldu hingað salt-
Kaupendur gátu treyst því, að fisk ekki til neinnar verulegrar
Nýtt
innflutningsamband
Þá er ekki lítið atriði.
þeir fengju aðeins það besta
sem á markaðnum var í það og
það skifti með því að kaupa ís-
lenskan fisk. Jókst því magnið,
sem hægt var að selja ár frá
ári.
Samband ítalskra
fiskinnflytjenda stofnað
„Á kreppuárnum eftir. 1930
hertu stjórnarvöldin á öllum
innflutningsreglum. Að undir-
lagi stjórnarinnar var um 1935
stofnað samband fiskinnflytj-
enda á Ítalíu, sem allir innflytj-
endur urðu að ganga í og fjekk
hver innflytjandi ákveðið inn-
flutningsmagn, eða „kvóta“ í
hlutfalli við það, sem hann J ur. En þó verð jeg að segja, að
hafði flutt inn næstu árin á hingað til hefur mjer tekist að
samkeppni af hendi Frakka.
Það má segja, að allt fram til
1940 hafi saltfisksala frá ís-
landi gengið mjög sæmilega. —
En svo þegar heimsstyrjöldin
skall á tók að sjálfsögðu fyrir
þessi viðskifti með öllu. Sjálfur
gat jeg ekki fengist. við nein við
skifti á ítalíu í stríðinu, þar sem
jeg var útlendingur.
Tekið við þar sem frá
var horfið fyrir stríð
„Að styrjaldarlokum hóf jeg
þegar að vinna að sölu íslensks
fiskjar á ný. En brátt kom í
ljós, að miklu örðugra var um
þau viðskifti, en verið hafði áð-
undan.
..Þegar hjer var komið, þót.ti
ekki heppilegt, að jeg, sem út-
lendingur, stæði fyrir innflutn-
ingsfyrirtæki. Slitum við þá fje
laginu ..Bjarnason & Mara-
botti“,. Urðu m jer það nokkur
vonbrigði að þurfa að slíta
þessu fjélagi ög raunar óhag-
stætt mjög. því að eftir hinn
góða árangur, sem fvrirtækið
hafði náð i saltfisksölu á Ítalíu
vai' þúð áð ’ sj álfscgðu mikils
selja það, sem íslendingar hafa
haft á boðstólum og viljað
losna við hingað. Enn er ís-
lenski fiskurinn seldur hærra
verði miðað við sömu vörugæðL
En þvi miður hefur viljað
brenna við, að fiskurinn sje
ekki jafn góður, sem kémur frá
íslandi nú og hann var fyrir
stríðið.
í þessu sambandi er skylt
að taka það fram, að itolsk
yfirvöld hafa jáfnan sýnt ís-
lands það mikil, að ekki var
hægt um vik að svara fyrir sig
strax.
Síðar sá jeg, að þeir menn i
að’S. í. F., sem þekkja mig og
reyna að stilla fiskverðinu i hóf störf min best svöi'uðu fvrir mig
og hafa það svo, að sanngjarnt og báru sannleikanum vitni. —
megi teljast. Að það standist jHitt er svo annað mál, að þessi
samkeppni við aðra matvöru. árás hefur minnst skaðað mig
Það er ekkert launungamál, að pei'sónulega, en að hinu skal
mai’gir ítalskir saltfiskinnflytj- íeg engum getum að leiða hvórt
endur hafa tapað fje að und- hún hafi skaðað hagsmuni ís-
anförnu. Það hefur orðið til lands út á við og er það verra.
þess, að sex stærstu innflytjend J Jeg minnist lítillega á þetta
urnir hafa gert með sjer sam- ati'iði hjer, vegna þess, að jeg
tök nýlega um fiskinnflutning. befi orðið var við, að keppi-
Þessir innflytjendur eru: D. nautar okkar hafa haft þetta
Marabotti, Igino Mazzola, Or- mál nokkuð milli tannanna. —
ies í Genova, La Rocca óg Am- Það gei'ir ekkert til, þótt menn
pelea í Róm og A. Pontecorboli viti það heima, að árásir eins og
í Napoli. Er þetta nýja innflytj- sú, sem gerð var á mig og störf
endasamband stofnað til vernd mín í íslensku dagblaði, alger-
ar hagsmunum þeirra og til- toga að tilefnislausu, vitnast út
gangurinn er, að reyna að bæta fyrir landsteinana og gera þeim
og koma reglu á saltfiskinn- síst hægara fyrir, sem vilja fyr-
flutninginn. ; ir landið vinna á erlendum
Jeg hefi verið svo heppinn, vettvangi.
að allir þessir aðilar hafa látið
mig skilja á sjer, alveg ótví-
rætt, að þeir vilji gera allt, sem
i þeirra valdi stendur, til að
halda viðskiftum sínum við ís-
land.
Reynt að vinna markað
fyrir frysta fiskinn.
Þurfum fleiri slíka menn
Þeir, sem til Halfdáns Bjarna
sonar, aðalræðismanns, þekkja
og starfa hans í fjórðung aldar,
í fjarlægu landi, vita hve störf
hans eru þjóðinni mikilsvirði.
Hann leggur ungur í markaðs-
leit fyrir aðalframleiðslu lands-
Mikill áhugi hefur vaknað manna, Vinafár og fjelítill, í ó-
fyrir því, að vinna markað hjer bcm.nu landi,. yinnur hann sig
á Ítalíu fyrir hraðfrysta fisk- VÞ$S úg virðingar. Skapar
inn íslenska. En á því éru hinir stóiym. ,pxai'kað„:.fyrir eina af
ótrúlegustu erfiðleikar. Þegar jaða” rrfmleiðsluvörum oKkar,
eru komin hingað til lands sýn- > Framhald á bls. 11,