Morgunblaðið - 19.04.1952, Qupperneq 12

12
MORGUNBLAÐIÐ
Laugardagur 19. apríl 1952
— íþrólfir

Framh. af bls. 8
íþróttir og einnig eldri manninn,
sem kaupir sig inn á völlinn hve-
nær sem kappleikur fer þar
fram.
Nærtækt áróðursfyrirbæri
slíkrar tegundar eru hinir opin-
beru íþróttakappleikir. Keppnin
og baráttan eru sprottin út af
íþróttaiðkunum svo sem þær eru
nú í dag, enda er baráttuhvötin
eðlislæg hverjum manni. En
íþróttakappleikurinn er kominn
út í öfgar.
Það er þó ekki svo, að hann
hafi glatað vinsældum almenn-
ings, þvert á móti hefur hann
aldrei verið vinsælli né íþrótta-
mót betur sótt. Ástæðan til þess
er sú, að það hefur tekizt að fá
bæði keppendur og áhorfendur
til þess að trúa því statt og stöð-
ugt, að met og meistaratitlar séu
merkiiegir heimsviðburðir.
Heiður og æra félagsins er kom
in undir úrslitum kappleiksins og
þegar um millilandamót er að
ræða, er þjóðarheiðurinn allur í
veði.
Þegar þetta æsiþrungna and-
rúmsloft ríkir í öllum iþrótta-
málum leiðir það af sér, að kröf-
urnar til hvers einstaks íþrótta-
manns verða geysi miklar og
kosta miklu meiri og strangari
þjálfun en hann myndi láta sér
til hugar koma að leita eftir ef
hann iðkaði íþróttir aðeins sem
tómstundaföndur.
Þannig verður íþróttamaðurinn
ýmist leynt eða ljóst að atvinnu-
manni í íþrótt sinni. Kröfurnar,
sem gerðar eru til hans um afrek
eru svo strangar, að aðeins ör-
fáir þeir beztu megna að verða
við þeim, en það hefur í för með
sér, að hinir missa allan áhuga.
Og þannig verða íþróttirnar
aldrei fyrir fjöldann.
Á AÐ HÆTTA AI.ÞTÓHA-
SAMSTARFI í ÍÞRÓTTUR?
í örfáum löndum eru íþróttirn-
ar enn iðkkðar að mestu af hin-
um ungu og óreyndu. Meðai þess-
ara lahda eru Norðurlöndin
fimm, Danska íþróttahrevfingin
hefur reynt að spyrna við fótun-
um og losna við þær þungu byrgð
ar, sem þátttaka í alþióðaíþrótta-
mótum leggur henni á herðar, en
það verður æ erfiðara. Það er
orðið mikið áhorfsmál, hvort hið
eina rétta er ekki það að við drög
um okkur nú þegar alveg»út úr
öllu íþróttasamstarfi við aðrar
þjóðir.
Ef við leggjum á annað borð
nokkuð upp úr íþróttunum, bá
væri það heimskulegt að bíða
með slíkar aðgerðir, þar til fvrstu
merkin um upplausn þá, sem lýst
var hér að framan, koma í liós.
Við verðum að taka það til alvar-
legrar athugunar, hvort við eig-
um ekki að hætta allri bátttöku
í hinum Olympisku leikjum.
LOKAORÐ
Er ekki kominn tími til þess
að hætta að leggja höfuðáherzl-
una í áróður fyrir íbróttunum og
aðsókn að kaDpleikjum, og neyta
heldur kraftanna til þess að
reyna að viðhalda og auka gildi
og gagnsemi íþróttanna fyrir
fjöldann. Slíkt starf er það eina,
sem unnið væri í þágu alls bjóð-
félavsins. Er það ekki farsælla að
íþróttirnar séu fyrst og fremst
til fyrir fiöldann, fremur en fá-
einar „stjörnur“ í hveriu landi?
Svo spvr prófessor Emanuel
Hansen að lokum.
I dici eru fiðin 35 ár frá
sfofnun Leikfélags Ákureyrar
Það á nú við mikla erfiðleika að etja
— Vitamálin
Framh. af bls. 11
máli mínu með því sem ég byrj-
aði á, að þakka Slysavarnafélag-
inu fyrir samstarfið og láta í
ljós þá ósk af minni hálfu að
þetta samstarf megi í framtíð-
inni háldast sem bezt.
AKUREYRI, 18. apríl — Leik-
félag Akureyrar er 35 ára í dag,
var stofnað á sumardaginn fyrsta,
19. apríl 1917, fyrir forgöngu
nokkurra áhugamanna um leik-
list.
FORSAGA MÁLSINS
Á fjölmörgum undanförnum ár-
um hafði að sjálfsögðu farið hér
í bæ fram leiklistarstarfsemi og
stundum staðið með allmiklum
blóma og stuttu eftir 1900 eða
réttara sagt 1906 var hið fyrra
leikfélag stofnað. Lét það mikið
til sín taka á leiklistarsviðinu.
Samt lagðist það niður 1913. Var
þar eftir, á fjögurra ára tíma-
bili, ekki starfandi hér fast leik-
félag, þó að talsvert væri leikið
af einstökum félagssamtökum. En
samt sem áður duldist áhugamönn-
um leiklistarstarfseminnar það
ekki, að þessi starfsemi þyrfti að
komast á fastari grundvöll en áð-
ur. Var þá hafizt handa um að
sameina þá leikkrafta er hér voru
til staðar. Var þess og frekari
þörf, þar sem tveir helztu leik-
endurnir voru fallnir frá óg ein-
stöku fluttir burtu úr bænum.
LEIKFÉLAGIÐ STOFNAÐ
Stofnendur hins nýja leikfélags
voru 14 að tölu, en brátt bættust
fleiri í hópinn. Fyrstu stjórn
félagsins skipuðu Júlíus Havsteen,
Hallgrímur Valdemarsson og Sig-
urður E. Hlíðar.
Á öðru leikári var efnt til fyrstu
leiksýninga og urðu tvö smáleikrit
fyrir valinu. Á næstu árum færð-
ist starfsemi félagsins í aukana,
en félagið átti mjög erfitt upp-
dráttar, vegna f járhagsörðugleika.
Það fékk engan opinberan styrk,
fyrr en eftir nokkur ár. En leik-
endur sýndu svo mikla fórnfýsi
í starfi sínu og tóku stundum
enga þóknun fyrir leikstarf sitt.
Þrír af stofnendum félagsins,
þeir Ingimar Eydal, Jónas Jóns-
,son og Hallgrímur Valdemarsson
eru enn meðlimir félagsins.
FORUSTUMENN FÉLAGSINS
Formenn þess hafa verið: Hall-
grímur Valdemarsson, í 14 ár, en
í stjórn átti hann sæti í 20 ár,
Sigtryggur Þorsteinsson, 2 ár,
Steinþór Guðmundsson, klæðskeri,
2 ár, Sigurður E. Hlíðar og Vigfús
Þ. Jónsson eitt ár hvor. Ágúst
Kvaran, 2 ár, Gunnar Magnússon,
4 ár og Guðmundur Gunnarsson
síðustu 9 árin. Auk hans eru nú
í stjórn Björn Sigmundsson,
Ingólfur Kristinsson og með-
stjórnendur frú Sigurjóna Jakobs-
dóttir og Oddur Kristjánsson.
LEIKSTJÓRAR
Fyrsti leikstjóri féiagsins var
Haraldur Björnsson, en aðrir aðal-
leikstjórar hafa verið Ágúst Kvar-
an og Jón Norðfjörð. Hafa þeir
sett á svið allt að 20 leikrit hvor
fyrir sig. Gestaleikstjórar hafa
verið frú Gerd Grieg, Gunnar R.
Hansen og Einar Pálsson. Þá
hafa og nokkrir aðkomuleikarar
farið með gestahlutverk á vegum
félagsins, aðallega leikarar frá
Reykjavík og einn frá Kaup-
mannahöfn.
ÞRÖNGUR FJÁRIIAGUR
Hagur félagsins var all-sæmi-
legur fyrir fáum árum, en vegna
aukins rekstrarkostnaðar við leik-
sýningar er hann nú þegar mjög
þröngur. Að vísu hefur styrkur
til félagsins hækkað nokkuð á síð-
ustu árum, en ennþá er hann
samt of lítill, því vill oft verða
mikið tap á leiksýningum.
UNGA FÓLKIÐ SÆKIR
EKKI LEIKHÚS
Ég vil geta þess, að því ber
ekki að leyna, að það virðist mjög
fara í vöxt, hvað unga fólkið sæk-
ir illa góðar og menntandi leik-
sýningar og er það illa farið. —
Dansskröll og álika skemmtanir
virðast hafa miklu meira aðdrátt-
arafl hjá því.
Alls hefur Leikfélag Akureyrar
komið á svið 76 leikritum, eftir
innlenda og erlenda höfunda og
sýningar þess eru orðnar um 600
að tölu. •—H. Vald.
Innflutningur jeppabíla
„Slefnir" syngur að
Hlégarði á sunnud.
KARLAKÓRINN Stefnir í Mos-
fellssveit efnir til samsöngs n. k.
sunnudag að Hlégarði. Söngstjóri
kórsins er Birgir Halldóisson.
Söngskemmtunin hefst kl. 3 e. h.
Atvinnubrúðgumi
VERKAMAÐUR einn í Júgó-
slavíu, Petar Rankovich, er mjög
myndarlegur og karlmannlega
vaxinn. Hann stendur þessa daga
fyrir rétti ákærður fyrir hvorki
meira né minna en 75 rofin hjóna-
bandsloforð og svik.
Fréllir frá ÍSÍ
Hjólreiðamót ísl. á Akranesi
29. júní. íþróttab. Akraness sér
um það.
Landsmót í Golfi á Akureyri
17.—20. júlí.
Fjörutíu ára afmælismót ÍSÍ
í Reykjavík 21,—22.—23. júní. Af-
mæhsnefn-d ÍSÍ ^ér um mót þetta
seím verður. látið ná yfiy iflestar
íþróttagreinar. .■
C .- /.K.í . ''l:k: ■'.•■
ÞAÐ mun hafa verið á síðasta
Alþingi, að samþykkt var tillaga
um frjálsan innflutning hjóla-
dráttarvéla, hvort heldur um væri
að ræða vélar frá Ameríku eða
frá Sterlingssvæðinu, og gaf Fjár-
hagsráð eða Viðskiptamálaráðu-
neytið síðar út tilkynningu þessu
varðandi.
Að sjálfsögðu varð afleiðing
þessa sú, að innflytjendur drátt-
arvéla kepptust um að auglýsa
gæði véla sinna, og sagt er að um
500 bændur hafi pantað dráttar-
vélar. Talið er þó vafasamt að
þetta verði hin raunverulega tala,
þegar til kastanna kemur, og fyr-
ir því liggja tvær megin orsakir.
Önnur tr sú, hvað kaupgeta bænda
leyfir í þessum efnum, og hvort
þeir hafa gert sér ljóst, að and-
virði vélanna þarf að greiða í einu
lagi og jafnvel mikinn hluta
þeirra, áður en þær koma til lands-
ins. Hin orsökin er sú, hvað gjald-
eyrisgeta þjóðarinnar leyfir. Eftir
því, sem fréttst hefur, munu allar
vélarnar verða keyptar frá Sterl-
ingssvæðinu, en eins og nú standa
sakir, mun illa horfa með Sterlings
pund, og er því augljóst að vél-
arnar verða að einhverju leyti
fluttar inn á kostnað annarra
vara.
Þó að ég telji það virðingar-
vert að losa eins mikið um höft
á landbúnaðarvélum og unnt er,
tel ég það þó vafasaman greiða
1 gerðan okkur bændum, ef afleið-
j ingin verður sú, að fjölmennum
hóp okkar verði gert ókleift að
eignast það tæki, sem ég í mörg-
um tilfellum tel eins nytsamt við
búreksturinn og dráttarvélina, og
á ég þar við jeppabílinn. Það hef-
ur nefnilega fréttst, að sem afleið-
ing af hinum aukna innflutningi
dráttarvéla, þá muni ekki verða
leyfður neinn innflutningur jeppa
bíla :í ár.
Ég hefi heyrt að meðan Úthlut-
unarnefnd jeppabifreiða hafði
með höndum úthlutun dráttarvéla
og jeppa, hafi henni ávallt borizt
mun fleiri umsóknir um jeppa en
dráttarvélar, og verður því að
telja vafasamt réttlætismál, að
gefa öðrum hópnum allt, en hin-
um ekkert, og finnst mér því ekki
vera tekið mikið tillit til óska
bænda í þessum efnum. Máske
Iíta forráðamenn innflutnings-
mála á jeppabilinn, sem hvern
annan lúxus og því óþarfi að gefa
bændum tækifæri að eignast hann,
eða kannske þeir haldi að fjár-
málavit okkar bænda sé ekki á
hærra stigi en það, en að við leik-
um okkur að því að henda út
peningum fyrir einhverjum
óþarfa. Ég hefði hinsvegar hald-
ið, að bændur væri það gætnir
fjármálamenn, að þeir keyptu
ekki annað fyrir þá takmörkuðu
peninga, sem þeir afla, en það,
sem nauðsynlegt mætti telja til
búrekstuTsins. Þær fjölmörgu
pantanir, sem sagt er að Úthlut-
unarnefnd Jeppabifreiða hafa
borizt á jeppum, benda einmitt til
.þess, að bændur líti á jeppann,
sem nauðsynlegt tæki. Hann léttir
íá margan hátt störfin við ýmis-
konar vinnu, til dæjnis við flutn-
inga, við drátt og seih aflgjafi.
Að sjálfsögðu koma líka flðiíi til
greina en bændur um úthlutun á
jeppabílnum, og má þar nefna
héraðsráðunauta og aðra nauð-
synlega starfsmenn í sveit, sem
væntanlega myndu fljótt þieyt-
ast, ef þeir ættu ekki annars kost
en að fara á dráttarvél um stór
byggðarlög við skyldustörf sín.
Ég hefi heyrt að Landrower
bíllinn, sem fluttist hingað á síð-
astliðnu ári, hafi líkað ágætlega
og hafi ýmsa góða kosti til að
bera. Ég tel því sjálfsagt að bænd-
um verði gefinn kostur á að velja
milli þeirra tveggja jeppategunda,
sem á boðstólum eru eins og að
undanförnu, enda held ég, að fyrir
því séu einhverjir lagabókstafir.
Áður en ég lýk þessum fáu orð-
um mínum, vildi ég beina því til
forráðamanna bænda, að leyfður
yiði innflutningur á jeppabílum
þetta ár og að bændur fengju að
velja milli hinna tvegg.ja teguna.
Bóndi.
Tóngleði í Laugar- j
■»
KIRKJUKÓR Laugarneskirkju
hélt tónleika síðastliðinn sunnu-
dag .Á söngskránni voru lög eftir
innlenda — meðal annarra söng-
stjórann — og erlenda höfunda.
Mörg fögur lög, sannkallaðar
perlur i heimi tónanna, enda er
söngstjóri kórsins hr. Kristinn
Ingvarsson sjálfur tónskáld og
gæddur þýðum tóntilfinningum
og því ekki að undra þótt lagaval
væri :neð ágætum.
Tónglaður stóð kórinn, keikur
á orgelpalli og söng samstillt,
hressilega og þá einnig angurblítt
Einsöngvai'ar voru: Ungfrú Helga
Magnúsdóttir kennari og Guð-
mundur H. Jónsson. Ungfrúin hef
ir bjartan og fagran sopran, sem
hvelfdist vel í hvolfi kirkjunnar.
Söngur ungfrú Helgu vekur ósk-
ir áheyrenda að hún haldi áfram
að þjálfa rödd sína. Guðmundur
H. Jónsson gerði lögum sínum
góð skil. Röddin er vel samræmd
á háum og lágum tónum og flytur
vel með dramatískum blæ. Undir
leik hjá honum annaðist söng-
stjórinn. Undirleik að öðru leiti
annaðist Páll Halldórsson, sem
einnig átti lag á söngskránni. —
Sóknarpresturinn, séra Garðar
Svavarsson, kynnti lögin úr kór-
dyrum og fór vel á því.
Tónleikar þessir voru hinir
ánægjulegustu. Kirkjan þéttsetin
og munu margir hafa farið hug-
fangnari heim, en vonir þeirra
höfðu staðið til.
Röngstjórinn svo og allir aðilar
eira þakkir fyrir þessa ánægju-
stund og er vonandi að tónleik-
arnir verði endurteknir, svo fleir
um gefist tækifæri á að hlíða. Þá
væri einnig æskilegt að tónleik-
arnir yrðu teknir upp, svo að
byggðin öll og þeir, sem erjum
hafið ættu þess eiiinig kost að
öðlast tóngleði frá Laugarnes-
kirkju. G. G.
iiiiiiimiiiiiiiiiiii*MiiiiiHimiiiininii*iinimiiiiitiiMii»niiiiWMiiiiitiii»imiMfi*»íimiii*iiin»iMi iiiiiiiitiiiiiiuttiiuiiitltiMmmiimiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimiiiiiiiiiinimiiiiiiiiiiimiiiiiiiimmiMiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiifiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiHiiiin
Markús:
&

&
Eftir Ed Dodd.
iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiifiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiil
HIIMIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIHIIIII1111111111111111111111111111111111111110
r*—-----------■> 1 WAS IN W- .WELL, SO TD n / X WOWtVNlI #
THE OUETICO-SUPERIOR CANOE 4 AND GET YOUR l AftlSS, (T..i R£ S
'COUNTRy LAST YEAP, ÍAP. MAC... } PAL, jOHNNy Jy AGS?EATr
IT'S A GREAT PLACE FOR . AAALOTTE TO
PICTÚRES AND B!G FISH / help you !
Éi
1 i
guy.
;ya , An./YIAK’ t, yuw’:; WIIH DC.WIirWL Wlí-fc '»
||(0HNNy MALOTTi> HE'S 'oH v>' ! BEAUTIRJI. LEETLE GICL AP'»
í IHAPPIEST MAN 1.1 uE WORLD ’ CPANKINO BRANO MEW C'A6I?I '
„V sitóiT in BEAUTIPUl CANO'e.J
'» r~—----.. ' COONTRV ' J. A ' ■
V - ■ ...T...—«./: -rfí^lli i
mi
Viðskiptasamningur
STOKKHÓLMI — Sænskir og
spánskír samningamenn settust
á rökstóla í Madríd hinn 15. apríl
s.l. til að undirbúa víðtækan við- I
ekiptasamning milli ríkjanna. I
1) — Ég var síðastliðið ár í hittú vin þinn Jonna. Láttu hann
Vatnahéraðinu. Það er dásamlega hjálpa þér.
fallegt hérað og gott til veiða þar. J — Já, ég fer þegar í stað. Jonni
2) — Jæja, farðu þangað og er ágætur náungi.
3)' Á meðan skreppum við yfir
til hans Jonna.
— Ó, María, elsku konan mín.
Jonni Malotte er hamingjusam-
asti maður í heimi.
4) — Þarna á ég yndíslega
konu, dásamlega litla dóttur og
svo splunkunýjan kof.a í þessu
dásamlega Vatnahéraði. ,