Morgunblaðið - 05.10.1960, Blaðsíða 6

6
MORGUNBLAÐ1Ð
Miðvik'udagur 5. okt. 1960
Kosningar í A. 5. B.
Kjörskrá að Dagsbrunarsið — 100 stúlkur ekki á skrá
ÞJÓÐVILJINN í gær er boru-
brattur vegna úrslitanna í
Alþýðusambandskosningunum i
A.S.B., en þar hlaut listi komm-
únista 98 atkvæði en listi lýð-
ræðissinna 73. Sannleikurinn er
þó sá, að kommúnistar óttast nu
mjög um völd sín í félaginu og
stendur stuggur af þvi mikla
fylgi, sem lýðræðissinnar fengu
þrátt fyrir það að kommúnista-
stjórnin hagræddi kjörskrá á víta
verðan hátt svo ekki sé meira
sagt.
Kjörskráin
Þegar kjörskrá var lögð fram
tveim dögum fyrir kosningar
kom í ljós, að á henni voru að-
eins nöfn 217 stúlkna í stað rúm-
lega þrjú hundruð, sem sannan-
lega eru starfandi í brauða og
mjólkurbúðum og eiga því skv.
félagslögum að vera í félaginu og
á kjörskrá. Þegar krafizt var
skýringu á þessu á félagsfundi
svaraði formaður því til, að
ýmsir atvinnurekendur væru
tregir til að láta þær stúlkur, sem
hjá þeim ynnu, ganga í félagið!!
Heymjölsvinnsla í
sambandi við S.R. í
Höfðakaupstað
ÞAB sem undanfarið nokkuð
lengi, hefur verið á vegum þess
opinbera til athugunar að koma
upp heymjölsverksmiðju hér á
landi skal, hér með bent á eftir-
farandi:
I Höfðakaupstað er stórt síldar
verksmiðjumannvirki, sem lítið
er notað, þar eð síldveiðar hafa
brugðizt undanfarin ár, eða allt
frá því að verksmiðjan var
byggð. Þjóðarnauðsyn er ef hægt
væri að nýta þetta mannvirki
með því að koma upp heymjöls-
vinnslu í sambandi við verk-
smiðjuna.
Eftir þeim lauslegu athugun-
um, sem fram hafa farið á því að
vinna heymjöl í verksmiðjunni,
er talið að verksmiðjan þurfi til-
tölulega lítilla breytinga við svo
það sé framkvæmanlegt, þó svo
færi að nokkurt magn af sild
bærist verksmiðjunni samhliða.
öflun heys til vinnslu er sér-
siaklega góð á staðnum og ná-
grenni hans. í Höfðakaupstað
munu vera innan takmarka
Höfðahrepps sem í eru 3 jarðir
350 til 400 hektarar af ræktuðu
landi og nær því annað eins af
uppþurrkuðu landi tilbúnu til
ræktunar. í næsta nágrenni utan
takmarka Höfðahrepps, er feikna
mikið land með líðandi halla til
sjávar, mjög þægilegt til rækt-
unar. Er óhætt að fullyrða að
allt þetta land yrði nýtt, ef mark
aðsmöguleikar fengjust fyrir
heyið. Afrétt hér þolir ekki
meiri búpening en fyrir er á
staðnum og heyöflun er orðin
miklu meiri en þörf er fyrir.
Með heymjölsvinnslu í verk-
smiðjunni mundi skapast verk-
efni handa þeim mannskap, sem
nauðsynlegt er að hafa á kaup-
tryggingu vegna væntanlegrar
síldarmóttöku. Framleiðsla á I.
fL fóðurbæti, sem sparar gjald-
eyri. Nýting á milljóna mann-
virki lítt notuðu, og síðast en
ekki síðst stóraukið atvinnu-
«ryggi á staðnum, sem undan-
farin ár hefur byggzt að mestu
leyti á sjávarafla er brugðizt
hefur ár eftir ár.
Samkvæmt framanrituðu er
því hér með skorað að landbún-
aðarráðuneytið sem hefur með
höndum athuganir á möguleik-
um til væntanlegar heymjöls-
vinnslu hér á landi, að það láti
rannsaka þá möguleika sem hér
að framan er bent á, svo hægt
væri á komandi sumri að gera
tilraun með heymjölsvinnslu hér
í sambandi við rekstur síldarverk
smiðju ríkisins, sem allar líkur
benda til að hægt væri áp mikils
kostnaður, áður en lagt væri í
að byggja nýja heymjöisverk-
smiðju, sem mundi kosta margar
milljónir.
Þorfinnur Bjarnason,
oddviti.
Auk þess kom í ljós, að félags
stjórnin hefur sett tugi stúlkna
á aukameðlimaskrá og eru þær
því algerlega réttindalausar. Er
þó hvergi í lögum félagsins að
finna heimild til þess að svipta
starfandi félagskonur atkvæðis-
rétti með þessum hætti. Sjálf við-
urkennir félagsstjórnin þessi lög
brot sín og vanrækslu, er hún
fullyrðir að aðeins 44 af 72 starf-
andi stúlkum, sem kröfðust alls-
herjaratkvæðagreiðslu í félaginu
séu fullgildir félagar, en hinar
34 ýmist ekki í félaginu eða á
aukameðlimaskrá. Augljóst er,
að þessar 34 stúlkur hefðu ráðið
úrslitum í atkvæðagreiðslunni.
Hrósar því félagsstjórnin vafa-
laust happi nú að hafa strikað
þær út af kjörskrá.
Ef allt væri með felldu um
kjörskrá félagsins og félagatal,
ætti félagið að senda þrjá full-
trúa á Alþýðusambandsþing í
stað tveggja nú. En félagsstjórn-
in kýs heldur að svipta félagið
einum fulltrúa á þinginu, heldur
en að eiga á hættu að þrír full-
trúar verði kosnir úr hópi and-
stæðinga kommúnista, enda þótt
stjórninni hljóti að vera ljóst, að
það veikir félag, að einungis %
stúlkna í þessari starfsgrein,
skuli vera fullgildir félagar eftir
kjörskrá félagsins að dæma.
Samstarf Komma og Framsóknar
Kommúnistar lögðu geysi-
áherzlu á að vinna þessar kosn-
ingar og settu alla sína flokksvé!
í gang í þeim tilgangi. Mátti m. a.
sjá fasteignasala, augnlækni,
arkitekt, verkfræðing og aðra
slíka úr hópi kommúnista grát-
bæna afgreiðslustúlkur um að
kjósa A-listann! Auk þess sá
Framsóknarflokkurinn um, að
ýmsir starfsmenn Mjólkursam-
sölunnar hefðu „æskileg" áhrif
á stúlkur, sem í mjólkurbúðum
vinna.
Þessa mynd nefnir Sveinn Björnsson: Látið þið tunglið vera,
en hún er á sýningu hans í Listaftnannaskálanum. Sýningin
hefur staðið í tíu daga, 700 manns hafa séð hana og 13 myndir
seizt. Er hún opin daglega frá 13 til 22 og verður opin til
sunnudagskvólds. (Ljósm. Gunnar Rúnar).
Sýning Sveins Björnssonor
HEIMUR versnandi fer. Þegar
Sveinn Björnsson sýndi í fyrsta
sinn, vakti sýning hans nokkra
athygli, en er hann sýndi aftur
tveim árum síðar, var sú sýning
hvergi eins athyglisverð og sú
fyrri. Nú hefur Sveinn efnt til
þriðju sýningar sinnar í Lista-
mannaskálanum. Verður því mið
ur ekki annað sagt en að þessi
sýning Sveins sé mun lakari en
hinar fyrrnefndu.
Tæpar áttatíu myndir eru nú
til sýnis, og eru þær unnar í mis-
munandi efni. Fyrirmyndirnar
eru flestar frá Reykjanesskaga,
nokkrar myndir eru á sýningunni
frá lífi togarasjómanna og þá
einnig hugdettur. Það er þungur
og drungalegur blær yfir þessari
sýningu, og Sveinn Björnsson
virðist ekki hirða mi-kið um mynd
byggingu, sem þó er eitt frum-
atriði góðrar myndlistar, í hvaða
stíl, sem unnið er. Honum tekst
ekki að ná verulegu samspili í
litina og vinnur þá ekki nægilega
saman. Verkin eru losaraleg og
verka ekki sannfærandi. Teikning
í sjálfum verkunum er af skorn-
um skammti og ekki til fyrir-
myndar. Það er meira unnið af
afli á þessari sýningu en list-
rænni tilfinningu, og óneitanlega
er vinnugleði Sveins meira áber-
andi en listræn tilfinning hans.
Það mætti margt og mikið til
tína af því, sem miður fer á þess-
ari sýningu Sveins Björnssonar,
en ég læt þetta nægja. Það er
ekki ánægjulegt að þurfa að
skrifa þannig um sýningu. Annað
get ég því miður, ekki sagt, fyrst
ég skrifa nokkrar línur um þessa
sýningu Sveins Björnssonar.
Framhald á bls. 19.
* Ekkert benzín um
miðjai^jlaginn
Kunningi Velvakanda ætl-
aði um daginn að skreppa
austur fyrir fjall á sunnudegi
rétt fyrir hádegið. Er hann
hugðist aka af stað, komst
hann að raun um að allar
benzínstöðvar eru lokaðar
frá kl. 11.30 til kl. 1, jafnt
benzínstöðvarnar í bænum
sem utan hans.
Hann ætlaði varla að trúa
þessu, enda hitti hann nokkra
menn fyrir við stöðvarnar og
voru þeir allir gramir yfir að
tefjast um meira en klukku-
tíma. Fóru þeir nú að velta
fyrir sér hvað ylli því að ekki
væri hægt að fá benzín á pess
um tíma. Heyrzt hefur að
hættulegt sé að menn geti
fengið vökvun um miðjan
daginn og vínstúkur því lok-
aðar, en að bílar mættu ekki
á sig bæta, hafði enginn
heyrt fyrr.
Einhver kom með þá skýr-
ingu að nú væri messutími,
og sú myndi sennilega ástæð-
an. En þó kirkjan banni í
orði kveðnu að sölubúðir séu
opnar og að menn stundi
vinnu á helgidögum, þá eru
bifreiðastöðvar þar undan-
þegnar og þá varla hægt að
banna mönnum að setja benz
ín á bílinn sinn. Niðurstaðan
af bollaleggingum þessum
varð semsagt engin. Og nú
væri gaman að fá upplýst,
hvaða ástæður geta til þess
legið að ekki er selt benzín
um miðjan daginn á sunnu-
dögum.
* Jazzinum kennt um
glæpi
Þ. Ó. skrifar:
„Oft hefur verið ráðist
harkalega á „jazzinn" og
honum hallmælt og höi'um
við jazzunnendur oftast látið
okkur þá þvæJu í léttu rúmi
liggja og ekki svarað því En
þegar farið er að Kenna jazz-
inum um morð og aðra glæpi,
eins og kom fram í útvarps-
erindi fyrir skömmu, er nóg
komið af slíku góðgæti og
finnst mér að þessir þostuiar
aettu að leita betri ástaðna
fyrir þessum myrkraverkum.
Sú hugmynd að jazz sé ein-
hver ósköp af hávaða, og að
hljómsveitarmenn eigi að
keppast við að þeyta sinn lúð-
ur sem mest og berja sína
bumbu sem sterkast, er hrem
fjarstæða.því ekki þarf nema
einn gítar til að spila góðan
jazz og framleiðir hann eng-
in ósköp af hávaða. Og að
jazzinn sé ieikinn í holum
langt niðri i jörðinni innan
um púka og aðrar slikar ó-
verur ....
Löngu viðurkennd
tónlist
Jazzinn er löngu búinn að
fá viðurkenningu færustu
manna, hann nefur verið tek-
inn upp sem kennslugrein við
marga þekkta músíkskóla tr-
lendis og er óðum að afla sér
viðurkenningar sem þroskuð
listgrein.
Vona ég svo að fólk hæt'i
að skelfast er það heyrir jazz
nefndan, leggi heldur við
hlustirnar eða láti hann
a. m. k. afskiptalausan, svo
ég tali nú ekki um að bendla
hann við morð og því uth
likt.“