Morgunblaðið - 23.06.1962, Side 8

8
Laugardagur 23. júní 1962
r MORGVNBLAÐIÐ
Stefnuleysi Adenau-
ers veldur ergju
Eftir Rawle Knox

DEAN RUSK, utanríkisráð-
herra Bandaríkjanna, hefði
vart getað valið óheppilegri
stund til þess að koma til
Bonn, ef erindi hans er að
kynna sér stefnumál þýzku
stjórnarinnar. Það ríkir ó-
rói í höfuðborg V-Þýzka-
lands um þessar mundir. —»
Adenauer, kanzlari, þykir
þegar vera farinn að seýna
það í verki, að ellin hefur
dregið úr stefnufestu hans.
Þeir, sem líklegastir eru til
þess að leysa hann af hólmi,
bíða tækifæris til þess að
grípa til þeirra vopna, sem
þeir vona að færi þeim
völdin.
Handan landamæranna, i
Austur-Þýzkalandi, er Bonn
almennt kölluð „Ríkisþorp-
ið“ (Bundesdorf). Valdabar-
ótta og deilur stjórnmála-
manna í Bonn eru í al-
gleymingi. Dr. Ludwig Er-
hardt, efnahagsmálaráðherra,
og dr. Heinz Starke, fjár-
málaráðherra, hafa vart yrt
á kanzlarann síðan hann
ákvað að veita starfsmönn-
um járnbrauta og pósts 6%
launahækkun, án þess að
tilgreina hvernig afla skyldi
fjár til að standa undir
kostnaðinum. Von Brentano,
fyrrv. utanríkisráðherra, hef-
ur safnað um sig hópi harð-
skeyttra manna í utanríkis-
ráðuneytinu, sem er svo
valdamikill, að hann gengur
almennt undir nafninu OAS
(Organisation Anti-Scröder;
Schröder er nú utanríkisráð-
herra). Schröder er einnig í
ónáð hjá Adenauer, sem tel-
ur það utanríkisráðherran-
um að kenna, að sendiherra
Bonnstjórnarinnar í Washing
ton, Grewe, lenti í erfið-
leikum við ráðamenn vestan
hafs, og var kallaður heim.
Ef einhverjir þrír ráðherr-
ar Bonnstjórnarinnar væru
spurðir sömu spurningarinn-
ar, myndu svörin sennilega
verða á jafn marga vegu.
Þess utan myndi kanzlarinn
vafalaust hafa fjórða svarið
á reiðum höndum.
Innan Kristilega demó-
krataflokksins er hópur
valdasterkra manna, sem
vilja styrkja samstarfið við
Frjálsa demókrata (sambúð-
in er ekki sem bezt um þess-
Ludvig Erhardt
ar mundir), með því að taka
völdin úr höndum Adenau-
ers. Það var kanzlarinn, sem
stofnaði Kristilega demó-
krataflokkinn, cins og kunn-
ugt er.
Þessi innanríkisdeilumál
geta haft sínar afleiðingar
erlendis. Dr. Erich Mende,
foringi Frjálsra demókrata,
sem telur afstöðu Adenau-
ers til Rússa mjög vafasama,
hefur átt langar viðræður
við sendiherra Rússa, Alex-
ei Smirnow. Meðal þeirra,
sem lengst hafa verið stuðn
ingsmenn kanzlarans, eru
nú margir, sem bíða eftir
því, að Adenauer geri ein-
hverja stórfellda skyssu í
alþjóðamálum — ef til vill
í væntanlegri Frakklands-
ferð sinni, er hann mun
ræða við de Gaulle — sem
muni auðvelda þeim að
krefjast þess, að kanzlarinn
láti af embætti..
Venjulega leiðir það til
deilna, þegar stjórnmálafor-
ingi segist muni draga sig í
hlé, en lætur ekkert uppi
um hvenær það muni verða,
né hver eigi að verða eftir-
maður sinn. 1 V-Þýzkalandi
er ástandið sérstaklega erf-
itt, því að þegar Adenauer
lætur af embætti, breytist
stjórnarfarið úr því, sem í
Bonn gengur almennt undir
nafninu „Kanzlara-lýðræði“
(þ.e. sterk perósnuleg stjórn
Adenauers) í venjulegt lýð-
ræði. Vara-kanzlarinn, dr.
Erhardt, eða dr. Franz josef
Strauss, landvarnaráðherr-
ann, eða þá jafnvel dr.
Schröder gætu orðið eftir-
menn Adenauers, en til þess
þyrfti viðkomandi að bera
sigur úr býtum í kosningum
innan flokksins. Því er á-
standið bak við tjöldin eins
og raun ber vitni.
Þýzkaland hefur aldrei bú-
ið við lýðræði, nema á árun-
um 1919—1933 (Weimar-lýð-
veldið. Vart er hægt að
segja, að valdatími dr. Aden-
auers, undanfarinn áratug,
hafi verið góður undirbún-
ingstími, ef nú skal tekið
upp lýðræði.
Þar sem aðalandstöðuflokk
ur Kristilegra demókrata,
Sósíaldemókratar, hefur
misst nær öll sósíalísk ein-
kenni, er vart hægt að líta
á hann sem vinstri flokk
lengur, og því ekki ósenni-
legt, að Kristilegir demó-
kratar muni ganga með sig-
ur af hólmi í næstu kosn-
Konrad Adenauer
ingum. Hins vegar er erfið-
ara að spá nokkru um það,
hver verði valdamesti mað-
urinn innan flokksins.
Dr. Adenauer hafði lofað
því, að hann myndi ræða
um væntanlegan eftirmann
sinn, á flokksþingi Kristi-
legra demókrata, nýlega. —
Hins vegar stóð kanzlarinn
ekki við þau orð sín. Það
er þess konar óákveðni —
sem gætir á fjölmörgum
sviðum — sem hefur valdið
svo mikilli óánægju meðal
stjórnmálamanna í Bonn. —
Mörgum finnst það mundu
verða farsælla, ef kanzlar-
•inn segði af sér strax nú, í
stað þess að bíða með valda-
afsal sitt þar til seint á
næsta ári. Það eina, sem
sjálfur kanzlarinn hefur
sagt um þessi mál er: „Ad-
enauer-tímabilinu er enn
ekki lokið“.
Observer — öll réttindi
áskilin.
Reikningar Reykja-
víkur til umræðu
A FUNDI borgarstjórnar í fyrra
dag voru reikningar Reykjavik-
urborgar 1961 til síðari um-
ræðu.
Guðmundur Vigfússon (K)
taldi rétt hafa verið stefnt í því
að minnka skuldir borgarsjóðs.
Þá kvað hann og lofsverðan á-
huga borgarstjóra á að draga
mjög úr skrifstofukostnaði og
gæta hófs í honum. Hins vegar
gagnrýndi hann nokkur atriði,
sem getið verður hér á eftir í
svari borgarstjóra.
Björn Guðmundsson (F) taldi
rekstrarafgang Jaorgarsjóðs og
fyrirtækja bongarinnar of mik-
inn. Þá sagði hann erfitt fyrir
nýliðana að kynna sér einstök
atriði og átta sig á þeim, svo að
þær gætu gagnrýnt þau, en síð
ar kæmu dagar og kæmu ráð.
Þó kom í ljós að hann hafði
kynnt sér eitt atriði gaumgæfi-
lega, því að meginhluta máls
síns varði hann í að kvarta und
an því, hve laun borgarstjórnar
manna væru lág, þannig að fyrir
hverja fundarsetu væru þeir
verr launaðir en lægst launuðu
verkamenn. Þá þótti honum kynd
ugt, að reikningar s.f. Faxa væru
ekki birtir með borgarreikning-
um.
Gelr Hallgrímsson, borgarstjóri
kvað G.V. hafa talað um það,
að tekjur borgarsjóðs væru yfir
leitt of lágt áætlaðar. Borgar-
stjóri kvað skynsamlegra að á-
ætla þær ekiki of hátt, til þess
að borgarsjóður væri reiðubúinn
að mæta óvissum útgjöldum.
Þótt tekjur færu umfram áætl
un, væru það ekki peningar í
kassa. T.d. voru enn óinnheimtar
26 millj. kr. af útsvörum, þegar
gengið var frá reikningnum. Á
borgarsjóð falla ýmsar greiðslur
vegna óumflýjanlegra ábyrgða
hans, og minnti hann i því sam-
bandi á afkomu B.Ú.R. á sl. ári.
Þótt afkoma bæjarútgerðarinn-
ar hefði verið betri en togaraút
gerða almennt, þá hefði orðið
á henni halli, vegna klössúnar
skipa o.fl. og vegna þess að afli
á árínu var undir meðalársafla.
B.Ú.R. væri dæmi um útgjöld,
sem ekki yrði fyrir séð, en borg
arsjóður gat greitt vegna meiri
tekna en áætlaðar höfðu verið.
G.V. hefði minnzt á, að útgjöld
til gatna og holræsa hefðu verið
undir áætlun. Þetta væri rétt
hvað snerti viðhald, en nýbygg
ingar hefðu hins vegar farið 2
millj. kr. fram úr áætlun.
Um rekstrarkostnað Sorpeyð-
ingarstöðvarinnar væri, það að
segja, að sala á áburðinum hefði
orðið mun minni en vonazt hafði
verið til, en reynt yrði að auka
sölu hans, þar sem vitað væri að
hann hefði mikla áburðarhæfni.
Hins vegar yrði að geyma hann
til þess að gera hann lyktarlaus
an. Á halla á rekstri sjúkrahúsa
borgarinnar væri mjög erfitt að
gera samanburð. Þá væru t.d.
ríkisspítalarnir dýrari í rekstri
yfirleitt en borgarsjúkrahúsin.
Viðleitni væri fyrir hendi að
spara án þess að draga úr þjón-
ustu.
Um skuld ríkissjóðs við borg-
arsjóð væri það að segja, að bótt
G.V. fyndist hún ekki i._ ■
minnkað nóg, þá hefði hún samt
lækkað úr yfir 20 millj. kr. er
vinstri stjórnin skildi við og nið
ur í rúmar 14 millj. kr., og væri
það umtalsverð lækkun á ekki
lengri tíma.
Um gagnrýni G.V. á rekstri
Rafmagnsveitu Reykjavikur
mætti ýmislegt segja. Erfitt væri
að gera mun á nýbyggingum og
viðhaldi, en enn erfiðara væri
að átta sig á samanburði end-
urskoðanda Alþýðubandalagsins
á borgarreikningnum (sem var
til þessa Ingi R. Helgason) og
1........ i » i i|i ii» ii
samanburfii fulltrúa Alþbl. í
borgarstjórn. Endurskoðandinn
hefði í athugasemd talið, að skrif
stofukostnaður RR hefði hækk
að um 100%. Sýnt var fram á,
að hér var um algeran misskiln
ing að ræða, hann hefði einungis
hækkað um 6,6%. G.V. gerði nú
ekki tilraun til þess að hnekkja
þessu, en kæmi með nýjan sam
anburð, sem ekki væri hægt að
rannsaka núpa, en myndi senni-
lega vera álíka öruggur.
Að lokum minntist borgarstjóri
á aðfinnslur Björns Guðmunds-
sonar. S.f. Faxi væri fyrirtæki í
skilum, eins og flestum myndi
kunnugt, og ekki hefði verið
venja að birta reikninga þessa
fyrirtækis með borgarreikning-
um. Rekstrarafgangur fyrirtækja
borgarinnar væri ágætur og gerði
þeim kleift að bæta hag sinn og
bogarbúa í heild. Þá kvað hann
það og rétt, að tímakaup borgar-
stjórnarfulltrúa væri nú undir
Dagsbrúnarkaupi.
Kviksandur á
Sauðárkróki
SAUÐÁRKRÓKI, 21. júní. —
Komu með Kviksand frá L. R. á
þriðjudagskvöld og sýndu í fé-
lagsheimili Bifröst fyrir troð-
fullu húsi 'og við ágætar undir-
tektir í gær héldu þeir svo til
Ólafsfjarðar og ætluðu að sýna
þar í gærkvöldi — Jón.
Sýslufundur Vest-
ur-Barðastranda-
sýslu
SYSLUFUNDUR Vestur Barða-
strandarsýslu var haldinn á Pat-
reksfirði dagana 9. til 11. maí sl.
Um 60 mál voru afgreidd á
fundinum.
Nokkrar samþykktir, sem
gerðar voru:
Samin og samþykkt reglugerð
um eyðingu svartbaks.
Lýst yfir óánægju með strand
ferðir ríkisskipa og ítrekaðar
fyrri áskoranir og samþykktir
þess efnis, að byggt verði sérstakt
skip, sem annist að mestu sam-
göngur við Vpstfirði.
Skorað á flugmálastjórnina að
hraða byggingu flugvallar í Pat-
reksfirði svo sem frekast er kost
ur.
Lýst yfir óánægju yfir því, að
ekki skuli þegar verið byrjað að
leggja veg frá Vestfjarðavegi nið
ur í Trostansfjörð.
Til sýsluvega var veitt 137 þús.
kr., en á sl. ári var unnið í sýlu-
vegum fyrir 350 þús. kr.
Niðurjafnað sýslugjald var
kr. 330 þús.
Helztu gjaldliðir eru þessir: |
a) Til menntamála 10 þús. kr.
b) Til heilbrigðismála 272 þús.
kr. þar af til sjúkrahússins
á Patreksfirði 250 þús. kr.
c) Til atvinnnmála kr. 21 þús.
d) Til samgöngumála o.fl. 12
þús. kr. — Trausti.
Kappreiðar og
góðhestasýning
á Ahureyri
AKUREYRI, 7. júnf. — Hesta-
mannafélagið Léttir á Akureyri
efndi til kappreiða og góðhesta-
sýningar á dkeiðvellinum við
Eyjafjarðará um síðustu mán-
aðamót. Þátttaka var allgóð.
Voru skráð 18 hross til góðhesia
sýningar, 14 allhliða góðhross og
4 klárkross með tölti.
24 voru tskráðir til keppni,
Keppt var i skeiði 250 m. vega-
lengd, 300 og 350 m. stökki,
Veður var ekki hagstætt, úr-
koma og dimmviðri í góðhesta-
keppni sigraði Ófeigur Halls Jó-
Ihannessonar. Ait klárlhrossum
var$ Brúnika Þorsteins Jónsson-
ar í fyrsta sæti. 300 m. stökki
varð fyrstur Funi Ölmu Magn-
úsdóttur, tími 23.6 sek., önnu?
Snekkja Sverris Sverrissonar,
tími 23.6, en sjónarmunur, þriðji
Borgfjörð Magnúsar Jónssonar,
tími 24.3. Á 350 m. spretti var
fyrsur Stjami Gísla Jónssonar í
Hvammi á 26.6 sek.( hesturinn
er 6 vetra), annar Haukur Pét-
urs Steindórssonar á 27,7, þriðja
Ljóska eigendur Hugi Kristjáns
son o. fl. tími 27. Á 250 m.
spretti varð fyrstur Léttir Þor-
leifs Þorleif^sonar á 20,4, annar
Jarpur Jóns Matthiassonar á
20,4 (sjónarmunur) þriðji
Neisti Gests Jóhannessonar á
21 sek. — St. E. Sig.
Fiskiskip dregið
til Noregs
ALESÚND, 21. júnf (NTB) —
Fiskiskipið „Nokkve“ frá Finn-
ey í Romsdal hefur verið tekið
í drátt af bátnum „Skomvær Il“,
eftir að hafa orðið fyrir vélar-
bilun á fslandsmiðum. — Skipin
eru væntanleg til Blesund á
föstudagsmorgunn.
GUNNAR I-ÓNSSON
LÖGMAÐUR
við undirrétti oq hæstarétt
hingholtsstrjeti 8 — Simi 18259