Alþýðublaðið - 25.10.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 25.10.1920, Blaðsíða 1
€3-@íia lit a£ JLlþý^v&fioickæLi&ixs.. 1920 Mánurdagian 25. október. 245. tölubí. ffipigfft ranglæti. Alla, sera koma hingað til "bæjarius frá Akureyri, furðar ^tórlega á því, að höfuðstaður tandsins skuli skemra á veg kom- inn í nútíðarlöggjöf, en sumir aðrir fcaupstaðir hérlendis. Þeim finst þaðj sem vonlegt er, hneisa fyrir ^eykjavíkurbæ, að þeir menn skuli ekki hafa kosningarrétt við kosningar hér, sem kjörgengir eru *>g kosningarrétt hafa til alþingis. ílvað veldur þessu ? Eru Reykvík 'ngar þeim mun heimskari en aðrir kndsmenn, eða telja reyk- ^ísk stjóraarvöld það nauðsynlegt, ao frekari hömíur séu lagðar á ^Rienaan kosningarrétt hér, en ^osnÍBgarrétt til alþiagis? Eg voaa að svo sé ekki. Því ef svo væri, ^fcri það vott um óvenju mikla afturhaldssemi. Og hér í bæ eru ^enn yfirleitt ekki vitlausari en í *°ðrum kaupstöðum laadsias. Það er hart aðgöagu, t. d. fyrir Pá rnenn er stunda nám við Há- skóla íslands, að þeir skuli sviftir ^nnréttindum fyrir það eitt, að ^ir greiða ekki gjald til bæjarins, ^ða að maður, sem orðið hefir ^u" óhappi og aeyðst til þess taka Ián af sveitarsjóði, skuli ett«r lægra en, vitfirringurina. Veitarstyjpkur, sem svo er nefnd r> er þó ekkert annað en lán, eð góðum kjörum. Því missa «ki allir, sem lán taka í bönkum, '.J^vasðisiéttr Ætli það kæmi ekki Jóð úr horni, ef t. d. eigendur 0rgunb!aðsins rækju sig á það, þeir strupza iaa að kjörborðiau Pess að krossa við síaa útvöldu, s, 0ot"n þeirra standa ekki á kjör- t !. Vegna þess að þeir hafa , !ð víxil í íslandsbanka og eiga ^On óborgaðan? Nei, á kosaing- 4ðtettinn á bókstaflega engin höft *st ^a ömur eíl Þau> a^ krefj- oB ^ess> að kjósandinn sé vitill *ig , ^9, íéttiaa við aldurstak- Vo>" var ejíthvað minst á það, að endurskoða bæri bæjarstjórn- arlögia fyrir Reykjavík, og sumir bæjarfulltrúarnir voru því eindregið fylgjandi, að rýmkva kosningarréttinn stórum. En við þetta hefir setið. Hinn „afardug- legi" borgarstjori hefir ekkert gert f þessu máli svo opinbert sé; ea vonandi taka einhverjir bæjarfull- trúarnir málið að sér og hrinda því í framkvæmd, koma því það á vegu, að hægt verði að leggja bæjarreglugerðiáa endurskoðaða fyrir næsta þing. Það verður að gera kröfu til þess, að allir heilvita menn, sem orðnir eru 21 árs, fái kosaingar- rétt. Nó geta fábjánar og vitfirringar stjórnað bænum, bara ef útsvar er lagt á þá, og hafa t. d. há- skólaborgarar ekki meiri réttindi ea þeir 11 Réttindalaus. lenntip 09 byltingin. Vandræðamál Sigurd Ibsens. Eftir Eugene Olaussen. (Frh.). Ibsen talar mikið um réttlætis- tilfinninguna og telur hana sem driffjöður í hinni byitingakendu alheimshreyfingu verkalýðsins. Hér er eg honum auðvitað sammála. En þegar haaa ætlar að útskýra orsökina til hinna síbreytilegu fsjáls lyndu eða íhaldssömu stjórnmála auðvaldsins, raeð þessari algöfug- ustu tilfinningu, þá held eg að honum skjátlist. Við skulum taka raunverulegt dæmi: Um þessar mundir berjasf tveir flokkar innaa vébaada hias brezka auðvalds um afstöðuaa til Sovjet-Rússlands. Frjálslyndi flokkurinn vill frið og verzlunarsamband við land þetta. Er það af réttlætistilfinningu? Neil Ástæðurnar eru ekki svo fjarlæg- ar. Þessir frjálslyndis lorkólfar eru málsvarar þeirrar greinar brezka iðnaðarias (einkum vefaaðarins) — sem aígert hrun vofir yfir, vegna þess að þeim er útrýmt af heimsmarkaðinum af Japan og Amerfku; en þýzka gengið hindr- ar viðskifti við það land og hinu mannmarga Rússlandi er lokað af þeirra eigin stjóra. Jafn greindur maður og Sigurd Ibsen er, getur þó ekki haldið því fram í fullrí alvöru, að vefnaðarbarónarnir i Manchester hafi réttlætistimbur- menn gagnvart stjórninni í Rúss- landi. Ef svo væri í raun og veru, fellur það undarlega vel saman við hin troðfullu vöruhús þeirra og vöat- ua á viðskiftavinum. Mismunurinn á frjálslyndu og íhaldssömu stjóra- máluaum er áreiðaalega enginn áraagur, hvorki af sterkri né veikri réttlætistilfianingu — heldur árang- ur af fjárhagslegum hagsmunum og þar af Ieiðandi álit á þvf, hvað séu hyggileg og hvað heimskuleg stjórnmál. Valdhafarair höfðu enga ástæðu til þess að kúga hinar fyrri jafn- aðarmannahreyfingar — þær voru alt of hættulitlar fyrir hið borgara- lega skipulag. Lesið bók Bera- hardis: „Þýzkaland og næsta stríð* og athugið umsögn hðas um þýzku jafnaðarmennina, Þýzku júnkararn- ir óttuiust ekki þann flokk. Og að þeir höfðu á réttu að standa sýndi sig í ágústmánuði 1914. Með því að snúa ummælum Vol- taires um Guð hæfilega við, gat Vilhjálmur II. sagt: „Ef jafnað- armennirnir væru ekki til, yrði að skapa þá!" — Og eins og þeir þýzku eru — þannig eru margir jafnaðarmannaflokkar í heiminum. * * * í öðrum kafla greinar sinnar gerir Ibsen nokkrar þjóðhagfræði- legar athugasemdir. Hann reynir að hrekja það, að vinnan sé upp- spretta auðsins, og heldur þvf fram að þetta sé ekki rétt, þar e& höfuðástæðan til hinnar geysilegu

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.