Morgunblaðið - 15.05.1994, Blaðsíða 3

G1GAI9VÍU0H0M
MORGUNBLAÐIÐ
HUSAMALUN
Morgunblaðið/KGA
Sulla
velá
þakið
EITT af því sem nauðsynlegt er
að gera til að halda við húsum
er að mála og eins og með svo
margt annað er ekki sama hvern-
ig það er gert. Það er til dæmis
ekki heppilegt að slá tvær flugur
í einu höggi og vera í sólbaði á
meðan málað er.
Morgunblaðið ræddi við nokkra
málarameistara og fékk hjá
þeim góð ráð fyrir þá sem ætla að
mála sjálfir. Gengið er út frá því
að mála eigi allt húsið og stiklað á
stóru í því hvernig bera á sig að
við það.
Þegar ákveðið hefur verið að
mála allt húsið þarf auðvitað að
velja liti. Ráðlegt er að kaupa lítið
magn af þeim litum sem fólk er að
hugsa um og mála litla fleti á hús-
inu þannig að fólk sjái hvernig lit-
irnir koma út, litakortin sýna nefni-
lega ekki alveg nákvæmlega réttu
áferðina.
Þegar nýtt bárujárnsþak er mál-
að er nauðsynlegt að það hafi veðr-
ast í um það bil tvö ár. Til eru efni
sem sagt er að nota megi beint á
nýtt járn, en reynslan virðist sýna
að bestu endingu fái menn með því
að láta járnið veðrast.
Ef verið er að mála þakið í fyrsta
sinn þarf að bera grunn á áður en
farið er að mála og síðan tvær
umferðir af málningu. Fyrir þá sem
ekki hafa málað þak áður er rétt
að taka fram, til að menn séu ekki
allt sumarið að mála þakið, að það
þarf að sulla hressilega á þakið,
ekki nudda og draga úr málning-
unni þar til kústurinn (eða rúllan)
er orðinn þurr. Óvönum hættir dálít-
ið til þess.
Misjafnt er hvort menn mæla
með að notaður sé málningarkústur
eða sérstök rúlla fýrir bárujárn. Það
er sama hvort er notað, hafið í
huga að setja áhaldið á kaf í máln-
inguna og dreifa henni gróflega
fyrst og síðan að draga úr, ekki of
mikið samt. Gott er að þynna máln-
inguna aðeins með sérstökum þynni
eða terpentínu því þá er auðveldara
að vinna með málninguna. Best er
að mála þakið þegar skýjað er því
ef sólin skín er mun erfiðara og
seinvirkara að mála. Þetta á reynd-
ar við um alla málningu úti. Við
eigum ekki að nota tímann til að
vera í sólbaði þegar málað er. Ef
það er sól þegar ætlunin er að
mála þá er ráðlegast að vera í for-
sælunni við það.
Mikilvægt er að vanda til verks
því ef málun þaks tekst vel getur
málningin dugað í áratug eða leng-
ur þannig að viðhaldið þarf ekki
að vera eins mikið og margur held-
ur ef til vill.
FUAVARNAREFNI
Fúavöm ver
gegn sól og regni
MARGSKONAR fuavarnarefra eru á markaðnum og hefur hvert
sína kosti og ætlað til ákveðinna þarfa. Helstu flokkar fúavarnar-
efna eru annars vegar olíuefni, sem eru ýmist glær eða þekjandi,
og hins vegar akrýlefni og olíu-akrýlefni, sem eru þekjandi. Olíu-
efni hafa takmarkað veðrunarþol miðað við akrýl- og olíu-akrýl
en nauðsynlegt er að meðhöndla nýjan við með slíkum efnum
áður en hann er settur upp utandyra, því sé viðurinn látinn standa
óvarinn utanhúss btjóta útfjólubláir geislar frá sólu yfirborð viðar-
ins þannig að á hann sest grámi sem nauðsynlegt er að fjarlægja
ef tryggja á góða endingu. Ef viðurinn er meðhöndlaður áður en
hann er settur upp utandyra staðfesta rannsóknir að margfalda
megi endingu viðarvarnarefna.
Jón Bjamason, efnaverkfræðingur
hjá Málningu, sem stjómar
rannsóknarstofu fyrirtækisins og á
t.a.m. heiðurinn af Kjörvara-fúa-
vamarefnunum frá Málningu, gefur
eftirfarandi ráð um fúavörn og fúa-
vamarefni:
Eftir grunnmeðhöndlun þarf við-
urinn að veðrast í 1-4 mánuði eftir
aðstæðum áður en hann er gmnn-
aður og mettaður með olíbundnum
efnum.
Nauðsynlegt er að gmnna og
metta viðinn með olíubundnum efn-
um, sem hafa mun hærra þurrefni
og metta viðinn fyrr. Sérstaklega
er mikilvægt að metta endatré þann-
ig að vatn eigi ekki greiða leið inn
í opið sár viðarins.
Litarlaus fúavamarefni veita ekki
næga vöm gegn útfjólubiáum geisl-
um sólar. Nauðsynlegt er að veita
yfirborðsmeðhöndlun með lituðu
efni.
Viður sem á að fúaveija þarf að
vera vel þurr, laus við ryk, seltu,
fitu og önnur óhreinindi, sem dregið
geta úr viðloðun.
Yfirborðsmeðhöndlun með olíu-
efnum, sem til em hvort heldur glær
eða þekjandi, hefur þá kosti t.d. að
viðaræðamar koma vel í gegn og
áferð viðarins nýtur sín best en á
móti kemur að veðrunarþolið er
minna og því þarfnast slíkur viður
meira viðhalds og þarf að jafnaði
að bera á hann á 2-4 ára fresti og
oftar þar sem mest mæðir á.
Séu akrýl- og olíu-akrýlefni not-
uð til að þekja viðinn eftir gmnn-
meðhöndlun næst mun betri ending
vegna meira veðrunarþols þessara
efna, sem að auki bjóðast í miklu
litaúrvali, öfugt við olíuefnin. Var-
ast ber að mála með þekjandi viðar-
varnarefnum á móti sterkri sól.
Viður sem varinn er með þessum
efnum og hlotið hefur rétta grunn-
meðhöndlun ætti að öðru jöfnu ekki
að þarfnast viðhalds í 6-10 ár, háð
veðurálagi og öðmm aðstæðum, svo
og gæðum viðarins og undirbúningi
og vinnu þess sem fúaver.
Sólpallar
Fyrir sólpalla hefur Jón Bjarna-
son og samstarfsmenn hans hjá
Málningu þróað sérstaka pallaolíu,
sem kallast Kjörvari 12. Þar er um
að ræða olíuefni sem er sérstaklega
ætluð fyrir hina erfiðu láréttu fleti
sólpallanna þar sem vatn liggur
yfír. Pallaolían er yngsta fúaVarnar-
efnið á markaðnum; mjög feitt efni.
Lykilatriði er að sögn Jóns að metta
viðinn vel og þarf eina til tvær
umferðir. Bera skal vel á en þó
ekki svo mikið að lakkhúð myndist.
Betra er að bera minna á hverju
sinni og fara fleiri umferðir.
Þær hliðar skjólveggs eða girð-
ingar sem standa áveðurs getur
þurft að meðhöndla mun oftar en
þær sem njóta betra skjóls gegn
veðri.
Liður í því að verja við gegn fúa
er að sjá til þess að listar standi
út fyrir klæðningu þannig að drop-
ar eigi leið niður og að klæðning
nemi ekki við jarðveginn.
’ei ÍAM .51 HUOAQUV1I4U8 0 S
SUNNUDAGUR 15. MAÍ 1994 C 3
Ódýrt þakiárn!
Ódýrt járn á þak og veggi.
2 nýjar gerðir
Hvítt - rautt - galvaniserað
Timbur og stál hf
Smiðjuveg 11,
símar 45544 - 42740, fax 45607.
FYRIR GARÐA
OG SUMARHÚS
MR búðin*Laugavegi 164
sími11125 * 24355
Eigum á lager mikið úrval af plastvörum fyrir
garðinn, svalirnar, sólstofuna og pallinn.
Fleira vœntanlegt.
§
Helgi Filippusson hf.
Tunguhálsi 7, 110 Reykjavík, síml: 671210

mls2
v“l K U N N * *
GRÓÐURKM-K
M0Sí«Gsí*Vk»Dn
JARÐVEGSBA
VWhðWumoKkurv.
í verðlagnmgu- _
10K9 eoKarkr
25 Kg. poKar Kr.
Kynntu þer
vikutilboðin okkar!
HVI RóSgjöf sérfræöinga um garð- og gróðurrækl
, /
GROÐURVORUR
VERSLUN SÖLUFÉLAGS GARÐYRKJUMANNA
SmiSjuvegi 5 • 200 Kópavogi • Sími: 4 32 1 1 • Fax: 4 21 00
—