Morgunblaðið - 25.03.1997, Qupperneq 2

2 C ÞRIÐJUDAGUR 25. MARZ 1997
MORGUNBLAÐIÐ
Fasteigna-
sölur í
blaðinu
í dag
Agnar Gústafsson ws.
Almenna Fasteignasalan us.
Berg ws.
Borgir bis.
Brynjólfur Jónsson us.
Eignamiölun us.
Eignasalan bis.
Fasteignamarkaður ws.
Fasts. Rvíkur og Huginn bis.
Fasteignasalan Suöurveri bis.
Fjárfesting bis.
Fold bis.
Framtíðin bis.
Frón bis.
Garður us.
Gimli bis.
15
13
24
9
2
6-7
13
22
5
15
13
21
17
23
23
11
Hóll
bis. 12-13
Hóll Hafnarfirði
Hraunhamar
Húsakaup
Húsvangur
Kjöreign
Kjörbýli
Laufás
Miðborg
Stakfell
Skeifan
Vagn Jónsson
Valhús
Valhöll
us. 24
bls. 4
bls. 17
bls. 8
bls. 3
bls. 16
bls. 6
b!s. 18
bls. 16
bls. 20
bls. 9
bls. 10
bls. 19
Næsta fast-
eignablað
8. apríl
VEGNA páskanna kemur næsta
fasteignablað Morgunblaðsins ekki
út fyrr en þriðjudaginn 8. apríl.
Þegar breytingar á
forsendum eru óþarfar
Markaðurinn
Breyttar forsendur eru meginástæðan fyrir
erfíðleikum íbúðareigenda, segir Grétar J. Guð-
mundsson, rekstrarstjóri Húsnæðisstofnunar
ríkisins. Þetta ber að hafa í huga, ef breyta
á vaxtabótakerfinu.
SUMIR furða sig á því að fólk,
sem er jafnvel með þokkalega
góð laun, skuli lenda í verulegum
greiðsluerfiðleikum í framhaldi af
íbúðarkaupum eða húsbyggingum.
Það er hins vegar óþarfi að verða
undrandi yfir því. Það getur hent
alla að eiga í erfiðleikum með að
standa í skilum með afborganir af
lánum, einnig þá sem hafa laun
yfír meðaltali.
Þessu til sönnunar eru fjölmörg
dæmi sem upp hafa komið á undan-
fömum áram. Langflest þeirra
dæma era venjulegar fjölskyldur,
sem hafa ekki verið að gera nokkra
vitleysu, eins og oft er gefið í skyn
þegar þessi mál era til umfjöllunar.
Mönnum hættir oft til að dæma þá
hart, sem verða fyrir þeirri ógæfu
að missa tök á afborgunum af lán-
um sínum, ef skýringamar er ekki
að fmna í því að viðkomandi séu
með lægstu laun.
Ef forsendur íbúðarkaupa eða
húsbygginga breytast verulega
eftir á, þá geta erfíðleikar verið
fljótir að hrannast upp, einnig hjá
þeim sem eru með góð laun þegar
ákvörðun um kaup eða byggingu
er tekin. Enginn hefur þá gáfu að
geta gengið út frá því sem vísu
að þær forsendur sem miðað er
við í upphafi haldist. Mikilvægt er
að kaupendum og byggjendum séu
sköpuð þau skilyrði að áætlanir
þeirra geti gengið upp, eftir því
sem unnt er og að forsendum sé
ekki breytt að óþörfu.
Erfitt í byrjun
Aðstæður hafa breyst mikið á
fasteigna- og húsnæðismarkaði
hér á landi á undanförnum áram.
Framboð á lánsfjármagni er mun
meira en áður, möguleikar á fé-
lagslegum íbúðum era betri og
framboð á leiguhúsnæði er allt
annað en það var fyrir ekki svo
löngu.
Þetta breytir þó ekki því, að
íbúðarkaupendur og húsbyggjend-
ur þurfa oft að leggja veralega
mikið á sig til að láta enda ná
saman. Flest íbúðarkaup era erfíð
fyrstu árin en svo dregur oftast
úr greiðslubyrði þeirra lána sem
tekin era til kaupa eða bygginga.
Þetta á alltént við um þá sem þurfa
að taka skammtímalán til að
standa straum af útborgun íbúðar
eða til að ljúka framkvæmdum,
þannig að unnt sé að flytja inn í
nýbyggingu.
Tölur sýna að um 80-90% íbúð-
arkaupenda og húsbyggjenda á
hinum almenna markaði, sem hafa
notfært sér húsbréfakerfið til
kaupa eða byggingar á þessum
áratug, hafa ekki lent í erfiðleikum
með afborganir af húsbréfalánum
sínum. Með hliðsjón af umræðunni
er þetta hlutfall án efa mun hærra
en margir gera sér grein fyrir. Það
er nefnilega almennt þannig, að
fólk leggur mun meira á sig til að
standa í skilum en oft mætti halda
af umræðum. Þetta hlutfall hefur
verið nokkuð lægra í félagslega
húsnæðislánakerfinu, en í því hafa
um 75-85% verið í skilum.
Aðstoð vegna
greiðsluerfiðleika
Á árinu 1985 var í fyrsta skipti
bytjað að aðstoða íbúðareigendur
í greiðsluerfiðleikum með skipu-
lögðum hætti hér á landi af hálfu
opinberra aðila. Þá var ráðgjafar-
stöð Húsnæðisstofnunar sett á
fót. Á árunum 1985-1991 voru
íbúðareigendum í erfiðleikum veitt
svonefnd greiðsluerfiðleikalán hjá
stofnuninni en frá árinu 1993
hefur verið boðið upp á skuld-
breytingarlán vegna vanskila við
hana, auk þess sem unnt hefur
verið að fresta greiðslum af lán-
um. Skilyrði fyrir afgreiðslu hefur
alla tíð verið, að eitthvað óvænt
hafi valdið því að greiðslugeta
umsækjenda hafi minnkað eftir
kaup eða byggingu. Það lætur
nærri að á milli átta og níu þús-
und fjölskyldur hafi fengið aðstoð
hjá Húsnæðisstofnun eftir fram-
angreindum leiðum á þeim tíma
sem liðinn er frá því þetta starf
hófst. Samtals hefur verið varið
um átta milljörðum króna til þessa
verkefnis.
Úttekt á ástæðum erfiðleika
fólks á hveijum tíma hefur alltaf
gefið svipaðar niðurstöður. Meiri-
hluti þeirra sem hafa leitað eftir
aðstoð hjá Húsnæðisstofnun var í
erfiðleikum vegna þess að aðstæð-
ur þeirra breyttust og áætlanir
gengu ekki upp vegna þess. Um
1.200 fjölskyldur sóttu um aðstoð
vegna greiðsluerfiðleika á síðasta
ári og um tvær af hveijum þremur
þeirra vora í erfiðleikum vegna
atvinnuleysis, tekjulækkunar eða
veikinda. Þetta segir sína sögu.
Vaxtabætur
Vaxtabætur era hluti af þeim
forsendum sem íbúðarkaupendur
og húsbyggjendur ganga út frá við
kaup eða byggingu. Breytingar á
þeim reglum sem um vaxtabætur
gilda geta haft í för með sér vera-
legar breytingar á forsendum
kaupenda og byggjenda.
Þegar menn velta fyrir sér
breytingum á vaxtabótakerfínu er
nauðsynlegt að hafa í huga að
breytingar á forsendum era meg-
inástæða erfiðleika íbúðareigenda
á undanförnum áram. Ef þörf
reynist vera á því að breyta reglum
um endurgreiðslu vaxtabóta, þá
er ekki nóg að miða eingöngu við
að heildarútkoman verði eins og
áður. Þetta virðist hins vegar
stundum gleymast, því miður.
Gistiheimili í Mosfellsbæ
GISTIHEIMLIÐ Undraland í Mos-
fellsbæ er nú til sölu hjá Fast-
eignamiðstöðinni. Um er að ræða
íbúðar- og atvinnuhúsnæði, sem
er samtals 697 ferm. að stærð,
en lóðin, sem er eignarlóð, er um
2300 ferm. Ásett verð er 24,2
millj. kr.
Undraland er þrískipt eign, en
þar er íbúðarhús, gistiheimili og
salur með geymslum undir.
íbúðarhúsið er steinsteypt og end-
urbyggt 1986. Það er 236 ferm.
ásamt sér eignarlóð og skiptist í
anddyri, hol, stofu, borðstofu, eld-
hús, tvö svefnherbergi, tvær
geymslur og þvottahús.
Gistiheimilið er hluti af eigninni
og byggt í áföngum á árunum
1986-1995. Það er um 175 ferm.
og skiptist í matsal, eldhús, fimm
svefnherbergi, fjórar snyrtingar
og böð, setustofu og ræstiklefa.
Salurinn og kjallarinn undir
honum eru einnig sambyggðir
eigninni og um 285 ferm. að
stærð, byggðir 1986. Salurinn
hefur verið nýttur sem íþróttasal-
ur, en kjallarinn sem geymslur,
er leigðar hafa verið út undir tjald-
vagna.
— Eign þessi er mjög áhuga-
verð, bæði hvað varðar staðsetn-
ingu og alla þá möguleika, sem
eigendur hennar hafa byggt upp
með mikilli vinnu, sagði Magnús
Leópoldsson hjá Fasteignamið-
stöðinni.
— Eignin myndi að sjálfsögðu
henta afar vel fólki, sem hefur
áhuga á ferðaþjónustu en einnig
fólki, sem er með eigin starfsemi
og þarf því mikið pláss. Þarna er
nóg af heitu vatni, sem skapar
ýmsa möguleika. Staðurinn er í
fullum rekstri nú.
UNDRALAND er þrískipt eign, en þar er íbúðarhús, gistiheimili
og salur með geymslum undir. Húsnæðið er samtals 697 ferm.
að stærð, en lóðin, sem er eignarlóð, er um 2300 ferm. Ásett verð
er 24,2 millj. kr., en eignin er til sölu hjá Fasteignamiðstöðinni.
ÍBÚÐARLAN
TIL ALLT AÐ
Þú áttgóðu láni
að fagna hjá
Sparisjóði Reykjavíkur
og nágrennis
m
SPARISJÓÐIIR
REYKJAVÍKUR OC NAGRENNIS