Morgunblaðið - 27.08.1997, Qupperneq 2

2 B MIÐVIKUDAGUR 27. ÁGÚST 1997
MORGUNBLAÐIÐ
Hríngormamálid í
Þýskalandi hefur
óveruleg áhrif
SVO VIRÐIST sem sjónvarsþáttur um
hringorma í ferskum fiski, sem sýndur
var í þýska ríkissjónvarpinu fyrir viku,
ætli ekki að hafa veruleg áhrif á sölu
fisks frá íslandi í Þýskalandi. Fjölmiðl-
ar hafa lítið fjallað um þáttinn síðustu vikuna og virðist hann ætla að falla
í gleymskunnar dá á stuttum tíma.
Fjölmiðlar gera
Ktið úr málinu
Hilmar Júlíusson, sölustjóri sölu-
skrifstofu íslenskra sjávarafurða í
Hamborg, segir að sér sýnist að
áhrif þáttarins á fisksölu verði
óveruleg og ekkert í líkingu við það
sem var fyrir 10 árum þegar sams
konar þáttur um hringorma var
sýndur í þýska sjónvarpinu.
„Fyrir 10 árum varð mikið íjöl-
miðlafár í kjölfar þáttarins og allir
veltu sér upp úr þessu. Núna hafa
aðrir íjölmiðlar sýnt þessu máli lítinn
áhuga, aðeins minnst lauslega það.
Það má kannski rekja til þess að á
sama tíma hefur komið upp mikil
umræða um nautakjöt sem flutt var
inn frá Bretlandi og ormarnir verða
að víkja fyrir því í blöðunum. Að
undanfömu hefur einnig verið mikil
umræða í fjölmiðlum um svínapest
og salmonelíu og ég held að almenn-
ingur sé að verða ónæmur fyrir slíkri
umfjöllun."
Hilmar segir að ÍS flytji einkum inn
ferskan fisk til Þýskalands og þar
hafi viðbrögð við þættinum verið lítil.
Þau litlu viðbrögð sem komið hafi
fram hafi verið í sölu á ferskum fiski.
„Áhrifín verða líklega meiri í syðri
hluta landsins. Eitt víðlesnasta dag-
biaðið á Bremerhaven-svæðinu tók
mjög vel á þessum á málum þar sem
komu fram mótrök gegn mörgu sem
haldið var fram í sjónvarpsþættinum.
Fólk í norðurhlutanum er einnig van-
ara fiski og veit því meira um hvað
málið snýst. En það er kannski ennþá
of snemmt að segja nákvæmlega til
um hver viðbrögin verða en menn
eru samt sem áður famir að anda
léttar fyrst fjölmiðlar tóku málið ekki
upp. Þá hefðum við verið í mjög
slæmum málum. Ég held að þátturinn
hafí ekki langvarandi áhrif og líklega
verður málið gleymt og grafið eftir
tvær vikur,“ segir Hilmar.
Mikill „svartur“
útflutningur Rússa
Fiskstofnum fórnað á
altari stundargróða
YFIRMAÐUR rússnesku
tollgæslunnar, Andrei Nik-
olajev, heldur því fram, að
ólöglegur útflutningur á
fiski og öðrum sjávarafurð-
um frá Rússlandi kosti ríkið 2.550 milljarða ísl. kr. árlega. Kom þetta fram
í viðtali, sem rússneska fréttastofan Interfax átti við hann, en þar sagði
hann einnig, að yfirvöld sjávarútvegsmála í landinu væru upptekin við
að gæta þrengstu hagsmuna útgerðarfyrirtækjanna en skeyttu engu um
stöðu fiskstofnanna.
Níkolajev sagði, að ólöglegi út-
flutningurinn væri jafn mikill þeim
löglega en í bréfi, sem hann skrifaði
Gennadí Seleznjov, forseta dúmunn-
ar, segir hann, að opinberar tekjur
einkafyrirtækja í sjávarútvegi séu
hátt í 340 milljarðar kr. á ári en auk
þess sé um að ræða gífurlegt fjár-
streymi, sem hvergi komi fram.
Nú eru um 200 rússnesk fískiskip
við veiðar í Barentshafi og komur
þeirra í norska höfn eru um 4.000
talsins árlega. Þar selja þau þorskinn
fyrir verð, sem stundum er ekki nema
ríflega helmingur þess, sem norskir
sjómenn fá, en á sama tíma liggur
vinna niðri í fiskvinnsluhúsunum í
Múrmansk vegna hráefnisskorts.
Japanir og Rússar ræddu nýlega
um áhyggjur þeirra fyrrnefndu af litl-
um gæðum rússnesks físks á Japans-
markaði en samkvæmt opinberum
útflutningsskýrslum seldu Rússar
Japönum 100.000 tonn af fiski og
69.000 tonn af krabba á síðasta ári.
Hins vegar er áætlað, að hinn raun-
verulegi útflutningur hafi verið þrisv-
ar eða fjórum sinnum meiri. Hafa
Japanir skorað á rússnesk stjómvöld
að grípa í taumana og ná tökum á
útflutningnum enda hefur þessi aust-
ur valdið verulegri verðlækkun á
ýmsum tegundum.
Engin valddreifing
Níkolajev sagði einnig, að rúss-
nesk stjórnvöld hefðu látið undir
höfuð leggjast að dreifa valdinu
milli allra þeirra, sem kæmu að sjáv-
arútveginum í landinu, milli veiða,
vinnslu, dreifingar og þeirra stofn-
ana, sem ættu að hafa eftirlit með
auðlindinni og standa vörð um hana.
Þess í stað væri hagsmunum útgerð-
arfyrirtækjanna hampað á kostnað
þjóðarhagsmuna.
Heldur til Zanzibar
Ólafsvík - Bergsveinn Jóhannesson,
trillukarl á Tindi SH frá Ólafsvík,
hefur ákveðið að sækja sér atvinnu
í Afríku eftir að honum bauðst að
vera formaður á bát, sem gerður
verður út frá eyjunni Zanzibar, sem
er eyja skammt undan Tanzaníu.
Að sögn Bergsveins, sem gert hefur
út bát sinn í sóknardagakerfinu, sér
hann ekki fram á að geta lifað af
þeim 20 til 30 dögum, sem sóknar-
dagabátarnir muni fá á næsta fisk-
veiðiári svo hann afréð að taka því
sem bauðst.
Þróunarsjóður hefur selt fjóra
smábáta, sem úreltir hafa verið, til
Zanzibar. Fyrirtæki, sem er skrásett
á eyjunni og heitir North-African
Fisheries Co eða NAFICO hefur
keypt þessa fjóra báta. Verið er að
klára að smíða á þá gálga, setja
kæla í lestarnar og útbúa í þá rækju-
troll til að hægt verði að veiða rækju,
sem gengur upp í fljótin til að
hrygna, en veiðist að mestu við
strendur eyjarinnar. Bátarnir verða
aifarið gerðir út á rækjuveiðarnar
enda mun rækja vera þarna í all-
miklu magni, eins og rannsóknir
Norðmanna bentu til fyrir fimmtán
árum. Síðan þá mun veiðinni lítið
hafa verið sinnt og því eru menn
vongóðir um afla.
Bergsveinn verður skipstjóri á ein-
um þessara báta og verða íslenskir
skipstjórar á hinum þremur líka.
Einn til tveir heimamenn verða með
á hveijum báti. Bergsveinn segir að
þetta ævintýri leggist vel í sig. Hann
hyggst vera ytra f þrjá mánuði til
að byija með og sjá svo til með fram-
haldið.
FRÉTTIR
SALTAÐ Á BORGARFIRÐI
Morgunblaðið/HG
• „ÞAÐ hefur verið meira
fískirí hér hjá okkur í sumar
en undanfarin ár, Við höfum
verið í góðu færafískiríi og
höfum eingöngu verið að verka
af smábátum í salt,“ sagði Karl
Sveinsson, fiskverkandi á
Borgarfirði eystra. Átta tö tólf
heimabátar leggja upp afla hjá
Karli árið um kring, þar af
gerir hann út tvo báta sjálfur.
Jbrátt fyrir góð afiabrögð hef-
ur þorskurinn, sem við höfum
fengið, verið rosalega smár og
hentar þar af leiðandi fremur
illa í salt. Það er að vísu eftir-
spum eftir honum, en fyrir
hann fæst miklu lægra verð en
fyrir stærri fískinn. Bátamir
hafa verið að koma með um
það bil 800 til 1.200 kfló eftir
tólf tfmana. Það er svolitíð
teygjanlegt hvað við tökum á
móti miklu í vinnsluna. Allt I
lagi er að taka á mótí miklu
einn og einn dag, en ef það er
mikið marga daga í röð, verður
það erfítt. Það má segja að við
séum að taka á móti frá fimm
og upp í átta tonnum á dag,
en starfsmenn em frá átta og
upp í fímmtán talsins.“ Húsið
sem nú gegnir hlutverki físk-
verkunarhúss var upphaflega
hyKKf sem alifuglasláturhús á
árunum 1982-84 þegar Karl var
gæsabóndi fyrir austan, en árið
1986 sneri hann sér að físk-
verkun.
Aflaverðmæti smábáta
um 4,2 minjarðar króna
Verðmæti þorskafla
sóknardagabáta
1,3 milljarðar
Aflaverðmæti krókabáta á tímabilinu nam
HEILDARAFLAVERÐ-
MÆTI smábáta, þegar einn
mánuður var eftir af fisk-
veiðiárinu, nam samtals um
4,2 milljörðum króna. Þar
af er verðmæti þorskaflans
um 3,2 milljarðar króna.
3,2 milljörðum króna.
Botnfiskafli allra smábáta i lok
júlí var orðinn 59.245 tonn og er
áætlað verðmæti aflans um 4,2
milljarðar króna, sé fundið út með-
alverð miðað við heildarverðmæti
heildarafla landsmanna á fyrstu 11
mánuðum fiskveiðiársins. Þannig
er áætlað meðalverð á þorski um
71 króna fyrir kílóið. Miðað við
45.627 tonna þorskafla smábáta á
umræddu tímabili verður heildar-
verðmæti aflans því um 3,2 millj-
arðar króna.
Aflamarksbðtar hafa ekki
náð viðmiðinu
Um síðustu mánaðamót var
heildarafli krókabáta kominn í
45.255 tonn og má því út frá sömu
forsendum áætla verðmæti þess
afla um 3,2 milljarða króna. Um
84% aflans voru þorskur, um
37.831 tonn og er verðmæti hans
um 2,7 milljarðar króna. Þorskafli
krókabáta á aflahámarki var á
tímabilinu kominn í 18.647 tonn,
eða 76% af heildarafla í aflahá-
markskerfinu. Verðmæti þorsksins
er því rúmlega 1,3 milljarðar króna.
409 bátar eru í dag skráðir í aflahá-
markskerfið. Meðalþorskafli á
hvern bát á yfirstandandi fiskveiði-
ári er því um 49.59 tonn og verð-
mæti þess afla því um 3,2 milljónir
króna. Samkvæmt lögum um veiðar
krókabáta var miðað við að þorsk-
afli aflahámarksbáta yrði 21.464
tonn á fiskveiðiárinu, eða um 52,48
tonn á hvern bát að meðaltali, að
verðmæti um 3,7 milljónir króna.
Afli línu- og handfærabáta
fimmfalt meiri en vlðmiðið
Þorskafli sóknardagabáta um síð-
ustu mánaðamót var 19.184 tonn,
að verðmæti um 1,3 milljarðar
króna. Þar af var þorskafli sókn-
ardagabáta í línu- og handfærakerfi
um 9.609 tonn. Áætlað verðmæti
þess afla er um 685 milljónir króna.
Það er rúmlega fimmfalt meiri afli
en miðað var við í krókabátalögun-
um. í línu- og handfærakerfinu eru
nú 167 bátar og er meðalþorskafli
á hvem bát því um 57.54 tonn og
verðmæti þess afla um 4,1 milljón
króna. Aflaviðmið línu- og hand-
færabáta á öllu fiskveiðiárinu var í
lögunum 1.836 tonn og miðað við
fjölda bátanna yrði áætlað verðmæti
þess afla um 783.000 krónur á hvem
bát að meðaltali. í þessu sambandi
verður þó að athuga að afli er mjög
misjafn á milli báta í kerfmu. Marg-
ir þeirra hafa litlum sem engum
afla landað það sem af er fískveiðiár-
inu en aflahæsti báturinn í þessu
kerfi hefur landað um 220 tonnum
af þorski. Miðað við gefnar forsend-
ur yrði aflaverðmæti hans því um
15,6 milljónir króna.
Meðalverðmætið
um 2,5 milijónirá bát
Krókabátar í handfærakerfi
höfðu landað samtals um 9.575
tonnum af þorski um síðustu mán-
aðamót sem eru um 94% af heildar-
afla báta í kerfinu. Áætla má að
verðmæti þorskaflans sé því um
683 milljónir króna. í dag er 291
bátur í handfærakerfinu og meðal-
afli hvers báts það sem af er því
34,57 tonn og meðalaflaverðmætið
um 2,5 milljónir króna. Handfæra-
bátarnir hafa því borið nær fjórum
sinnum meiri afla að landi en viðm-
iðið í krókabátalögunum gerði ráð
fyrir, en þar var miðað við 2.554
tonna afla handfærabáta á fisk-
veiðiárinu, eða um 9,22 tonn á
hvern bát að meðaltali. Áætla má
verðmæti þess afla um 657.000
krónur. En hér verður einnig að
gera ráð fyrir misjöfnum afla á
milli báta. Aflahæsti bátur í hand-
færakerfinu hefur landað um 150
tonnum af þorski á fiskveiðiárinu
og er áætlað verðmæti þeirra um
10,7 miiljónir króna.
Hundrað 1
stýrimanninn
• STÝRIMANNASKÓL-
INN í Reykjavík verður
settur næstkomandi föstu-
dag klukkan 10.00 árdegis.
Rúmlega 100 eru skráðir til
náms við skólann í vetur.
Flestir eru á fyrsta stigi,
56 alls. 38 sækja námið á
öðru stigi og 8 á þriðja stigi,
en það var ekki starfrækt
i fyrra, þvi aðeins fjórir
sóttu þá um nám á því. Þá
hefur mikil aðsókn verið að
stýrimannadeildunum á
Dalvík og í Vestmannaeyj-
um.