Þjóðólfur - 09.02.1861, Page 1

Skrilstofn „þjóðólfs** er í Aðai>
stræti nr. 6.
ÞJÓÐÓLFR.
1861.
Auglýsfngar og lýslngar um
einstakleg inálefni, eru teknar f
blaðið f'yrir 4sk. á livei ja siná-
letrslinu; kaupendr blaðsins
fá heliníngs afslátt.
Scndr kaupendnm kostnaðarlaust; verð: árg., 20 ark., 7 mörk; hvcrt einslakt nr. 8 sk.; sölulaun 8. hver.
13. ar. 9. febrúar. 11.—12.
Frá Synodus (prestaþínginu) 1860.
Eptir ab búií) var ab skipta contribationum af
betri braubum í Skálholtsstipti, hinu forna, ntilli
emeritpresta og prestaekkna, gjörSi biskupinn grein
fyrir upphæí) prestaekknasjúlsins, sem þá var 564
rd. 41 sk., auk hins svo kallaba íngveldar-Legats.
lJví næst birti bisknpinn bréf frá kirkju-og kennslu-
málastjórninni, dagsett 14. okt. 18591, viðvíkjandi
nýrri niírjöfnun á contributioninni af braufsunum
hér á landi, sem svar til stiptsyfirvaldanna uppá
bréf þeirra til stjórnarrábsins frá 19. febr. s. á.,
lútandi aí> sama atrifci, sem upphafl. er sprottib af
uppástúngu sira J. Hávarbssonar á synodus 1857
(sjá þjóðólf 10. ár, bls. 29.—30). Var nú mál
þetta enn ab nýu lagt undir 5 manna nefnd, og í
liana kosnir aptr hra prófessor P. Pjetursson, dóm-
kirkjuprestr og prófastr 0. Pálsson, sira G. Jó-
hanncsson á Reynivöllum, og þessir nýir, sira H.
Hálfdánarson í Giiríium og sira Svb. Gubmundsson
í Móum.
Loksins gat biskupinn þess, ab þeim herra dóm-
kirkjupresti prófasti sira Ó. Pálssyni og sira II. j
Hálfdánarsyni væri falib á liendr aÖ yfir lesa alla j
þá sálrna frumkvebna og hreytta, sem hoitum hafa !
verib sendir ab undanförnu, og skyldi þessir menn |
velja úr þeim og Ieggja sííustu hönd á þá, sem J
prenta ætti í nýjuni vibbæti vib messusaungsbókina. j
— 24. p- mán. barst ritstjóra Þjóöólfs, frá Stipt-
og SUfcramtinu, svo hljófcandi bréf:
,Sú b«r skipaba nefnd í fjárkláfcamálinn beflr, í mefc-
baldi af bréfl írigstlórnarráfcherrans frá 20. apr. í vor sem
leifc, fundifc sér skylt afc vckja athuga amtsins og afc skora ;
áþafc, afc hafa vakandi auga á því, hvemip þér, herra Re-
dacteur, í blafci yfcar þjófcólfl skýrifc frá og farifc orfcum iim
ráfcstafanir yflrvaldsins og afcgjórfcir hiutaíoigenda, er snerta j
mofcferfc og lækníngu Ijárkláfcans m. m., og í því tilliti eink- i
um tekifc fram þafc, sem ritafc stendr uin málifc í ti'fcu blafci
yfcar, erkomút þaun 22. desbr. seinastl. og þann 10. þ. m.“
„Eg get ekki leitt hjá mkr afc taka þessa áskorun til
greina, og því fremr flnu eg þafc skyldu mina, sem eg ekki !
get betr sfcfc, en afc þSr opt afc undanfómu, og þó sérílagi
á þeim tilvitnufcu stófcum í blafci yfcar, haflfc farifc þeim
1) Bref þetta er orfcrétt í „Tífcindum um stjóruarmálefui |
fslands VI. (1800), bls. 309-311,
orfcum nm kláfcatnálifc yflr hófufc, og sérílagi þú nm á-
ráugrinn af laiknfngnnnm, sem hljóti afc vekja þá hugsun
hjá fdlum útífrá, og einkum hjá þcim, sem eru lækníngun-
um mnthverflr, afc þær sé óhafandi efca þó afc minstakosti
svo illa afc þeim unnifc, afc þær sé og verfci árángrslausar,
og getr slíkt ómögulega annafc en orfcifc máliuu yflr höfufc,
og lækníngunum þó sérílagi, til megnrar fyrirstöfcu, einsog
þessi kenníng augsýnilega elr á þeim ríg og samdrætti, sem í
hinnm umdæmunum, og sérílagi nyrfcra, því mifcrheflrkom-
ifc fram í þessu máli, ng nú reyndar væri á rökum bygfcr,
ef þafc væri satt sem þér segifc, afc þetta mál sé nú látifc
algjörlega afskiptalanst frá hálfu hins opinbera, uema ef
til vill, afc nafninu einn, og a'lt látifc vera komifc undir
kláfcabændunum sjálfum, og afc því lækníngamennirnir, eins
og þér í blafci yfcar sérílagi haflfc tekifc fram um Borgar-
fjarfcarsýslu, „eigi gófca von í vifchaldi og vifckomu
fjárkláfcans og útbr*ifcs 1 u hans til fjarlægari
hérafca1', o. s. frv.“
„Blærinn á þessum ummælnm yfcar lýsir sér nægilega
sjálfr, eins og álirif þeirra á almenníng ern í augum nppi,
og eg þykist því sannfærfcr um afc þér, vifc nákvæmari yflr-
vegun og hlutdræguislausa skofcun á inálinu, og einkum
ef þér vildifc kynna yfcr þær ráfcstafanir, sem í því hafa
verifc gjörfcar nú seinast á næstlifcnu hausti, munifc flnna,
afc þafc er algjórlega ránghermt, afc búifc sé a% sleppa öll-
um afskiptum frá hálfu hins opinbera af fjárkbifcamálinu;
eg vona þér hljótifc afc vifcrkenna, afc þér, mefc því afc bera
hlutafceigandi yflrvaldi, nefndinni í kláfcamálinu, og öfcrum
sem afc fjárkláfcalækníngunum starfa, svona söguna í blafci
yfcar, sem berst út um allt laud, gángifc þeim ofnærri, on
þó eiiikum, afc þér mefc þessnm hætti veikifc, ef ekki gjör-
samlega eyfcifc öllu trausti á málsins gófcu mefcferfc afþeirra
hálfu, sem afc því vinna, í stafcinn fyrir, afc þér ölln fromr
ættifc afc stofca og styrkja þetta nnivarfcandi mál niefc hlut-
drægnislausuin dómuiii yfcar og tillögnm, efca þó afc ininsta
kosti, enda þótt þér væri gagnstæfcr lækníiignnum og
stjórnarinnar skofcun á þeim, flnna yfcr skylt, ætífc afc skýra
rétt frá málavöxtum, og hvorki ofherma data né facta, eins
og þér, mefcal annars, því mifcr, virfcizt afc hafa gjört í
þeim tilvitnufcn greinnm í blafci yfcar1'.
„Yfcr er fullkunnugt, afc stjórnin, sem svo gófcgjarnleea
heflr tekifc i þetta mál, og varifc ærnu fé til þess gófcn
framkvæmdar, jafnframt heflr lagt ríkt á um þafc, afc sérí-
lagi enibættisuiennirnir í landinu ekki tálmafci, heldrmiklu
fremr styddi afc því, afc henuar gófcgjarna augnamifci gæti
orfcifc sem bezt framkvæmt í þessu máli, og stiptamtinu er
í því tilvitnafca ráfchorrabréfl skipafc, hvafc þetta mál snert-
ir, „at holde vaagent Öie med Pressen, og drage Vedkom-
mende til Ansvar, forsaavidt dertil maatte være Anled-
ning".
„Eg hlýt því afc álíta þafc skyldu mína, afc láta yfcr hér
— 41