Þjóðólfur - 09.02.1861, Qupperneq 2
- 42 -
me%, herra Redactenr f>jú?)ólfs, f ljúsi, aí) þaí) getr ekki
haldizt lengr átólulaust nppi, ef þér optirleiþis takií) {
mál þetta á þann hátt, sem þer hattþ gjört í þeitn
tiigreindu ntímerum af blaþi yþar, og stundum ettdranær,
og einkum ef þír látiþ þaí) bera út um land úsannar e%a
háifsannar sögur um máliþ, ráþstafanir og framkvæmdir í
því, og af þeim orþinn árángr1-.
„Islands stiptamtshúsi, þann 23. jauúar 1361.
Th. Jónasson,
settr“.
„Til
útgefara þjúþólfs, Procurators J. Guþmundssonar".
Stiptamtiþ hefir rita?) þetta bréf, ein3 og sjá
má af upphafinu, sakir þess, að kláðanefndin her
i staðnum „hefir fundið sér skylt að veltjp athuga
amtsins“ ab þessn máli „og skora á þaí) hér ab
lútandi;" getr mabr varla ab sér gert, ab minn-
ast þess, þegar asnan hans Bileams fekk máiib og
för ab áminna hann. því háyfirvaldib sjálft á ab
hafa vakanda auga á þvf, ef dagblöbin færa þær
greinir um opinberar rábstafanir ebur einstaklegar
embættisgjörbir, þess efnis ebr orbalags, er prent-
frelsislöggjöfin leggr vib lögsókn til fjárútláta ebr
annarar hegningar, og þyki blöbin ber ab því, þá
er sjálfsagt ab skipa lögsókn af opinberri hálfu gegn
þeim ábyrgbarmanni sem á í hlut. Ilitt hcimila
prentfrelsislögin alls ckki, hvorki í Danmörku né
hér á landi, ab háyfirvaldib gjöri útgefara eba á-
byrgbarmanni blabsins abvörun, áminningu ebr of-
anígjöf fyrir hitt ebr þetta, sem kann ab mislíka í
blabinu. — þetta eru ab vfsu lög á Frakklandi nú
sem stendr, síban Lobvík Napoleon hinn III. varb
þar keisari, en hvergi í löndum Danakonúngs. Hér
hjá oss skiptir eigi nema tvennu, annabhvort ab
skipa málshöfbun gegn blabamanninum fyrir afbrigbi
gegn prentfrelsislögunum, eba ab láta þab flakka
sem blabib segir, og láta hann þá alveg óabvar-
aban og óáminntan; stiptamtib sjálft, og líklega
klábanefndin meb, má vita, ab þetta er samkvæmt
prentfrelsislögum vorum, og ab ritstjórn hvers blabs
sem er muni því finna sér óskylt ab sinna þess-
leibis áminnfngum eba taka þær til greina, heldr
beinlínis ab afbibja þær, þótt þær sé ab öbru leyti
eins hógværlega og mannúblega orbabar eins og
þetta amtsbréf er yfir höfub ab tala. A hinnbóg-
inn virbist nefndin í raun réttri ab hafa berlega
misbobib stiptamtinu, meb þessari áminníngu sinni
og áskorun, um þab er því ber sjálfu yfir ab vaka.
En þarabauki getum vér meb engu móti
vibrkent, heldr er því ástæbulanst ab oss dróttab,
ab þjóbólfr hafi „ofhermt data og facta", þ. e. at-
ribi og vibburbi er í raun réttri hafa gjörzt, eba
farib ab neinu frekar í skjVsIum sínum um abgjörbir
valdstjórnarinnar f klábamálinu, eba nm árángrinn
þar af, heldr en fær stabizt meb því sem í raun
réttri er satt og rétt; „ósannar eba hálfsannar sög-
ur um þetta höfum vér alls eigi útbreitt, og alls
eigi fremr lagt í lágina góban og varanlegan á-
rángr læknínganna, heldrcn hitt, þar sem Idábinn
hefir komib í Ijós af nyju, þrátt fyrir þessarmarg-
ítrekubu lækníngatilraunir nú upp í 4 ár. Og þó
ab þessleibis lausar fregnir, er gánga fram og aptr,
geti einatt bæbi ofborizt og borizt til baka yfirhöf-
ub ab tala, þá mnn vart nokkur sú klábafregn, er
þjóbólfr hefir skýrt frá, hafa reynzt ósönn eba veru-
lega orbum aukin, enda leibrétt í hinum næstu blöb-
um, hafi svo viljab til, eins og algengt er bæbi er-
lendis og hér um þesskonar fregnir. Ab vfsu hefir
jafnan verib haldib fram í Þjóbólfi nokkub annari
skobun á réttri mebferb fjárklábans heldren odd-
vitar allæknínganna hafa verib ab berja fram í rit-
inu „Hirbi", og barizt fyrir á annan veg, en vér
vitum eigi til ab valdstjórnina skipti ab neinu
slíkr skobunar- eba meiníngamunr manna; vér ís-
lendíngar höfum fullt skobunarfrelsi, meinfngafrelsi
og prentfrelsi; og hvab sem líbr innihaldinu í þessu
bréfi dómsmálarábherrans 20. apr. f. árs, sem stipt-
amtib og klábanefndin skýrskota til, en þab bréf
er hvorki auglýst í síbustu stjórnartíbindum né í
„llirbi", né heldr sérstaklega birt ábyrgbarmanni
þjóbólfs til eptirbreytni, þá er víst, ab rábherrastjórn-
in getr ab engu skert þab prentfrelsi sem vér höf-
um ab lögnm.
Stiptamtib skýrskotar einnig til þeirra „ráb-
stafana er gjörbar hafi verib nú seinast á næst-
libnu hausti", ef ábyrgbannabr þessa blabs vildi
kynna sér þær; en vér höfum eigi átt neinn kost
áþví; „Hirbir" hefir eigi haft þær mebferbis, og eigi
hafa þær verib auglýstar á annan hátt. Aptr vita
menn þab, ab síban þessar óþektu og óauglýstu
rábstafanír hins opinbera gjörbust f haust, þá er
horfinn allr starfi og eptirlit yfirumsjónarmannanna
meb lækníngunum, nema einúngis herra Thorgriins-
ens á Eyrarbakka meb lækníngunum um Ölfus og
Selvog; vart í nokkrum hrepp, þar sem klábinn þó
hefir verib ab koma í ljós aptr og aptr fram á þenna
dag, verbr þess vart, ab hreppanefndirnar hafi verib
endrreistar síban í haust, eba haft neitt eptirlit meb
lækníngunum og meb þessum stránga abskilnabi á
sjúku fé og ósjúku, sem hib opinbera hefir fyr og
síbar gjört ab skilyrbi fyrir vibunanlegum árángri
af lækníngunum, fyrir því ab sýkin næbi eigi ab út-
breibast, og fyrir því ab hún yrbi alveg upprœtt meb