Þjóðólfur - 27.11.1879, Blaðsíða 2

Þjóðólfur - 27.11.1879, Blaðsíða 2
122 komst á 1871, leyfir eigi neina vináttu milli Frakk- lands og pjóðverjalands o. s. frv, pannig er pað auð- séð, að Frakkar eru gramir undir niðri og leita færis að ná aptur fylkjum sínum frá Tj>jóðverjum. Að öðru leyti er ástand heldur gott í Frakklandt, pað er að eins kvartað um, að útlagarnir hinir lieimkomnu veki óspekt- ir í lándinu og óróa; pjóðin tók peim mjög vel og nefndi pá píslarvotta, og bölvaði Thiers og Mac Mahon; peir hafa pví fært sig upp á skaptið og prédikað ofsa og óeirðir í blöðum, og pað svo megnt, að peim hefir verið bannað að koma út um stundarstakir, og dómsmálastjórinn hefir látið pá skipan ganga til allra fylkjastjóra landsins, að lögsækja hvern pann er kæmi fram í ræðu eða riti með nokkuð pað, sem stríddi mót lögunum. Eru menn hræddir um að útlagarnir muni valda ekki svo litlum óspektum framvegis. Jpað er álitið sök Waddingtons-ráðaneytis, að pessar ósfektir eiga sér stað, par er pað hafði lof- að að sjá um, að ekkert pess háttar kæmi fram, og hefir pví pess vegna verið spáður skammærstjórnartími, en sjálfsagt mun Grevy lýðvaldsstjóri taka ríkt í taumana og hafa menn gott traust á honum til pess. Vér gátum síðast um ófriðarhafning milli Engla og Afgana, og af hverjum orsökum; Afganar gátu semvon var ekki reist rönd við ofurefii hers og útbúnaðar Engla og pví síður, sem peir höfðu engan duglegan herfor- ingja, pví að Jakob khan heíir bæði verið í herbúðum Engla og vill halda frið við pá; Englar hafa brotizt, áfram gegnum landið, sem er reyndar í sjálfu sér illt atsóknar, og hafa tekið höfuðborgina Kabúl án mann- falls, verður pví styrjöldin aðálítast sem hérumbil enduð, hvað sem Englar gjöra við landið, hvort peir hrinda Jakob frá völdum og setja einhvern í stað hans pannig að peir geri landið að ensku fylki. í Zúlú er og allt orðið kyrrt og friðað. Enska blaðið Times leggur pað tii að Oetewayo verði fluttur til Lundúna og látinn sjá hina ógnstóru borg, svo að honum skjóti skelk í bringu og er hann svo hafi séð mátt og riki Engla, pá sé ó- hætt að láta hann aptur taka konungdóm Zúlú. Á Rússlandi er enn nú eigi hættar óspektir meðal manna; níhilistum er eignaður mikill hluti peirra, og er pví skipáð að hafa sterka gæzlu og eptirlit með peim, og er peim bannað að vera eða lifa öðruvísi en lög- reglustjórnin skipar peim, og mót mörgum mönnum verða par brátt höfðuð mál fyrir landráð og drottins- svik; par af gæti vel orðið uppreist, enda eru menn og hræddir um pað. p>að sem vér sögðum síðast um ósigur Prússa fyrir Tekke-túrkmönnum hefir verið borið til baka, en er pó ósannað, og allar fregnir um viðskipti peirra eru svo óáreiðanlegar og mismunandi, að ekki er að vita hvað satt er; sumir segja að Eússar hafi náð merki- legum kastala, Merw, sumir að peir hafi beðið ósigur, og séu hættir aðsókn vetrarlangt. Á Tyrklandi kveður við sama tón, sem áður; allt í reiðileysi og fátæki, pannig s^nir fjárhagsáætlunin fyrir 1880—1881, að gjöldin eru 42 miljónum króna meiri en tekjurnar, og ríkisskulnirnar erix nú alls 5000 miljónir króna, og pó vill Tyrkjasoldán ekki verða við hvötum Engla og Frakka um að lækka seglin og lifa sparlegar, og gæta betur fjárreiðunnar. Ráðgjafaskipti hafði lengi verið í vændum, og nú er pað fram komið. Innanríkisráðgjafi er orðinn Mahmud Nedim pascha, sem áður var stórvesír; hann er mikill vin Rússa; og er nú ætlast til, að réttarbætur verði gjörvar sem mestar og beztar, en uggvænt pykir hvort pær verði nokkurar, „pað verður alltaf ljósara og ljósara, að ríki Tyrkja er á heljarpreminum, og aðAbdúl Hamíd er svo fjarri pví, að vera stöðu sinni vaxinn, að hann miklu fremur styð- ur mikið að ófarnanarendalokum peim er ógna ríkinu", segir Berlinnar dagblað. Á suðausturhluta Spánar hefir Segúraáin vaxið mjög og flotið yfir landið og valdið afar-miklum skaða, og drekkt mörgum mörtnum. Konungurinn hefur sjálfur farið pangað og gjöfum hefir verið safnað miklum handa peim, sem orðið hafa fyrir skaðanum. Milli Kína og Japans eru deilur allmiklar; er svo sagt, að pað sje út úr eyjahóp nokkurum, en líklegra pykir, að Kínverjum finnist nágrannar sínir vera of breytingagjarnir, par sem peir, eins og kunnugt er, eru hinir áköfustu apturhaldsmenn. Jpar geysar nú kólera. Um prestssetur o. 8 (Frh. frá bls. 113 p. á.). t húsaleigu1) pessa fyrir 2 ár verð eg að greiða 568 kr. af tekjum mínum. Og pegar eg svo fer frá brauðinu, verð eg að sjálfsögðu að skila húsunum istandi ogá ekki eyrisvirði í peim. Eptirmaður minn er að vísu betur kominn. Hann tek- ur við húsunum algjörðum og heflr engan kostnað eða ómak fyrir að koma peim upp; og hans húsaleiga verður líka 64 kr. minni en mín, auk pess, sem hann "notar húsin í 4 ár en eg að eins i 2. En halda verður haun húsunum við, og skila peim í standi, eða með fullu of- análagi. Hinn 3. verður bezt úti. Húsaleiga hans verður 64 kr. minni en formanns hans, fyrir sömu af- not. Við pað, sem eg tók lánið upp á prestakallið, ryma tekjur pess um 148 til 104 kr. á ári hverju á 12 árum; og að peim liðnum er pað aptur orðið 148 kr. betra — með öðrum orðum: prestakallið hefir ekk- ert batnað í raun réttri, landssjóðurinn ekkert gagn gjört og eg bakað sjálfum mér og næstu eptirmönnum mínum, tilfinnanleg gjöld, sem engan arð bera, hvorki fyrir alda ne óborna. Hefði eg par á móti fengið lán petta hjá öðrum en landssjóðnum pá hefði eg sjálfur átt hús pau, sem eg hefði byggt, og getað selt pau eptirmanni mínum. eða pá öðrum, ef hann ekki hefði viljað, og fengið að minnsta kosti hávaðann af höfuðstólnum endurgoldinn. 2. Eg tek jafnmikið lán með sömu skilyrðum, til pess að endurbæta tún eða engjar prestsetursins. Jpað mun naumast vera hugsandi, að slíkar endurbætur geti borið nokkurn verulegan arð á 4 fyrstu árunum, og pannig borga eg landssjóðnum að minnsta kosti 568 kr. af tekjum mínum fyrir alls ekkert auk fyrirhafnar minnar og ómaks að sjá um framkvæmd verksins. Ept- irmaður minn borgar í 4 ár 504 kr. fyrir talsverðan arð, sem ætla má að endurbæturnar verði farnar að gefa af ser. Epirmaður hans borgar 440 kr. fyrir endurbæturnar, sem pá að líkindum eru orðnar verðar pess að goldið sé eptir pær 100 kr. á ári. Nú er brauðið orðíð skuldlaust og hefir, hafi endurbæturnar verið nokkuð talsverðar, grætt að minnsta kosti 100 kr. tekjur á ári; pað er með öðrum orðum: landssjóðurinn hefir grætt 35Ö0 kr. höfuðstól á mér, og ef til vill næstu eptirmönnum mínum í brauðinu, án pess að hafa sjálfur kostað nokkru til. Jpað er vitaskuld að jarða- bæturnar eru margfalt meira verðar cn húsabygging- arnar, pví arðurinn af peim nær svo langt fram í ó- komna tímann, landi og lýð til hagsmuna; en ósann- gjarnt virðist að einstaklingur beri pertna kostnað án alls endurgjalds, Nú gjöri eg ráð fyrir pví, að sá sem lánið tekur, verði við brauðið í 15 ár, liklega varla lengur að jöfn- uði, og uppskeri pannig að einhverju leyti sjálfur ávöxt kostnaðar síns. Eptir 12 ár liðin hefir hann greitt lánið með 1512 kr. úr sínum eigin vasa, auk pess sem hann hef ði getað • fengið vöxtu af peningum peim, sem hann á ári hverju varð að borga, ef hann hefði sett pá á vaxtarstaði, pær rerttur hefðu numið nálægt 330 kr. 1) Höf. gjöröi ráö fyrir, aS prestur tæki 1200 kr. lán, og skiptir pví niður a 3 presta („30" var ritvilla í fyrri greininni).

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.