Þjóðólfur - 07.07.1883, Blaðsíða 1

Þjóðólfur - 07.07.1883, Blaðsíða 1
HÓÐÓLFR XXXV. árg. Reykjavík, Laugardaginn 7. júlí 1883. JIÍ27. Alþingisfréttir. i. Mánudaginn 2. þ. m., fy4 stundar fyr- ir hádegi, söfnuðust þingmenn saman í alþingishúsinu og gengu þaðan til kirkju, en þar flutti sira f>orkell Bjarna- son ræðu. Síðan gengu þingmenn í alþingishúsið í inn stærra þingsal (neðri deildar), og las þar inn setti landshöfð- ingi upp svo hljóðandi Avarp konungs til alpingis. Jristianliiiiíi Níuiilio. s,M Vora konunglegu kveðju! Tíðindin er hingað bárust í fyrra um harðærið á íslandi og þar af leiðandi neyð og skort meðal landsbúa, hafa valdið oss mikillar áhyggju. En eins og stjórnin lét sér vera ant um, þeg- ar er hún komst að raun um hættu þá, er yfir vofði, að afstýra neyð þeirri, er fyrir hendi var,' þannig hafa ein- stakir velgjörðamenn, bæði hér og ann- annarsstaðar, svo fúsir viljað hjálpa hinum nauðstöddu landsbúum, og gjört það svo ríkulega, að með því varð eigi að eins ráðið úr neyð þeirri, er fyrir hendi var, heldr einnig þeirri hættu afstýrt, er menn voru hræddir um að leiða mundi á síðan af harðærinu. Til allrar hamingju hafa Oss nú borizt þær fréttir frá íslandi, að nú sé breytt mjög til batnaðar, og megi því vænta, að landið muni brátt rétta við aftr, og smámsaman fá bættan þann skaða, er það hefir orðið fyrir. Stjórnin hefir því eigi ætlað að hún að sinni ætti að koma fram með tillögur um nokkurar óvanalegar ráðstafanir í þeim efnum, en hefir þó veitt lands- höfðingja heimild til að taka með al- Þ'ngi til íhugunar, hvort vera muni ástæða til að veita þeim, er orðið hafa fyrir skaða, ítarlegri styrk af almennu fé en orðinn er, og, ef svo væri, þá að fá til þess fjárveiting þá á fjárlög- unum, er með þarf. pað er auðsætt, að sú hin mikla rýrnun, er á síðast liðnu ári hefir orðið á fjárstofnum manna, mun hafa mikil ahrif á fjárhaginn. En eftir þeirri á- ætlan, er um það efni er unt að gjöra að sinni, má svo álíta, að hinar vana- !egu tekjur muni eigi að eins standast útgjöldin, heldr muni jafnvel Verða nokkur afgangr, þó hann verði ekki mikill, oghefir stjórninni því eigi Þott ástæða til að fara þess á leit að utvega nýjar tekjur, einkum þar sem hækkun á álögunum mundi verða miklu Þungbærari, eftir því sem nú er á- statt. Ver höfum með ánægju tekið eftir þvi, hversu alþingi leitast við með ár- legum fjárveitingum á fjárlögunum að koma upp atvinnuvegum landsins. Hafa þó þessar fjárveitingar hingað til mest miðað að því, að efia landbúnaðinn. En eigi mun minna í það varið að efla hinn annan aðalatvinnuveg landsins, sem eru fiskiveiðarnar, og þar sem mál það hefir á seinni tímum vakið athygli manna á sér, og svo virðist einnig sem áhugi manna fyrir því sé vaknaðr á íslandi sjálfu, þá hefir stjórnin ætlað, að hún ætti fyrir sitt leyti að greiða fyrir málinu, með þvi að gjöra aðgang- inn til hinnar innlendu fiskiveiði svo hægan fyrir, sem auðið er, og munu því nokkur frumvörp, er að þessu lúta, verða lögð fyrir alþingi. í sambandi við mál þetta stendr annað, er Oss er mjög ant um, en það er endrnýjan verzlunarsamningsins við Spán, er útrunninn var í haust er leið. Samningstilraunir þær, er gjörð- ar hafa verið við Spánar-stjórn, hafa enn engan árangr haft, en stjórn Vor mun, ekki sízt vegna þess að það er íslandi svo mikils varðandi, gjöra sér far um að koma á samningi við Spánar-stjórn jafnvel þótt svo væri, að leggja þyrfti í sölurnar töluvert af tekjum þeim, er ríkissjóðrinn hefir hingað til haft í toll af spönskum vörum. Að endingu verðum vér að tilkynna alþingi, að landshöfðingi vor yfir ís- landi, er um langan tíma hefir stjórnað þessu embætti, og jafnframt verið full- trúi stjórnarinnar á alþingi, getr eigi lengr haft þessa stöðu á hendi, þar sem hann er skipaðr í mikilsháttar og vandasamt embætti hér í landi; en Vér treystum því, að sá maðr, er Vér höfum falið á hendr að veita landshöfð- ingjaembættinu forstöðu, og að leysa af hendi þann starfa, er því er^sam- fara, að vera fulltrúi stjórnarinnar á al- þingi, muni hjá alþingi verða aðnjót- andi sömu velvildar og trausts, er fyrirrennari hans hafði áunnið sér. Um leið og Vér bætum við þeirri innilegu ósk Vorri, að starfi alþingis, er í hönd fer, megi verða til heilla og hamingju fyrir landið, heitum Vér Voru trúa alþingi hylli Vorri og konunglegri mildi". Lýsti hann því næst yfir í nafni kon- ungs, að alþing væri sett, og gat þess að þrír alþingismenn væru ennókomn- ir (forv. læknir, Holg. Clausen, sira Magnús Andrésson). Enn fremr gat hann þess, að tveir alþingismenn hefði látizt frá því er seinasta alþingi var háð (landritari Jón Jónsson og síra Guð- mundr Einarsson), en i þeirra stað væri kosnir alþingismenn: i Skagafjarðar- sýslu Gunnlaugr Briem, verzlunarstjóri í Reykjavík, og í Dalasýslu sirajakob Guðmundsson á Sauðafelli. Eftir að kjörbréf þeirra voru rannsökuð, ogekk- ert fundið út á þau að setja, var undir stjórn aldrsforseta (Pétrs byskups) geng- ið til kosningar forseta ins sameinaða þings. Kvaddi hann sér til aðstoðar sem skrifara þingmann Barðstrendinga og þingmann Reykvíkinga. Kosningu hlaut Magnús assessor Stephensen með 18 atkv. Flest atkv. næst honumhlaut Arni landfógeti Thorsteinsson (ioatkv.). Siðan gekst hann fyrir kosningu vara- forseta ins sameinaða þings, og hlaut þá kosningu Lárus sýslumaðr Blön- dal. par á eftir voru kosnir skrif- arar í sameinuðu þingi, og hlutu síra Eiríkarnir þá kosningu. Síðan skiftust deildirnar og kusu embættismenn sína. Forseti i efri deild varð Pétr byskup, með 8 atkv. Skrifarar Magnús Ste- phensen og Sigurðr Melsteð. í neðrideild varð forseti Jón Sigurðsson frá Gaut- löndum með 17 atkv., og varaforseti riddarinn Tryggvi. Skrifarar : Halldór K. og síra Magnús Andrésson. Engin konungl. frumvörp voru lögð fram þenn- an dag, og varð því að eyða sérstökum degi (inum 3. þ. m.) til þess. Á mánu- dagskvöldið sátu þingmenn gildi hjá landshöfðingja, og voru þar venjuleg minni drukkin. f>að vakti nokkura eftir- tekt, er Magnús Stephensen mælti fyrir minni fulltrúa stjórnarinnar (landshöfð- ingja1), að hann lét það í Ijósi, að hann væri samdóma þeirri skoðun, sem lengi hefir verið allra frjálslyndra og hygg- inna manna skoðun, að ómissandi væri að ráðgjafinn sæti á þingi („fulltrúi kon- ungs, en ekki stjórnarinnaríí voru hans orð), eða að milli inna tveggja liða löggjafarvaldsins, konungs og þings, væri að eins einn meðalgöngumaðr. Athygli sú, er þetta vakti, gat eigi sprottin verið af því, að þetta væri nein ný ósk, heldr af því, að menn munu vart hafa búizt við, að hún yrði i ljósi látin af þessum ræðumanni við svo op- inbert tœkifœri. — 3. þ. m. voru fram lögð þessi kon- ungleg frumvörp. I. Frv. til fjárlaga fyrir árin 1884 og 1885. II. Frv. til laga um samþykt á landsreikningnum fyrir 1878 og 1879. III. Frv. til laga um samþykt á lands- reikningunum fyrir 1880—81. IV. Frv. til fjáraukalaga fyrir árin 1878—79. I) Hr. B. Thorberg er bæði konungkjörinn þing- maðr í efri deild, og jafnframt sem settr landshöfð- ingi fulltrúi stjórnarinnar.

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.