Þjóðólfur - 01.04.1899, Blaðsíða 1

ÞJOÐOLFUR.
5 1. árg.
Reykjavík, laugardaginn
1. apríl 1899.
Nr. 15.
Útlendar fréttir.
Kaupmannahöfn 18. marz.
Eins og áður er sagt hafa Italir farið fram
á að fá til leigu nokkurn hluta af Samnum-hér-
aði í Kína til þess að hafa þar kolastöð. Kín-
■verjar tóku tilmælum þessum þurlega, sögðu nei.
ítalir voru þó ekki af baki dottnir, en fóru að
láta allófrýnilega og sendu herskip til Kína; einkum
var þó sendiherra þeirra æði digurmæltur. En svo
skiptist allt i einu veður í lopti; ítalska stjórnin
Evaðst nú vilja vinna mál sitt með lægni og
aldrei hafa ætlazt til, að sendiherrann beitti nein-
um ofstopa. Martino — svo er nafn sendihjrr-
ans — var vikið frá völdum og sendiherra Eng-
lendinga, Macdonald, var falið á hendur að
gegna störfum hans fyrst um sinn. Kínverjum
þótti þessi ráðstöfun bót í máli og fóru nú að
verða aðgengilegri, líklega mest af því, að þeir
hafa séð, að Englendingar studdu mál Itala.
Samningunum er þó ekki lokið, en talið er víst,
að Italir fái þessa kolastöð, sem þeir hafa sótzt svo •
eptir. En lítið gagn munu þeir hafa af þessu
umstangi, en því meiri kostnað, því að þeir
reka enga verzlun þar eystra. En líklega þykir
þeim það mannalegra að vera með, þegar »kín-
verska þrotabúinu« verður skipt; Austurríki, sem
hingað til hefur setið á sér, kvað nú líka farið
að renna hýrum augum þangað austur.
Það er sagt, að Dreyfusmálið muni verða
rætt í rétti io. apríl næstk. Hæstiréttur hefur
kosið assessor Ballot 'Beaupré til framsögumanns
í málinu. Málsgögnin eru upp á mörg hundruð
síður, og verður það því varla flýtisverk að læra
syrpuna nokkurnveginn utanað.
Enska blaðið »Daily Chronicle« flytur frásögn
Esterhazy’s um vitnisburð hans fyrir hæstarétti;
Iiershöfðingjaráðið kvað heldur en ekki fá á bauk-
inn hjá honum; hann er fokreiður við Cavaign-
ac af því að hann vék honum frá embætti, og
við hershöfðingjana, af því að þeir slepptu hendi
af honum, þegar böndin fóru fyrir alvöru
að berast að honum. Esterhazy segir, að
allir höfuðpaurarnir, t. d. Boisdeffre, hafi ver-
ið í vitorði með honunt og Henry ofursta
•og þekkt skálkabrögð þeirra. Paty du Clam,
■sem líka var vikið frá embætti og látinn
sigla sinn eigin sjó, kvað sömuleiðis ætla að fara
að leysa frá skjóðunni; hann er, eins og Ester-
hazy, reiður yfir ræktarleysi hershöfðingjanna.
Aðfaranótt 5. þ. m. sprakk stórt púðurhús
í nánd við Toulon i lopt upp; það voru eitthvað
100 þúsund pund af púðri, sem fuðruðu upp,
svo að það má nærri geta, hverjum spellum
þetta hefur valdið. Hús og annað í fjórðungs-
mílu tjarlægð gereyddust. Um 70 manns beið
bana og yfir 100 særðust og limlestust. Drun-
urnar voru svo ógurlegar, að þær heyrðust í 15
mílna fjarlægð, t. d. í Nizza, þar sem menn
héldu, að það væri jarðskjálfti. Það er talið
víst, að þetta voðaslys sé af mannavöldum.
Þingið hefur veitt stórfé sem styrk til hinpa
bágstöddu.
Spánverjar eru nú eptir hrakfarirnarístríð-
inu við Bandamenn að svala sér á herforingjum
þeim, er þeir höfðu ætlað það hlutverk áð vinna
bilbug á »Uncle Sam«, en sem sjálfir urðti að taka
við snoppungunum. Nýlega hefur þannig M o n t o j o
aðmírall, er stýrði flota Spánverja í sjóorustunni
miklu við Manila verið tekinn fastur. — Drottn-
ingin hefurígær undirritað staðfestingu á friðar-
samningnum við Bandamenn.
Á þingi Þjóðverja hefur verið allmikill
gauragangur þessa dagana. Stjómin vildi auka
herinn með 20000 rnanna, en þingmönnum þótti
ofmikið. Þess var þá jafnvel getið til, að þing-
inu mundi verða slitið og stofnað til nýrra kosn-
inga. Við 3. umræðu komst þó samkomulag á
þannig, að stjórnin lætur sér nægja með 13000
rnanna viðbót, en áskilur sér rétt til að koma
tijeð nýjar kröfur seinna.
Cecil Rhodes heitir maður, sem er kunn-
ur um allan heim, nema ef til vill á Islandi;
hann er enskur að kyni, fór til Suður-Afríku,
græddi auð fjár við demantsnámur, var 1890
ráðaneytisforseti í Kaplandi og hefur seinna átt
í ýmsu bralli, sem oflangt er að fara út í. Nú
sem stendur er hann í Berlín til að tala við
Vilhjálm keisara. Meðal annars kvað hann hafa
í hyggju að leggja járnbraut eptir endilangri
Afríku, frá Kap til Kairo, en þarf þá að eiga
Þjóðverja að, þar sem þeir hafa töluvert að segja
1 Miðafríku. Keisari hefur tekið honum vel og
þykir það vottur um, að farið sé að vingast til
muna með Þjóðverjum og Englendingum.
16. þ. m. voru gömlu Bismarcks-hjónin
loks fyrir alvöru lögð til hvíldar í lfkhúsi því,
sem byggt hefur verið handa þeim í Friedrichs-
ruhe. Vilhjálmur keisari var viðstaddur.
Georg prins á Krít vantar enn þá ráðgjafa;
seinast hefur þetta virðulega starf verið boðið
Gram stiptamtmanni í Noregi, en hann vildi
ekki. Þess er getið til, að prinsinn muni bráð-
um trúlofast Viktoríu, miðdóttur prinsins af Wal-
es, frænku sinni.
Finnland unir illa yfirgangi Rússa, sem
von er, grundvallarlög þeirra mega nú heita
dauður bókstafur, allt er sniðið eptir rússnesku
sniði; það er ekki lengur talað um Finnland,
heldur ríkið. Alexander II. var Finnum góður
og lét þá njóta rjettinda sinna; það er þess vegna
að þeir hafa heiðrað minning hans með hátlðar-
haldi. Það var fvrs} 1890, að stjórnarhagur
þeirra fór að versna og nú er smiðshöggið rek-
ið á lagabrotið. Finnar hafa safnað undirskript-
um á bænarskrá til Nikulásar um réttarbót og
sent 400 eða 500 erindreka með hana til Pét-
ursborgar, en eptir kvöldblöðunum í dag varþeim
tekið svo, að þeim var gefinn kostur á annað-
hvort að snúa við um hæl, eða að verða fluttir
heim með valdi.
G u s t a v Svía krónprins er ekki vinsæll 1
Noregi; hann hefur verið í Kristjaníu þessa dag-
ana og hafa sumir af bæjarbúum lýst tilfinning-
um sfnum gagnvart honum með því að kasta
snjókúlum eptir vagni hans; krónprinsinn bauð
svo þingmönnum í veizlu, en ekki færri en 60
vinstri menn höfnuðu boðinu. Ástæðan til þess-
arar gremju Norðmanna er meðal annars sú, að
krónprins Cjustav, sem gegnt hefur konungsstörf-
um, meðan Óskar konungur hefur verið sjúkur,
hefur móðgað þá með ýmsum stjórnarákvæðum,
þannig t. d. fellt norska frumvarpið um úrskurð-
ardómstóla.
Sagt er að jarðskjálptar hafi verið miklir í
J a p a n 8 þ. m. með manntjóni og skemmdum.
Viðauki 21. marz.
Hinn 17. þ. m. brann Windsorhotelið í
New-York til ösku. Hótelið var fullt af fólki,
sumir segja 300 manns, aðrir yfir 500 að
öllu samtöldu. Eldurinn orsakaðist þannig, að
það kviknaði í gluggatjaldi, sem hékk rétt við
gaslampa, og svipstundu síðar stóð húsið í ljós-
uro loga. 16 lík hafa þegar fundizt, milli 30
og 40 manns hafa stórskaddazt og 50—70 enn
ófundnir, hafa að líkindum farist í rústunum.
Húsið var sexloptað og í því 600 gestaherbergi;
það hafði verið byggt fyrir 25 árum. Bruna-
skaðinn er metinn 1000,000 dollara.
Slökkviliðið í New-York hafði staðið sigvel,
en fékk litlu áorkað; eins og vant er við þess-
konar tækifæri varð fólk svo þrumulostið af
hræðslu, að það vissi ekki sitt rjúkandi ráð.
Kvennfólkið fleygði sér út um glugga frá hæstu
loptunum og rotaðist á strætunum. Einnmaður
var þó svo snarráður, að hann renndi börnunum
sínum niður á snæri og varð að því búnu bjarg-
að af slökkviliðinu ásamt konu sinni. Meðal
þeirra, sem komust af, er nefndur bróðir Mac
Kinley’s forseta. — Það kvað ekki hafa verið
annar eins voða húsbruni í New-York síðan 1894,
þegar Royalhotelið brann.
Aptur er komin fregn um tvær nýjar húsa-
sprengingar á Frakklandi, orsakaðar af skottól-
um, aðra við Marseille og hina íBourges; í
Marseille meiddust 3 dátar stórkostlega; húsmæn-
'nuni feykti rúmar 30 álnir burt; í Bourges biðu
3 menn bana, fleiri fengu sár; þetta slys kvað
þó ekki vera af mannavöldum.
Eins og áður er sagt var sendimönnum
Finna vísað burt, er þeir komu til Pétursborgar
með bænarskrá þjóðar sinnar til Nikulásar keis-
ara um réttarbót; bænarskráin var undirrituð af
yfir hálfri miljón Fnnlendinga. En þeirlátaekki
hugfallast við þessar ófarir; nú senda þeir land-
stjóra bænarskrána, í von um, að hún á þann
hátt megi koma keisaranum fyrir sjónir.
11. þ. m. fæddist Kristjáni krónprinssyni
sonur, sem, ef allt fer að sköpum, líklega verð-
ur konungur með tímanum með nafninu Friðrik
hinn níundi. Barnið er reyndar ekki skírt enn
þá, en Danakonungar hafa um langan aldur al-
drei heit.ð annað en Kristján eða Friðrik.
Sagan um, að Andrée loptfari og félagar
hans væru fundnir dauðir í Síberíu virðist ekki
alveg útdauð enn. Embættismaður nokkur þar
á slóðum, A m i n o f f að nafni, hefur blásið nýrri
trú í gamla Nordenskjold, sent honum þau
skeyti, að sögumaður — Ljalin — standi á
því fastari en fótunum, að honum hafi verið
sögð sagan af sjónarvottum (áður þóttist hann
víst sjálfur hafa séð llkin), og Nordenskjold hef-
ur fengið Óskar konung til að senda mann til
Síberíu til þess að ganga úr skugga um, hvort
nokkuð sé hæft í sögunni.