Ný tíðindi - 20.04.1852, Blaðsíða 4

Ný tíðindi - 20.04.1852, Blaðsíða 4
36 Skýrsla um fjárhag spítalasjóðanna á íslandi. Kaldaðar- Hörgslands- Hallbjarn- Möðrufells- Ár. ness-spí-talasjóður. spítalasjóð-ur. areyrar-spí-talasjóður. spitalasjóð-ur. rbdd. skk. rbdd. skk. rbdd. skk. rbdd. skk. 1843 5427 31JJ 895 31| 1567 21 3649 72.} 1844 6302 *W 990 90} 1701 78 3770 71i 1845 7046 52 1130 55 1951 65 4010 81 1846 7805 63 1219 68 2008 62 4225 75 1847 8512 50 1316 n 2150 2 4443 55 1848 9405 29 1529 31 2250 91} 4659 48 1849 10390 11 1634 31 2349 954 4876 24 1850 11141 58 1804 33 2458 51 5089 14 1851 12268 55 1949 ., 2547 78 1 5331 50 Um jarðyrlfju á Islandi. (Framhald). En hvaða, jar&arrækt er það, segja menn, sem þessi hagnaður fylgi? Verð- ur nokkuð anuað gjört, en áður hefur verið í tíðki, og kennthefur verið í Atla gamla, og öðrum góðum búnaðarritum? Ekki þarf að leita langt, til að sjá, hvað jarðarræktin ber ríkuglegan ávöxt; euginn hefur starfað svo lít- ið að því, að koma lagi á jörð sína, að hann hafi ekki þegar fundið, að þau voru dagkaup- in drjúgust, sem jaröarræktin átti að borga. Margir, sem ekki hafa lagt annað í sölurnar, en að tína allan áburð út á túnið sitt, sem þeir gátu fengið, hafa þó, ef til vill, fengið einu kýrfóðrinu meira fyrir hirðusemina, og þessi hirðusemi hefur kann ske komið þeim í veltuna, svo þeir hafa orðiö flugríkir. Allir þekkja hagnaðinn af sljettuninni, því fyrst verður aldrei komið rækt í þúfurnar, og taf- irnar við þær eru óþolandi og ósæmilegar; sauðurinn rennur einlægt sömu slóðina ár eptir ár heim í húsið, og bóndinn kroppar ár eptir ár sömu þúfuna öldungis eins lagaða; það er heldur ekki búið með bakverkinn, hann bíður opt óbætandi tjón af því, að þurka heyið í þúf- unum. 3?ar á rnóti er hagnaðurinn töluverð- ur á sljettuninni, því dagslátta af nýsljettuðu túni, sem er vel hirt, gefur af sjer 24 hesta. Vjer vitum til þess, að 40 hesta túnið, sem afbragðsbóndinn Jón á Vatni hefur látið sljetta, og hirt um með snild, fóðrar nú 8—10 kýr. 3?ao er líka nærri óskiljanlegt, hversu vatna- veitingar efla grasvöxt á þurrum og skræln- uðum jarðvegi. 5að sprettur betur undan þeim, en bezta áburði. Vjer vitum til, að vatni hefur verið lileypt á harðar eyrar, sem áður voru svo graslausar, að varla fengust 6 hestar af engja dagsláttu, en svo spratt vel undan vatninu, að heyið flekkjaði sig sjálft á öllum blettintvm, sem hleypt var á, og heyið var líka mikið hollara og lystugra, en áður, eins og vant er að vera með flæðahey. En sumstaðar er landslagið of blautlent. 3>að getur eins orðið grasvextinum að meini og þurkurinn: vatnsaginn jetur úr alla rótina, en tóm leireðja sezt ofan á aptur, svo ekki getur sprottið, neina íllt gras og lítið; þar, sem svo stendur á, eykur og bætir framskurður mýr- anna grasvöxtinn. Víðast hvar er jarðveg- urinn djúpur og nægilega írjófsamur í þeim, ef vatninu yrði veitt af þeim. Vjer getum ekki sýnt fram á hagnað, sem orðið hafi af fram- skurði mj raima, því það er að eins í túnjöðrum, að svo litlir skurðir hafa verið gjörðir til að þurka upp einhvern skika \, En hvar sem það hefur verið gjört aö nokkru ráði, hefur mýrin orðið eins grasgóö og frjófsöm, eins og tún- ið. En ef þessar jarðabætur eru svo arðsamar, hversu heillavænlegt mundi það þá ekki fyrir oss, aðleggja stundáþá jarðabót, semfyrir3000 ára, hefur verið undirrót allrar jarðarræktar hjá öllum menntuðum þjóðum? Án hennar dettur engri þjóð í heiminum í hug, að nota jörðina nema skrælingjum einum. Meðþessari jarðar- riekt geta hveitis-ogkomakrar sprottið, enekki með öðru móti. ^essi jarðarrækt er plægingin. (FrunlialdiS síðnr). Prestaköll. Y e i 11: Kirkjubaer í Tungu 13. d. þ. m. sjera Magnúsi Bergssyni presti á Stöð i Stöðvarlirði. R e y n i- itaíarkl Jintur 17. þ. m. kand. Brynjólfi Jónssyni; Hvammurs. d. stúd. Olali Olafssyni; Sa uðlauk s dalur s. d. sjera Magnúsi Gíslasyni; og Nes s. d. sjera Vigfási Guttormssyni. 0 v ei t t: Stöð í Söðvarfirði í Múlasýslu metið 13rbdd. 3 mörk 4 skk.; og S t a ð u r í Grunnavík. Biskup landsins H. G. Thordersen, ridd. af dannebr., hefur ásctt sjer, ef guð lofar, að vígja presta þá, er til stendur, 4. sunnudag e. páska. ]) Höf. er eílaust ókunnugur í Árnessýslu, og væri j>ess óskandi, ii5 frainskurðni'fjelasjio þar gæli oss dálitla skýrslu uni störf sín, og þann hagnað, sem af frum- skuroinum heftir léitt í ^vi hjerafil. Ritst. Ritstjóri: M. GHfflSSOtt.

x

Ný tíðindi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ný tíðindi
https://timarit.is/publication/77

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.