Norðanfari


Norðanfari - 07.08.1872, Síða 4

Norðanfari - 07.08.1872, Síða 4
— 78 hjer niímr. Sjá menn jia?> j)á opfasf livaf) þeir hafa auBgast á stuttmn tíma, og þó fátækir hafi veriö. ílversvegna skyldi þá eigi öörutn noröurbiíum geta vegnab hjer vel? þegar jeg ntí fer aö mir.nast á stjtírnar- skipnn hjer, þá get jeg eigi annab sagt, en ab htín sje frjálslynd nijög og gtíf). Henni er einkum umliugaö um allar framfarir landsins, og styönr og styrkir allt sem aö því lítur, hvort heldur þaö rru innlendir eöur utlendir sem eiga í hlut, Utlendir menn njtíta þegar í flestum grefnum, hinna sömu rjettirida og hin- ir innbornu ; en þá þeir hafa veríb iijer f landi 3 ár, öbla8t þeir landsrjett, sem innbornir Brasi- iiánar, og njtíta þá sem þessir allra sörnu rjett- inda Kosningum hinna þjtífckjörnu þing- manna hagar svo til, ab allir Brasiliánar, sem liafa atkvæbarjett, velja tír flokki hinna lærbu og menntabri manna, svo og svo marga ; þess- ir kosnu menn koina síban saman og kjtísa þá er þingmenn eiga ab verba, og kallast þing þeirra, Camara de depudatos. Kosningarjett- ur þeirra gildirí 4 ár. Jiá er hin efri þingdeild, sem kaflast Senat, en henni er þannig háttab, ab þegar vantar einn eba fieiri menn á hina lögskipubu tölu. kjtísa hinir ábtirnefndu þing- menn, þrjá tír sfnum flokki, en síban velur keisarinn einn af þessurn þremur mönnum, og eetur í deildina, og kallast hann þá Senatdor, cn þab er hár titill. Senatdorar eru þingmenn þaban af svo lengi sem þeir lifa, eba geta starfab ab þingsetu sinni sakir elli ebur heilsu- lasleika. Laun þessara manna erti um árib 10,800 mílrís (mílrís er hjer um bil þab sama sem einn danskur ríkisdalur) en laun hinna þjtíbkjörnu eru 25 mílrís um daginn, þann tfma er þeir sitja ab þingstörfum. 011 frumvörp til laga og málefna, eru fyrst borin nndir þingdeild hin'na þjtíbkjörnu, og síban undir hina efri (Senatdtírana), en hafi þab þá orbib samþykkt f bábum deildunum, skrifar keisarinn undir, og er þá síban orbib ab lög- nm. Keisarinn velur sjer optast rábgjafa tír flokki Senatdtíranna; iaun þeirra eru 12,000 milreis um árib. Stundum ber þab og til, ab ciohver af þessum er rábgjafi Senatdor og bæaretjóri ; þá eru laun lians 24,000 mflreis um árib. Porstjtíri þjóbbankans hefur 30:000 mílreis um árib. o s frv. (Framh síbar). Hib ameríkanska skip „Polaris* skipherra Hall, cr í fyrra var sendur frá Bandafyikjun- um f landaleit norbur í fshafi, og getih cr um í brjefinu frá P. Tli. dohnsen, ab komib hafl í fyrra til Gtíbhafnar á Grænlandi, neyddizt í vetur 1 marz næstl. , ab leita ianils vib Ðiskóey á Græidandi, 8 dag febrtíarm. liafbi brostib á hib inesta ofsavebur, svo „Polaris“ rakst á livort fsfjallib af öbru, og vib þab kom leki á skip- ib ; skipverjar liöfbu fullt í fangi meb, ab verj- ast því ab skipib sykki ekkí, þar til ab þeir höfbu náb umgetinni iiöfn. Hsettan varb svo mikil, ab þeir urbu ab varpa fyrir borb hinu mesta af matvselum sínum. Frjett þessi flutt- ist tneb dönsku briggskipi, ervaretatt ÍÐisko ásaint „I’olaris“, en sigldi þaban til Nýjafund- lands. þrátt fyrir umgetnar raunir, hafbi [>0 vel legib á skipstjóra Hall og ekkert látib hug- fallast, heldur treysti því, ab hann þeear gæli haidib áfram landaleit sinni, og vonabi ab geia verib komitin í næstkomandi september, heim aptur til Nýjujtírvíkur, ef ab engar óvæntar tálmanir kæmu í veginn. Meb tiliti til árang- ursins af þessari íerb skipherra Halls, þtíttist hann hafa styrkst í þeirri trú, ab fyrir norb- an hafísinn hiyti ab vera. aubur sjtír. Eptir sögn hins danska skipstjóra, höfíu skipverjar á „Polaris“ drepib hval einn, og fundist í ein- um ugganum á bonum ekutull, eins ab gjörb og þeir sem vib eru hatbir í suburíshaíinu. Og þar eb þetta hafi verib á þeim stöbvum, segir Hal!, er engin Norbur-álfu ebur Ame- ríku skip koma áiyktar tiann ab hvalurinn hljóti ab vera komin hingab í gegnum Bjeringssund- ib og hringinn í krjng heimsskautib. Til full- viseu þesearar sinnar ályktunar, heldur skip- herra Hall ennfremur, ab á viesum tfmum hljtíti ab vera þar títrtílega hlýtt vebur þó menn eigi vegna ísa en liafi getab komizt svo langt nor&ur, þah er til ab mynda fullyrt, ab í ísn- um hafi fundist ýmsar plöntur, er vaxi undir sub- rænu himinbelti, og ab í mibjum janúar næstl, hafi fundist trje, sem eptír nákvæma skobun áleizt ab vera partur af sttíru birkitrje. þtí er þab, en merkilegra, sem einnig er sagt frá, ab skipherra Hall hafi alla nóttina hins 14 febrtíar í vetnr getab setib á þiljum uppi og lesib og ekrifab og skofab feslinguna Allann jantíar- mánub sáu menn mjög lítib til íss Á ntíttunni Ijómabi himiuinn allur í norturljósum, skip- verjar þtítlust aldrei hafa sjeb jafn fagra iopt- sjón, eba nátttíruna íklædda slíkri dýrb. Göngin undir Eyrarsund millum Danmerk- lir og Svíþjtíbar. Enskur byggingameistari Ed- wards dg stórkaupmabur Pedersen í Kaupmh. liafa stítt til hinnar dönsku og sænsku stjtírn- ar um ieyfx til þess, ab mega grafa göng und- ir sundib millum Helsingjaeyrar og Hclsingja- borgar. jxeir telja í bænaskrá sínni, sem á- stæbur, ab slíkt fyrirtæki sje naubsynlegt mjög fyrir verziun og samgöngur Norburlanda, og eins ef ófribur sje eba herlibi þyrfti ab koma frá ebur til Danmerkur ebur til Svíaríkis, en einkum sje (yrirtæki þetta naubsynlegt til ab efln flutninga frá hinum nýju koianámiim í Skáney ; þau hjálpi og lil aö flýta ptíatgöng- uniim, þá Eyrarsund sje tífært vegna hvass- viburs eba ísa. Fáizt ntí leyfib, sem menn eigi efa, á þegar ab byrja á sttírvjrki þessu, sem Bret- ar ætla ab kosta ab mestu leyti. Menn hafa kannab sjáarbotninn, þar sem göngin eiga ab liggja undif, og er hib mesta af leib þessari sandhella, er sprengja á, enn þar sem botninn ér lausari eba af leir, þar á ab þiija hvelf- inguna meb járni. Eptir göngunum á ab leggja járnbraut, og ftílk og farangur ab flytj- ast á gufuvögnum, en vib bába enda járn- brautarinnar, til ab koma gufuvögnunum ofan á hana og upp af henni, á ab vibhafa vatns- vjelar og hesta. í áformi er ab ieggja frjettafleygir millum Skotiands og Kanada, Danska stjtírnin hefir því bobib foringanum á gufuskipinu Pyllu, ab kanna nú í sumar grunn og lendingar á ýmsum siöbum vib Pæreyjar og Island, þar sem lilílegt þætti ab frjettþráburinn-yrbi lagb- ur. „Norbur og ni?ur“. þjtíbverjar, Austur- ríki8menn, Prakkar, Italir, Svíar og Rtíssar, liafa tekib sig sainan um, ab kosta og senda nokkur skip, til þess ab kanna sjtíleibina svo langt sem ab komizt verbi fyrir ísum norbur ab heimskauti. Sumif liefja ferb sína frá norbur ströndum Spílshergen ; abrir Nowaja semlía og og hinir þribju frá Tóbolsk í Siberíu Eigi ab eins stjtírnendiir nefndra þjtíba og nokkrir aub- menn, heldur og múgur og margmenni, eink- um í Austurríki. hafa skotib fje saman til ab kosta þessar norburfarir. Menn telja því víst, ab árangurinn af þeim gjöri ár þetta mebal hinna merkileguslu í sögu heimsins. Til ferbar þessarar tiafa \ertt) fengnir veibimenn frá Týrtíl og Leonhardt. hvalaveibamenn frá Græniandi, skytar frá Tromsey og hreindýr frá Finnmörk Panainaiifib. Menn liafa nú um mörg ár lindan farin, verib ab gjöra ýmsar tilraunir til a6 grafa skurb f gegnum þab, eba ab leggja járnbrautir yfir þab, en hvorugt heppnast eba getab náb tilgangi sínum, En nú eru tilraun- ir þessar komnar svo langt áleibis, ab leggja á 6 sporaba járnhiaut yfir eybi þetta eba siakka, sem aka má fermdum 400 lesta stórum skip- urn epiir, hvaö þá smærri skipum. Gufu- vagnarnir, sem skipunum á ab aka á, eru meb 240 hjólum hvpr. Til þess ab geta iypt skip- nnum af sjtíntim upp á vagnana og ofan af þeim aptur, nibur á sjóinn, á ab hafa vatns- og gufnvjelar. Forgöngumabur þessa sttírvirkis heitir Brunlens. Víba um lönd, er nú verib aö safna hlutum eba actium til þessa stórvirkis, sem gezkab er á ab kóstij'175 millitínir dollars, og safnast brátt. Anbmönnurn þykir veg- ur í því ab kosta fje til slíkra sttírræba, sera þetta er, Suezskurbnrinn og göngm í gegnum Mundíufjöll, þetta þrennt er ntí á tímum tal- in hin mestu þrekvirki þjtíbanna, Göngin í gegnum Mundíu fjöll eru 1| míia á lengd, 9 al. á hæb, og 11] al á breidd Járnbraut- in í gegnum þau er tvöföld og gangvegur til beggja hliba. Göngin eru 4,118 fet fyrir ofan hafflöt, eins og Rimafjall millum Svarfab- ardals og þorvaldsdals er á hæb. Púbrib sem brúkab var til þess ab sprangja kletta og björg þar sem göngin iágu í gegn, vog 25,000 vætiir, en upphæb kostnafarins tii þess ab koma göngunum í gegn 75 milljtínir franka eba hjer um bil 25 miliítínir dala. Abur lá jámbraut yíir fjöll þessi ebur Mont Cenis, er eigi varb farin milium bæa á styttri tíma en 10 kiukkustundum, en lengst 16 tímum. Ntí verfur farib á hálfri stundu gegnurn göngin eptir járnrbautinni, frá Iialíu til Frakklands, en aptur sje farib frá Frakkl. til Iialíu þarf helfmingi lengri tima, því göngin eru þá öll í fangib: Gröftur gangnanna sttíb yfir í 13 ár. gatib á fjalliö komst á 26 desemb. eba á ann- an í Jtílnm 1870 þab hefir vakib eptirtekt nátttírufræbing- anna, ab allan næstl. vetur ab seinasta eldgosi Vesúvíusar á Italíu, hafa því nær um ajlann hnöltínn, verib meiri og minni umbrot og eld' ur U|>pi í mörgum eldíjölluni, t. a. m. á hinn111 indversku eyjum Philippineyjunum 8. deseniber f á., Sandwichseyjunum 5 jantíar, þ. á. Kíiatica" fjallinu, Sehemacha. 28 jantíar, hinn skelli' legi jarbskjáifti í Kaliforníu 26 og 27 ma1'2' eybiiegging borgarinnar Antiochíu 3 apt'’ hvar ftírust yfir 2000 manns, jarbskjálftam,r í ftaiíu og eldeosib tír Vesuv. 25—29 apríli og svo jarbskjálftarnir og eld umbrotin á Htí?»” vík 17—19 april. Menn fuliyiba ab jarf>skjálB' ar og eldeos fari nú seinni árin mikib í vi)*'1 I norburhluta Afríku, einkum í Trípóii** er sagt mikib hallæri og hungur, sem orsakast hefur af langvinnum þurkum Stjtírn Tyrkj* hafbi því þegar sent þangab miklar byrgbir *' korni til útbýtingar rnefal hinna fátækust"' þtí tekur enn yfir hallæcib og hungrib í PerS' íu, og hafa þtí verib sendar þangab afar mikh ar byrgbir af matvælum, en lítib hrokkib menn í Kendían í Persíu urbu uppvísir ab þó' ab hafa slátrab 8 manns er þeir höfbu lag^ 8jer til munns til ab sebja hungur sitt. Ept'r þetta var en ab nýju farib ab safna gjöfu"1 um öll nálæg lönd. 11 apríl þ. á. hljóp eld' ur í gufuskip eitt á fljtítinu Mississippi í Banda' fylkjunum svo þab sprengdist allt í háa lopt, lOÖ manns voru á skipinu, 60 af þeim libu þeg"r bana, en 40 særbust og iemstrubust og suifif þeirra til tílífis. I höfubborginni Jeddo í Japa'h hrann í vor nokkur hluti heunar eba hjer unt ein ferhirningsmíla ummáls; urbu þá 30,000 manns húsviltir. Frá Rio-Janeiro í Brasilí" hcfir frjetzt, ab í vor hafi þar verib sífeld"r rigningar, sem spillt hafi uppskerunni og oll' ab dýrtíb. 30 f. m. hafnabi sig hjer barkskipife Eniif* Aurvegne eptir 22. daga ferb frá KristjánS' sandi í Noregi, fermt tinibri. Meb því frjett' ist, ab Krieger, er var lögstjórnar rábherra, væri ntí orbinn fjármálarábherra, en einhvet Klein lögstjórnarrábherra, Jafnframt ko"' þab ntí upp úr kafinu , ab stiptamtmaþui’ Hilmar Pinsen hafi 4. maí næstl. verib kjÖrintt af konungi til landshöfbingja á íslandi, frá 1' apríl 1873 meb 5000 rd. launum , 1200 rd. til skrifstofuhalds, og í þokkabtít stiptamtmann*' lnísib og jöröin sem þvf fylgir eptirgjaldsfrítt Amtm. B. Tiiorberg, R. af Dbr, er og kjörin" til þess ab vera amtmabur yfir Suburamtinu og Vesluraintinu frá 1. apríl 1873 og á ab haf* a?>setur sitt i Reykjavík mcb 2,400 rd. laun- um í næstu 5 ár, en þaban af eiga launin liækka um 200 rd. á hverjum 5 ára tíma, t'| þess þau eru orbin 3,200 rd. Og þar ab auk' eru honum ákvebnir 300? rd. ti! skrifstofuhaid"' Hann og byskupinn eiga ab hafa sama starf* á hendi, sem stiptsyiirvöldin ab undanförnu- Erindisbrjef landshöfbingjans, er prentab í stjórn' artíbindunum Cand. júris J. A. Johnsen, sem hefir veri® settur sýslumabur í Eyjafjarbarsýslu og Htína' vatnssýslu og sem í vetur, 19. febrúar, veitt Vestmanneyjasysla, en fengib laúsn fr* henni, er nú 29. júní þ. á. veitt Suf tirmúla' sýsla. en Vestmannaeyjasýsla veitt Cand- juri* M M L Aagaard. Skólakennara Jtínasi Gub' mundssyni í Reykjavík, er veittur Hítardalurinn> 4. þ. m. komu þeir sjera Daníel prófastur og Magnús póstur ab sunnan aptur. AUGLÝSINGAR. — Óskita lamb. selt næstlibib haust af hreppst. í Saurbæarhrepp: Hvíthornótt gimb' ur meb marki, sýlt og biti aptan hægra; stífb' ur helmingur aptan og biti framan vinstrf’ Rjettur eigandi má vitja andvirbis hennar tll undirskrifabs. Öxnafelli 16. apríl 1872. jþorsteinn Thorlacius. — í næstlibnar 6—7 vikur hafa gengib hjer í högum 2 tryppi, gráskjóttur foli og raufl mertryppi meb sprett upp í nasir, bæbi 4 vetr"_’ tímörkub og tíaffext. Tryppum þessum heö jeg lýst. en engin viljab helga sjer þau cb* öbrum peir sem sanna ab jþeir sjeu rjetl'r eigendur tryppanna, vildi jeg ab vitjubu þeirf" til mín sem allra fyrst, og um leib greidd" mjer borgun fyrir hagagöngu og hirbing trypp' anna, og þab sem auglýsing þessi kostar' Spyrj ist tryppin eigi upp fyrir 1 septernbe1 næstkomandi, þá verba þau seld vib opinber uppbob, og ofanereindur kostnabur og hv"r annar sem áfellur. tekin af uppbofsverbi þeirr"’ Asiáksstöbum í Glæsihhr. 19 jtílí 1872 Gnbmiindiir Árnason. Eujanch uy (íby/ jdaimadur : Akurcyri 1072, fí- M. Björn Jónss"0) Stepháns*0

x

Norðanfari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.