Norðanfari


Norðanfari - 17.05.1879, Blaðsíða 3

Norðanfari - 17.05.1879, Blaðsíða 3
inni á sóknarfólk, pó aðalástæðán liggi í ¦áðurnefnda. (Niðurl. síðar). pví JL 15.—16. nr. „Norðanfara", erút kom 27. marz p. á., stendur kjarngóð grein til Bacliusar vina frá einhverjum „Eyfirð- ingi". J>að er auðsjeð, að grein pessi er rituð af pjóðást og heitri tilfinningu; hún er hrein og bein áskorun til Islendinga yfir höfuð, að peir heyi öflugt stríð gegn pjóðfjandanum Bachusi, pessum meinvætti, sem einkum nú á 19, öldinni hefir með herskildi ætt yfir land vort, og lagt margan góðan dreng að velli, en fiesta sært. meira eða' minna, og sjálfsagt lokið upp fjárpyngju hvers pess manns, sem hann hefir komizt í mokkurn kunningsskap við. „Eyfirðingur- inn" bendir mönnum á vopnið, sem bíti á óvininn, nefnil. bindindið, já, sem hið eina, áreiðanlega, sárbeitta vopn, er bæði sje sverð, skjöldur og brynja gegn Bachusi. Hann skorar sjer í lagi á embættismenn ,vora, að peir, sem fyrirliðar pjóðarinnar, taki sjer petta vopn í hendur í broddi fylkingar, og berjist með pví sem einarðir og ötulir HBsmenn gegn óvininum. Jeg get nú eigi annað en tekið úndir pessa áskorun nafna míns með mestu gleði, já með peirri hjartans ósk og von, að hún mætti verða að tilætluðum notum, og að íslendingar leggðust nú allir á eitt.með að reka Bachus af höndum sjer. En til pess parf eigi annað en einungis n ó g u e i n- beittan og einlægan vilja til að neita sjer um a 11 a ví n dr y kk j u. Og hve ómetanlegt gagn vinnum vjer eigi bæði sjálfum oss og öðrum með pvi ? Eða lítum til baka yfir næstliðin 30 ár, og rifj- um upp íyrir oss pær afleiðiffgar, sern of- drykkjan hefir haft í för með sjer, og spyrj- 'um sjálfa oss: Hversu margir bafa eigi orðið fátækir og enda öreigar sakir ofdrykkju? Hve mörgum sjúkdómi hefir hún eigi ollað? Hve mörgum slysförum hefir hún eigi vaid- ið ? Hve mikla sorg hefir hún eigi bakað konum og bðrnum? Hve margir glæpir hafa eigi verið framdir hennar vegna ? Og í stuttu máli — hve mikið óguðlegt athæfi, bæði með orðum og verkum, hefir eigi ver- ið framið fyrir ofdrykkju sakir ? Allir, sem hafa veitt mannlífinu nokkra eptirtekt, munu finna ótal-mörg dæmi upp á allar pessar spurningar. Og pó allt pað fjár- tjón, sem Bachus hefir ollað oss, sje ómögu- legt að telja með tölum, pá skal jeg samt sýna mönnum ofurlítið sýnishorn af peirri einu hagfræðislegu töluskýrslu, sem til er um Bachus karlinn. Eptir pví sem skýrslur telja, hefir vin- drykkja verið áköfust á landi voru árið 1865, pví pá er talið að 732,117 pottar af vínföngum hafi verið flutt til landsins, sem mundi nema hjer um bil 300,000 krónum; ef menn nú bera petta saman við fólkstölu á landinu um pær mundir, pá mundi koma hjer um bil 11 pottar á hvert mannsbarn, eða 33 pottar á hvern fullorðinn karlmann. Eptir pessu má ætla, að pað hafi verið drjúgur sopi sem sumir hafa tekið til sín, pví margir hafa pó, sem betur fer, lítils notið, og sumir einkis. — Vindrykkju-öld vora má telja mesta frá 1850 til pessa tíma, og hefir hún smá-aukist fram að áðurnefndu ári, enda var pá sá hugsunarháttur drottn- andi hjá hinni islenzku pjóð, að sá póttist aiaðurinn mestur, er mest gat drukkið; en siðan hefir álit Bachusar farið smálmign- andi, pví árið 1875 voru innflutt vínföng ekki talin nema 345,356 pt, og er pað hjer um bil hálfu minna en fyrir 10 árum síðan (1865). |>etta er gleðilegur vottur um sigur yfir Bachusi, og mætti pó verða enn betur, eptir pví sem afl hans vanast og lands- menn verða skynsamari og herkænari í pví efni. Já, á næstu 10 árum ætti að vera hægðarleikur að gjöra hann alveg útlægan af landi voru, ef samtök og áhugi lands- manna væri einbeittur. Og pá mundi apt- ur auður og velmegun, menntun og fram- takssemi eflast hjá oss. pví ef öllu pvi fje, sem ennpá gengur út úr landinu fyrir vín- föng, væri varið til eflingar menntun og verklegum framförum landsmanna, pá mundi fljótt komast annað lag á hjá oss, en nú er. Og pá mundu einnig kaupstaðarskuld- ir vorar minnka, sem rjett er talið eitt af pjóðmeinum vorum. En af hverju er nú petta pjóðmeinið komið? Mestniegnis af vínkaupum og víndrykkju, og par af leið- andi óstjórn og óreglu1) Hvað pað atriði snertir, að embættis- mönnunum beri að ganga á undan öðrum með góðu eptirdæmi með pví að fara sjálf- ir í bindindi, pá er jeg fyllilega á peirri skoðun, að pað sje bæði skylda peirra og sómi fyrir pá, einkum andlegrarstjettarmenn, sem í pví tilliti sem öðru e:ga að gefa gott eptirdæmi af sjer í dagfari sínu; en finni peir nú ekki af frjálsum vilja köllun hjá sjer til pessa, pá verður alpýða að láta pað vera peirra ábyrgðarhluta, og sjálf ganga á undan peim með góðu eptirdæmi, en jafn- framt láta pá komazt að raun um, að peim pví að eins haldist víndrykkja uppi óátalin, að hún ekki glepji fyrir peim á nokkurn hátt i embættisstörfum peirra, pvívjerverð- um að skoða embættismennina sem pjóna pjóðarinnar, en ekki sem húsbændur henn- ar, svo peir verða pví að miklu leyti að sníða sjer stakk eptir vexti og vilja al- pýðunnar. Að endingu vil jeg láta pá skoðun mína í ljósi, að pótt algjört bindindi ætti að vera einlilýtt til að aínema ofdrykkju, pá sje mjög nauðsynlegt, jafnframt bind- indissamtökunum, að leggja tálmanir fyrir innflutning vinsins, og pað ætla jeg að yrði helzt á pann hátt, að leggja afarhátt gjald á innflutta vínvöru, pví pá mundi kaupmönnum vorum naum- ast pykja tilvinnandi að flytja mikið til landsins af peirri vöru, sem peir fyrirfram pyrftu að gjalda svo mjög hátt gjald af, og í annan stað væri pað maklegt peim, sem eigi vilja ganga í bindindi eða láta af vín- drykkju, pó peim yrði dýr sopinn. Annar Eyfirðingur. U p p g ö t r u n. Nú er búið að uppgötva eptirsetninguna, sem pykir vanta hjá Dr. Hjaltalin í 8. bl. ísafoldar p. á., pannig : „á 'hinn bóginn vona jeg, að pessir hálfgjörðu sálarkryppl- ingar muni enn geta fengið tilefni til að brosa, pegar peir sjá mig í elli minni, ganga á hólm við reynsluna í seinasta sinni og hníga p\ sem aflvana hetja fyrir hennar ofurefli". Svona hlýtur eptirsetningin að vera, og petta er víst pað sem landlæknir- inn v o n a r. Einn af sálarkrypplingum Hjaltalíns. J) í 2. ári „Ganglera", bls. 85, er hag- fræðislega sýnt fram á, að árið 1868 haíi iuniiutt vínföng, tóbak, kafii og sykur numið næstum öins miklu verði og ö 11 innflutt kornvara sama ár. Ekki er von að vel fari! Mannalát. (Aðsend). 9. aprílm. 187 7, andaðist að Mjóadal í Bárðardal, óðalsbóndi Jón Jónsson 78 ára að aldri, og 13. marzm. p. á. ljezt ekkja hans, Aðalbjörg Davíðsdóttii-, að Kamb- stöðum í Hálshrepp, áttræð að aldri. |>au bjuggu vel og lengi að Mjóadal og eignuð- ust 15 börn, af hverjum 8 eru lifandi, og öll vel gefin. Hjón pessi voru ávallt í góð- um efnum, hjálpsöm við fátæka, gestrisin og í öllu góð fyrirmynd annara. |>ann 17. janúarm. næstl. póknaðistal- góðum Guði að kalla til sín minn heittelsk- aða ektamann Arna Árnason á Hvammkoti á Höfðaströnd, 37 ára gamlan frá 5 börn- um okkar, sem 511 eru í ómegð. Hann var snauður af veraldlegum gæðum, en ríkur af andlegum fjársjóðum. Blessuð sje hans minning ! Guðrún Grunnlögsdóttir. Auglýsingar. Eimmtudaginn 19. dag næstkomanda júnimánaðar viljum vjer undirskrifaðir leyfa okkur að kveðja hina háttvirtu kjósendur okkar, Eyfirðinga og Akureyrarbúa, til al- menns fundar á Akureyri til að ræða um alpingismál og önnur nauðsynjamál pessa kjördæmis. Væri okkur mikil ánægja að sem allraflestir góðir menn sækti fundinn og skýrði par frá skoðunum sinum og til- lögum um málin, sjer í lagi pau sem lík- .indi eru til að rædd verði í sumar á al- pingi. Viljum við einkum tilnefna brauða- skipunarmálið, bæði í heild sinni og einna helzt að pví er viðkemur Eyjafjarðarpró- fastsdæmi. 28. d. aprílmán. 1879. Einar Ásmundsson. Snorri Pálsson. Hjer með banna jeg ðllum peim, sem leið eiga um hinn svokallaða Steinagerðis- hólma í mynni Eyjafjarðarár, hvort heldur eru ferðamenn eða menn með heyband úr hólmum peim, sem liggja fyrir austan ofan- greindan hólma eða austan yfir Eyjafjarðará, að fara annarstaðar yfir nefndan Steina- gerðishólma en á veginum; brjóti nokkur á móti. pessu banni mínu eða skemmi garð- lag pað, sem hlaðið er með fram veginum, má hann búast við að verða kallaður fyrir rjett og sæta sektum fyrir tiltæki sitt. þetta bann mitt gildir um sumartímann eptir- leiðis meðan að jeg hefi umráð yfir ofan- skrifuðum hólma. Bann petta verður ping- lesið á næstkomandi manntalspingum á Akureyri, Öngulstöðum og Hrafnagili. Akureyri, 12. dag maimán. 1879. Jþorgrímur Johnsen. Pjármark Helga Jónssonar að Skútu- stöðum við Mývatn: tvístýft apt. fjöður fr. hægra, tvístýft apt. biti fr. vinstra. LÝSING óskilafjenaðar í Húnavatnssýslu haustið 1878. I. Úr Vindhælishreppi. Hvítur hrutur veturg., mark: hálftaf fr. h., hangaudi fj. apt. vinstra. Hvítur hrútur veturg., sneitt apt. fj. og biti fr. h., stýft oddfjaðr. v. Brm.: S+SS

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.