Útsynningur - 12.06.1876, Blaðsíða 1

Útsynningur - 12.06.1876, Blaðsíða 1
 Hann or svartur, svipillur, M1. 1876. samt er partur heiíríkur. Hreggv. Hvað litheimtist til f»ess að dagblöðin séu vekjandi? Eins og í fiestu öífru, eru Englendingar komnir lengst í pví, að eiga vekjandi og íræðandi dagblóð, og má með sanni scgja, að peir geta eklri án peirra verið lieldur en daglegs brauðs. J>au viðhalda jafnan liinu pólitiska lífi hjá pjóðinni, og glæða og styrkja allar and- legar og hkamlegar framfarir. Jwi skipta sér vana- lega í floklca, eptir peirri skoðun eða stefnu, sem livert blað tekur að sér í fyrstu.—Einn flokkurinn lieitir Con- servatives, er pað helzt sá flokkur, sem hefur mesta auð- menn og aðal, sem vill lialda sínum fornu rettindnm, og lireifa sem minnst fornum vana.—Næsti flokkur heitir Liberals eður framfaramenn ; sá flokkur vill jafnan gjöra pær breytingar á stjórnarformi og lögum landsins, sem tíminn krefur, og pjóðinni eru heillaríkastar, til pess að ná proska sínum,—Iíinn þriðji flokkur nefnist Iíadi- cals, ganga peir jafnan #a pá lengra, Iieldur enn Liberals, vilja innleiða frístjórn (Republic), og gefa öllum mönnum meira jafnrjetti en nú við gengst.—Hver af þeSsum flokkum hefur sín blöð, sem haltla áfram peirri stefnu, er sá fiokkur aðhyllist, og tala hans máli, eptir pví sem peir hafa bezt föng á.—þ>að álíta Eng- lendingar hið fyrsta skilyrði fyrir, að eitt blað geti gjört gagn, að pað taki sér strax í byrjuninni fasta stefnu, og lialdi henni svo dyggilega áfram; verji peim beztu kröptum, er peir geta fengið til pess.—það ber ekki við, að eitt af slíkum blöðum talri grein úr óvina flokki, pví pað rýrði alit blaðsins. Auk pess sem ensk blöð ræða allra blaða mest um allt pað er snert- ir pólitik, hafa pau jafnan vekjandi greinir um ýmis- legt annað, t. d. verzlun, jarðfræði, fiskiveiðar, ýmsar uppgötvanir og pess konar; auk pess eru blöðin öll í anda pjóðleg, taka sem minnst, er snertir önnur lönd, og sem ekki beinlínis væri nytsamt eður fróðlegt fyrir Englendinga. pegar vér nú förum að bera saman bluð Englendinga og blöð okkar, verður mismunurinn mjög svo einkennilegur. Eptir pví sem vér getum dæmt, hefir ekkert af okkar núverandi blöðum neina fasta stefnu eða skoðun í pólitiskum efnum, já, og hvað verra er, sum af peim nærri pví enga „interesse" fyrir pólitik. petta er pað skaðlega lijá okkur. pað væri nærri betra, að hafa einhverja alvarlega „fanatiska' skoð- un í pólitik, heldur en enga skoðun. Síðan vér feng- um stjórnarskrána, hefur lítið verið rætt um pólitik bæði í pjóðólfi og ísafold, og pað sem oss sýnist undarleg- ast, að pegar hafa komið einstöku greinar vekjandi t. d. um skólamálið í pjóðólfi, pá dettur pað allt í dofa eptirleiðis, og er aldrei minnst á pað meir, í staðinn fyrir að halda pví máli lifandi og vakandi fyrir pjóð- inni, pangað til alþing kæmi saman að sumri. Isafold tók grein um pað mál, sem betur. hefði verið, að aldrei hefði verið prentuð; Imn hafði pann blæ, að eyða á- huga manna á pví máli. Vér gjörum ekki ráð fyrir pvi, að ritstjórinn hafi verið á peirri skoðun, cn af einhvers konar misskildri kurteisi, hefur hann leyft henni inngang í blað sitt. Aldrei kemur nein hugvekja um vcrzlunina, sem parf pó enn pá margra umbóta við. Lítið sem ekkert um kirkjumálefni, pví prestarnir pegja allir eins og s'teinar, pó sumir peirra andvarpi og stynji í hljóði, hvernig kirkjan hefur verið svívirt. pó tekur nú yfir hringlið i blöðunum um fjár- kláðann; þ>að er sannarlega nóg til pess að æra óstöð- ugann, að lcsa allar pær skýrslur. Putstjórarnir fyrir sunnan hafa alls cnga mciningu í pví máli, peir cru hvorki niðurskurðannenn nc lækningamenn, heldur eins og hver vill, og í hvert skipti cptir pví, sem peir halda að eigi bezt við í pað og pað sinn. Iivernig á nú abnenningur að hafa gagn af slíkri uppfræðinguV í jafn alvarlegu máli væri betra, að bæði ísafold og p>jóðólfur hefðu eklri sagt neitt, heldur en slá petta úr og í eptir pví sem hver vill heyra í pað og pað slripti. p>að er pví með öðrum orðum: blöðin okkarvant- ar alla alvarlega stefnu, til pess að geta orðið í sann- leika uppbyggileg og nytsamleg fyrir pjóðina. Ilvaða gagn er í pví fyrir land og lýð, að fá heila dálka eins og t. d. í jþjóðólfi um ríkisdagspref og bollalcggingar í Kaupmannahöfn, eða ferðasögur eptir Fröken B. Kall? p>að má kannske segja, að pað sé betra heldur en ekki neitt, en par með er pað líka búið. Til pess ennfrem- ur að geta fengið nytsamt og alvarlegt blað, hlýtur ritstjórinn að vera óllum kaupendum alveg óháður í öll- um peningasökum; hann verður að standa jafh-upprett- ur eptir sem áður, pó hann fái allt með óskilum og skornum skammti frá kaupendunum, pangað til peir eru búnir að læra og finna pað, að pað er peirra skylda að borga gott og nytsamt blað. Hvernig ætti nú að stofna slíkt blað'? pað væri með pví, ef nokkrir alvar- legir framfaramenn vildu ganga í felag, og gefa blaðið alveg út á sinn kostnað. Vcr höfum hugsað oss slíkt blað pannig: A ári kæmu út 32 arkir; hver örk mcð pappír og prentun kostaði um 36 krónur; yrðu pað...............1152 kr. Laun til ritstjórans...............1000 -.— alls 2152 kr. ¦

x

Útsynningur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Útsynningur
https://timarit.is/publication/107

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.