Fróði - 10.01.1880, Blaðsíða 1

Fróði - 10.01.1880, Blaðsíða 1
FRODI I. AR. 1. Mað. Akureyri, langardaginn 10. janúar 1880. Iláttvirtu Iesendur „Fióða". J>egar við sendum yður fyrir nokkru boðsbrjef til blaðs okkar, tókum við fram í því hin helztu málefni, sem við viljum gera að umlalsefni í blaðinu. en það er í stuttu mf»li sem flest af því, er Iítur að menntun, atvinnuveg- um, verzlun, samgöngum og stjórn í landi voru, auk almcnnra tíðinda, er gerast innan lands og utan. Við vit- um vel, að eptir er að efna þegar búið er að lofa; en við höfum einlægan vilja og ásetning, að diepa sem optast á öll þau efni, sem við höfum talið upp, og pretta eigi lesendur vora með eintómum loforðum, Þjóð vorri, eins og hverri þjóð og hverjum einnökum manni, er þórf á að þekkja sjálfa sig sem bezt — sína hagi og sína krapta, sína kosti og ókosti. Vjer Islendingar þurfum sífeldlega að spyrja sjál/a oss að: Hvað vantar oss? Hvernig getum vjer bætt úr því? Þessar spurningar viljum við stöðugt hafa fyrir augum. En þd þær sjeu stuttar, þarf eigi svo lítið til þess að geta svarað þeim til hh'tar, og það getum við svo bezt í blaðinu, að sem flestir góðir menn víðs vegar um landið vilji styrkja okkur til þess með góðum bendingum. Þetta vonum við að margir muni gera, og þá er meiri von, að blaðið geti komið einhverju góðu til vegar, sem er einka tilgangur þess. Gefi Guð að þetta nýbyrjaða íír veiði oss öllum farsælt og ættjörðu vorri til vegs og viðreisnar. Einar Áamundaaon. Björn Jónssun. inn sent amtsráðinu til álita frumvarp til verið þá yfirskoðaði það og syslusjóðsreikn Amtsi'á&sftiiHliir. Siðustu daga í næstliðnum nóvember- mánuðí og fyrstu daga í desember stóð fundur amtsráðsins í Norður- og Anstur- amtiiiu á Akureyri. A futidinum voru eins og liig gera ráð fyrir 3 menn: for- setinn, amtmaður Christjánsson og amts- ráðsmennirnir síra Arnljótur Ólafsson og Einar Asmundsson. Skul hjer i stuttu máli skýra írá hinu helzta, er gert var á l'undi þessum: Eins og mælt er fyrir í sveitarstjórn- arlögunum 4. maí 1872, hafði laudshöiöing- regliK'jörðar eða erindisbrjefs fyrir hrepp- stjóra; hefir hann samið frunmrpið Cyrir nokkrum árum og sent það þá amtmönn- uin og sýslnmönnum landsins, lil þess þeir segðu alit sitt um það, sem þeir og höfðu gert. Nú hefir landshöl'ðingi geymt frumvarpið um hríð fyrir þá sök, að allmargar lagabreytingar voru á prjónun- um, er hlutii að hal'a mikil áhrif á þetta mái, svo sem breyting á skattalögum, tíundarlög- um, búhaðarlögum, o. s. frv. En með því landshöfðingja eýndist sem eigi mætti leng- nr fresta þvi, að gefa út erindisbrjef hrepp- stjóra, þótt allar hinar fyrirhuguðu laga- breytingar væru eigi komnar í kring, þá hafði hanu á næstliðnu siunri sent amts- raðuniim frumvarpið lil alita. eins og sveitarstjórnalögin mæla fyrir, með þeim breytingum, er hann hafði l'undið ástuedii til að gera við það, l'rá þvi sem þaö var uppbafJega. þetta frumvarp landshöfð- ingjans yíir fór nú amtsráðið og ræddi vand- lega, og samdi um málið álitsskjal. i sambandi við þetta máleftii gerði amtsráðið tillugu um það, að skýrslu þeirri er hreppstjórar semja á hverju árí um búnaðarhag hreppsins eða um fjáreign, skipaeign og jarðabættir, yrði eptirleiðis bre>tt. Laut tillaga amtsráðsins að þvf, að i staðin fyrir hina eiiiu bnnaðarskýrslu sem að uridanföruu hefir verið gefin, kæmi tvær að skildar skýrslur. Skyldi önnur þeirra heita lausafjárskýrsla og í hana að eins rituð fjáreign og skipaeign hvers eíns, líkt því sem verið heíir í bún- aðarskýrslunum hingað til, nema hvað nokkuð-öðruvísi skyldi sundur greina Ijár- eignina samkvæmt því, sem hún er nu lögð í tíiind eptir hinum nýju tíundarlög- iim. [>á skyldi og bæta við dálkum um jarðarktigildi, leigufje, vanhöld, og að síð- ustu um lausafjártíund hvers. Hin skýrsl- an skyldi vera um landeign, ábúð og landsnytjar. Skyldi þar fyrst rita nöfn jarða og ábúenda og svo landeigenda, þar sem þeir eíga heima; síðan í dálkum þar utar frá tölu ábúðarhundraða og eignarhundraða hvers, í heimalandi sjer, og í öðrum jörðum sjer, þá stærð túna og llæðiengja, tölu og stærð sáðgarða, þá jarðabætur gerðar á árinu, skurði, sljettun og garða, nokkru nákvæmar stind- ur liðað en verið hefir, þá jarðagrðða, inga og svsluvegareikninga árið 1878 út öllum sýslunum og voru öll skjöl þessi álitin vera í góðu lagi, en þó einna beit að öllum frágang) tir Skagal'jarðarsýsln. Yfir- lit yíir l'járhag þessara 12 sjóða var samift, og verður það prentað, eins og venja vr til í stjórnartíðinduniim. En fjárhagur þessara sjóða samanlagðra í arntinu var árið 1878 í stuttu máli á þessa leið : 1. sýslusjóðir: LUOI, OU 3137, •>,-, — l i -J- > 05 2S 1 , 32 1907, 47 25 73 05 2. Sýsluvegasjóðir: 805, 08 5951, 6756, 34 42 (3147, 11 eign lil næsta árs......— 609, 31 — 675G, 12 Sýsliunaðiir Rylirðinga hafði farið þes.8 á leit, að amtsráðið rnæiti fram með því við landsliölöingju, að bann veitti á næst- komandi siimri l'je úr landssjóði til vega- gjurðar á ÖXQadalsheiðl austanverðri, eða þeim megin sem til Eyjafjarðar veit. A vestanverðri heiðinni, eða Skagafjarðar- megin, hefir þegar verið gerður vegur á kostnað landssjóðsins, og áleit amtsráðið nauðsynlegt, að eigi væri hætt við vega- gjurðina á miðri heiðinni , og vildi því mæla fram með, að 1000 kr. yrði veitlar til þessarar vegagjörðar. þá kom til umræðu hinn svo kullaði þingmannavegur, sem er aðal þjóðvegur og póstvegtir ylir Vaðlaheiði milli liyja- Ijar&arsýslu og þingeyjarsýslu. Haustið 1876 hafði arntsráðið lagt það til, að þing- mannavegtir yrði talinn íjallvegur, en þessi tillaga haf'ði þá eigi fengið staðl'est- ing landshöfðingja, þótt allar aðrar tillug- ur ráðsins um fjallvegi væri staðfeslar. Nú hagar svo til, að þessi vegtir er ein- mitt fjölfarnari, enmokkur annar fjallvegur í amtinu, bæði vegua þess, að hann er í nánd við Akureyri, rjg af því liann liggur upp frá botni Eyjafjarðar, er skerst 7 míl- ur inn í landið og hindrar allar laudl'erðir til austurs og vesturs milli hinnn ytri bæði rótarávexti oghey, og að síðustu j sveita í Eyjafjarðar og þingeyjarsýslum; svörð eða mó til eldsneytis. i en á hinn bóginn að skilur himinhátt og Amtsráðið yfir fór eptirrit þau af j ófært fjall hinar innri sveitir þessara sýslna. gjörðabókum sýslunefudanna, er því höfðu | Amtsráðið áleit því enn sem fyrri, að veg- verið send á árinti úr ullum sýslum amtsins j ur þessi ætti sjáll'sagt að teljast meö fjall- af 10 sýslunefndafundum er haldnir höf'ðu j vegum landsius, en eigí með byggðaveg-

x

Fróði

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróði
https://timarit.is/publication/115

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.