Suðri - 07.05.1884, Blaðsíða 1

Suðri - 07.05.1884, Blaðsíða 1
Af' Suðra koma 3 blöb út á mánuöi. Uppsögn með 3 mán. fyrirvara frá ára- mótuni. Suðri. Argangurinn 34 blöð kostar 3 kr. (orlcndis 4 kr.), scm borgÍ8t fyrir ágústlok ár livcrt.. 2. árg. Reykjavík 7. maí 1884. II. blað. 0í2ir Bitstjóra „SUÐBA", Gest Pálsson, er að hitta í Jiúsi Jákobs Sveinssonar, rétt viö tjörnina, nálægt Jcirkjunni, Jivern virkan dag kl. 3—¦ 4 e. m. Útgefanda og afgreiðanda „SUDBA", Einar fórðarsan, er að hitta í prentstofu Juins hvern virkan dag. Hann tekur á móti öllum borgunum fyrir blaðið, einnig móti öllum útistandandi skiddum fyrir 1. árganginn. Auglýsingar eru teknar í blaðið fyrir tölnvert íniniia verð en í hin sunnlenzku blöðin, 8 a. fyrir prent- aða meginmálslínu og 10 a. fyrir prcntaða smálínu. Útbreiðslu mun „SUÐBT' hafa nokkuð Ulrt og hiu blöðin. Nærsveitamenn eru beðnir að vitja blaðsins „Sitðra" á afgreiðslu- stofu hans, í prentsmiðju Einars pórðarsonar. Útlendar fréttir. (Frá fréttaritara vorum t Kaupmannaliiifii). 16 april 1884. Norcgur. Nú hefur ríkisrétturinn norski kveðið upp dóm yíir öllum ráð- herrunum. J>eir voru dæmdir frá em- hættum og í lítilfjörlegan málskostnað, nema þrír af þeim, er fengu að halda embættum sínum, en voru sektaðir um 8000 kr. hver. Hægrimenn í Noregi skutu saman miklu fe, til þess að horga með málsfærslumönnum ráðherr- anna og sektir þeirra, enda eru auð- menn fleiri að tiltölu hægra megin en vinstra megin. Konungi var engan veginn ljúft að láta Selmer og þá f'é- laga fara frá embættum. Hann lýsti því yíir í opinheru skjali, að hann teldi dóminn ranglátan, en vegna þess hvernig ástatt væri í Noregi, þá þóknaðist ser að láta Selmer fara frá, og jafnframt því vottaði hann honum þakklæti sitt fyrir dyggilega þjónustu. Hann lét þó ekki þar við sitja, heldur lét hann sænsku ráðherr- ana segja álit sitt um málið, og létu þeir í ljósi það eindregið álit sitt, að konungur hefði fullkomið neitunarvald, í háðum ríkjum, þegar um grundvall- arlög væri að ræða. |>að má nærri geta, að Norðmönnum gramdist, að konungur þeirra skyldi meta æðsta dómstól þeirra svo lítils og segja, að ástæðulausu, að hann væri ólöglega samanscttur, en að öðru leyti þótti þeim konungur hafa gefið selbita í vasa sínum, fyrst hann fullnægði dóminum eins fyrir það. Hitt gramd- ist þeim meira, að hann skyldi leita dómsatkvæðis annara landa um mál, sem að eins komu við Noregi og kon- ungi sjálfum. Margir merkir menn úr hægra íiokki liafa farið hörðum orðum um það. Um þessar mundir var stofnað félag eitt í Kristjaníu, er nefndi sig frjálslynda félagið («Den liberale Eorening») og eru 12 af há- skólakennurunum í Kristjaníu stofn- endur þess, ásamt ýmsum öðrum merkum mönnum. Félag þetta er al- gjörlega stofnað í anda vinstri manna. J>að var auðséð þegar á undirtekt- um konungs, að hann mundi ekki velja ser ráðherra úr fiokki vinstri manna. Nú hefur hann kosið ser ráð- herra, alla af flokki hægri manna, en það hefur þó veitt full-örðugt að fá menn til þess starfa og enn þá vant- ar þá einn mann; hægri menn hafa víða leitað fyrir sér en allstaðar fengið afsvar, því mönnum mun þ}rkja það óálitlegt, að láta ríkisrettinn kveða upp dóm yhr ser, því það er ekkert efa- mál, að sá dónmr verð'ur miklu strang- ari en þessi síðasti. Eáðherraforset- inn heitir Schiueigaard, og er hann einn af þeim þremur, er ekki voru dæmdir frá embættum. Málhafaverið höfðuð gegn 4 vinstri-blöðum í Noregi, er hafa haft greinar meðferðis um ráðherra-málið og hafa þótt harðorð um konung'inn. Eina af þessum kon- ungsgreinum hefur þjóðskáldið Bjorn- stjerne Bjornson ritað. Nú sem stend- vwur situr haniTsuður í Parísarhorg og vinnur þar að skáldsögu mikilli, sem hann bráðlega ætlar að gefa út. En þegar, er hann fékk fregn um mál- sóknina, ritaði hann heim, að hann vildi verja mál sitt sjálfur og væri hann fús á að sitja í fangelsi fyrir málstað sinn. Jafnframt því skrifaði hann aðra grein um konunginn og er hún mikiu harðorðari. Danmörk. Nú eru fjárlögin loks- ins búin. Vinstri menn í fólksþing- inu voru Estrup mjög erfiðir og hafa veitt honum 5 milljónum króna minna 43 fé en hann bað um. Estrup þorði þó ekki annað en að taka við þeim eins og þau voru, vegna öánægju þeirrar, sem af því mundi leiða, að konungur gæíi sjálfur út fjárlög í þetta sinn. Hann lagði það því til við landsþingið, að það samþykkti það ó- breytt, og það hefur það líka gert. — Nú er kominn á verzlunarsamningur milli Dana og Spánverja, og hvað ís- land snertir eru kjörin allgóð, en enn þá er óvíst hvort fólksþingið sam- þykkir samning þennan, því stjórnin hefur hliðrað mjög mikið til við Spán- verja, og segja vinstri menn að ríkið hafi eins mikinn óhag eins og hag af samningnum. — Nýdáinn er Sofus Reegaard, prófessor í heimspeki her við háskólann. Hann var fæddur 1835. Stundaði guðfræði, en lagði síðan mikla stund á stærðafræði og stjörnufræði en einkum heimspeki. Um tíma var hann lærisveinn Rasmusar Nielsens, en hvarf þó brátt frá honura aptur og stundaði mjög heimspeki Kants og nýrri ensku heimspekinganna. Merk- ust af ritum hans eru: «Om Opdra- gelse» og «Om Intolerance». Síðustu ár æfi sinnar var hann mjög þjáður af sjúkdómi og ástvina-söknuði, svo hann naumast gat gegnt embætti sínu. England. Enska stjórnin hefur mikið að starfa um þessar mundir, því mótstöðumenn hennar heima fyrir (Tory-flokkurinn) ofsækir hana mjög. T\ö mál eru einkum á dagskránni í þinginu og á manufundum, og eru það ný kosningalög, sem Gladstone hefur lagt fyrir þingið, og svo egypzka málið. Elokkur sá, er Gladstone stýr- ir nú, hefur áður barizt fyrir kosninga- frelsi á Englandi. Mótstöðumenn þeirra fengu þó svo mikið á unnið, að þeim tókst ekki að koma máli sínu fram, en síðar, er þeir sjálfir voru komnir til valda, sáu þeir þó þann kost bezt- an, að taka málið upp að nýju. Til þess að gefa mönnum hugmynd um hvað lög þessi eru þýðingarmikil, þá skulum vér geta þess, að nú hafa á Englandi hér um bil 3,000,000 manna kosningarrétt, en nái lögin fram að ganga, verða það um 5,000,090. Eptir lögum þessum fær hver sá mað- ur kosningarrétt, sem hefur svo mik-

x

Suðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Suðri
https://timarit.is/publication/118

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.