Fjallkonan


Fjallkonan - 28.10.1887, Blaðsíða 1

Fjallkonan - 28.10.1887, Blaðsíða 1
Kemrut þrisvar amán- uði, M blöð um árið. Arg. kostar 2 krónur. Borgist fyrir júlilok. FJALLKONAN. Vaidimar Aammianm ritstjðri bossa blaðsbýT l Þingholtutrati ao liitta kl. 3—4 e. m. 32. BLAÐ. REYK.TAVÍK, 28. OKTÓBER 1887. LEIÐRÉTTING. Fæðingard. síra S. Norðfjörð er rangprentaor i 90. blaði; a að vera: 24. ág. Nýjir kaupendr Fjallkonunnar fyrir næsta ár geta fengið ókeyjiis % af þessum árg. Naðsins (frá öndverðum mai til ársloka, 13 -37. bl.) U^T' Hver sem útvegar Fjailkonunni tíu nijja l;nupcndr og á- byrgist skil á andvirðinu, getr fengíð í ómakslaun dUa Fjattkontma frá uppltafi (fjóra árg.) auk sölulauna. SJÁLFSTJÓRN. rn. Lýðveldið er hin eina stjórnarlögun, sem fullnæg- ir framfaralögmáli mannkynsins. Hið fyrsta skilyrði fyrir framförum hverrar þjóð- ar og mannkynsins alla er samvinna, félegspkapr, samheldi, þannig, að engir kraftar séu látnir ónot- aðir. Á líkan hátt og líkaminn getr ekki á heil- um sér tekið og þrífst ekki, neina allar taugar og blóðrás o. s. frv. vinni saman, þannig getr ekki þjóðin þrifizt, nema kraftar einstaklinganna sé not- aðir og straumr hins andlega lifs só í eðlilegri rás. Þetta getr ekki átt sér stað, nema lýðveldi sé hjá þjóðinni, eða hún viðrkenni aimenn mannréttindi og hluttöku allra i þjóðmálum. Framfarir geta ekki átt sér stað, nema þjóðin vinni að þeim í sam- lögum, og því stærri og inniiegri sem samlögin eru, því meiri verðr framfaravonin. Hið annað skilyrði framf'ara er jöfnuðr. Því að ójöfnuðrinn eyðir kröftunum til ónýtis, til sundr- ungar eða styrjaldar. Samheldið dregr öflin saman og kemr þaim á hreyfingu til að vinna að framförunum, og jöfn- uðrinn heldr öllu í jafnvægi, svo að kraftarnir eyð- ist ekki til ónýtis. Jöfnuðr, siðferðislögmál, réttlæti og frelsi er í rauninni eitt og hið sama. I>vi vandaðri sem þjóðin er að siðferði, því meiri jöfnuðr er hjá henni og þvi frjálaari er hún í raun og veru. Þriðja skifyrði framfaranna er þ-kking og má telja hana ávöxt samheldisins eða félagslifsins. An þekkingar, án vits og mentunar verðr iiiönn- um ekki framfara anðið, því að það er þekkingin sem verðr að ráða öllum vorum athöfnum. Þessi þrjú orð : samheldi, jöfnuðr og þekking má segja að tákni framfaralögmál mannkynsins. Und- ir þessu þrennu er komin öll framför, kyrstaða og aftrför. Vitnisburðir sögunnar sýna, að allar mestu íram- farir mannkynsins hafa átt upptök sín í lýðstjórn- arlöndunum, og að það eru lýðstjórnarþjóðirnar, er hafa kent hinum. Menning eirveldisþjóðanna hefir ekki breiðst út, og hefir ýmist dAiö út aða kki getað náð eðlilegum þroska (eins og t. d, i I\ina). Lýðstjóriiai'þjóðirnar hat'a komið heinisnu'iiinnminni aleiðis. Þannig á kristindómrinn ætt sína að rekja til ljrðstjórnarmanna á Gyðingalandi. Ritmál Og bókmentir eiga ætt sina að rekja til Ivðstjórnar- manna í Fönisíu, sem fundu stafrotið. Meginregl- ur stserðfrseðinnar og annara hugsiuiarvísiiula, eina og þær eru kendar enn í dag, i'undu lýðstjóriiar- menn á (Irikklandi. Hverjir kendu heiitiiiiiun skáld- skaparlist og myndasmíði? Lýðstjórnarmenn4Qrikk- landi. Hverjir kendu þjóðunum verzlun? Lýö- stjórnarmenn í Kartagó. Everjix t'undu Ameríku og rituðn sögu Norðrlanda í fornöld? tslenikir lýðstjórnarnienn. Hverjir kendu þjóðunum lunar nýju jafnréttiskenningar um frelsi, jt'it'nuð og bróð- erni, 9«m liafa rutt sér til rúnis og baalt niðr kmi- ungsvaldið meira og minna nm mestalla Bvrópu? Frakkneskir lýðstjórnarmenn. Hverjir komu fyrat á rikisskipun með jöliium ínannréttindiuu Og at'náuui þrælahaldið, er tíðkast hafði fra fyrstu öldum mann- kynsins? Lýðstjórnarmenn i Amerlku. Hverjir fundu fréttaþráðinn, hverjir smíðuðu l'- ofu» skipið, hverjir í'undu rafmagnsljósið og telefóninn? Lýðstjórnarmenn í Ameriku. Margar fleiri atór- framfarir og uppfundningar á mannkynið lýðveld- isþji'.ðuiuun að þakka, enn atnveldisþjóðum verðr fátt slíkt til gildis talið. .,, ¦$ ,t. TiskiveiÖar í Faxaflóa. Það lu'lir nú nima öld verið atunduð fiskveiði í sunnanverðum Faxaflóa; margt hefir verið ritaðog rætt um það mál, og enn sýnist sem engu liafi þok- að áleiðis i því ei'ni. ]5rátt f'undu menn að mta- stappan hindraði öskigöngu og vóru því skorður við að leggja net á djúp: 17!ti5 var liann- að að leggja lengra út með lamli nm á Stakksril; 1820 ekki lengra enn beina línu frá ðtórhólmi i Keilisnes; 1885 í lika stef'nu, enn ekkert hefir dug- að. Stefi verið tekin þvert \iir fjörðinn, sem ftakrinn hefir )>ó átt að ganga inn á, í stað þesa að taka stefhuna Súlum eða ein- hverjum Grindavíkrfjöllunnm og láta (iski'm hafá sína eðlilegu rás inn með veatrlandinu, eða i sagt suðrlandinu frá Garðsskaga inn undir v stapa. Á tímabilinu 1780- 1820 hitta menti l ið með netanotkunina, að taka upp á morgna leggja ekki fyr enn á kvöldin. I ði fiskrinn sig á daginn ; þá var ekki farið ¦ 11, út fyr- ir landsteinana. I' í Njarðvikum lengi, að | 5i oft ekki aéð Ki fram fyrir Eeilisnes alla vertíðina; þá gafst D og fiskr gekk viðstöðulauat sem hann á að gera til að gjóta þar

x

Fjallkonan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjallkonan
https://timarit.is/publication/122

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.